„Literatura, odkąd istnieje, zawsze wypełniała obowiązek podnoszenia człowieka ponad jego ułomność i niedostatki” Jan Parandowski. Przedstaw funkcję dydaktyczną literatury na podstawie wybranych utworów
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.06.2024 o 20:01
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 15.06.2024 o 19:08
Streszczenie:
Literatura pełni funkcję edukacyjną, ukazując wzorce postaw moralnych i etycznych. Przykłady to postać Hioba, Antygona, szlachcic z renesansu i bohaterowie literatury XX wieku ?.
---
I. Wstęp
A. Cytat i jego znaczenie
Jan Parandowski, polski pisarz i eseista, stwierdził kiedyś, że literatura zawsze pełniła obowiązek podnoszenia człowieka ponad jego ułomność i niedostatki. To celne spostrzeżenie odnosi się do roli, jaką literatura pełni od czasów starożytnych po współczesność. Literatura nie tylko bawi i wzrusza, ale również edukuje, ucząc moralnych i etycznych zasad, które są podstawą ludzkiej egzystencji.B. Wprowadzenie do funkcji dydaktycznej literatury
Literatura jest nie tylko źródłem rozrywki, ale także ważnym narzędziem edukacyjnym. W jej dziełach znajdujemy wzorce osobowe, które pomagają nam zrozumieć i naśladować właściwe postawy oraz normy etyczne. Autorzy przy pomocy kreacji swoich bohaterów i ich losów ukazują motywy ludzkich zachowań, często zachęcając nas do refleksji nad naszymi własnymi wartościami i decyzjami. Tego rodzaju dzieła służą jako przystanek do przemyśleń, inspirując do poprawy siebie i swojego otoczenia.---
II. Biblia jako kodeks etyczny
A. Wprowadzenie
Biblia jest jednym z najważniejszych i najstarszych tekstów literackich świata, będąc jednocześnie fundamentem moralności i systemu wartości judaizmu oraz chrześcijaństwa. To nie tylko zbiór religijnych pism, ale również większy kodeks etyczny, który przez wieki wpływał na kształtowanie ludzkich postaw i norm społecznych.B. Postać Hioba
Jednym z najbardziej wymownych przykładów dydaktycznych w Biblii jest postać Hioba. Jego historia przedstawia archetyp człowieka, który pomimo ogromnych cierpień nie traci swojej wiary i determinacji. Hiob utracił wszystko: majątek, dzieci, a także zdrowie. Mimo to, nie zaprzestał wierzyć w Boże miłosierdzie, ukazując inspirującą wytrwałość i nadzieję w obliczu nieszczęść."Księga Hioba" nie jest tylko opowieścią o cierpieniu, ale również o wewnętrznej sile, której źródłem jest wiara i nadzieja. Przesłanie tej księgi jest uniwersalne i wciąż aktualne: nawet w najbardziej trudnych chwilach warto zachować wiarę i nadzieję, ponieważ one potrafią podnieść człowieka ponad jego ułomności i pozwalają przetrwać najtrudniejsze momenty życia.
---
III. Antygona jako przykład starożytnej etyki
A. Konflikt prawa boskiego i ludzkiego w „Antygonie” Sofoklesa
"Antygona" Sofoklesa to klasyczna tragedia, w której bohaterka staje przed trudnym wyborem: czy przestrzegać prawa boskiego, czy też ludzkiego. Antygona, jako wierna siostra, decyduje się na pochowanie brata mimo zakazu króla Kreona. Jej wybór niesie ze sobą ogromne konsekwencje, a ona sama płaci najwyższą cenę za swoją wierność zasadom.B. Analiza postaci
Antygona jest postacią, która ucieleśnia wierność religii i przekonaniom, a także odwagę w obliczu niesprawiedliwości. Jej determinacja i poświęcenie są moralnym wzorem, który ukazuje, jak ważne jest trzymanie się własnych zasad. Z kolei Kreon reprezentuje tyrana, który uparcie trzyma się swoich decyzji, nie zważając na konsekwencje. Jego pycha i brak zdolności do kompromisu prowadzą do tragedii.W ten sposób "Antygona" ukazuje zarówno wartości etycznego postępowania, jak i przestrogę przed ślepym uporem i pychą. Antygona jest przykładem, że warto być wiernym swoim zasadom, nawet gdy wiąże się to z cierpieniem, natomiast Kreon pokazuje, jakie mogą być skutki, gdy człowiek przedkłada własne prawo nad prawo boskie.
---
IV. Ideał szlachcica w renesansie
A. Mikołaj Rej „Żywot człowieka poczciwego”
Renesans przyniósł zmiany w pojmowaniu wartości moralnych i etycznych. Mikołaj Rej w swoim utworze "Żywot człowieka poczciwego" przedstawił ideał szlachcica-ziemianina jako wzór człowieka uczciwego i moralnego. Zgodność z naturą, praca na roli i czerpanie radości z prostych rzeczy były fundamentami szczęśliwego życia według Reja. Szlachcic przedstawiony przez niego żyje w zgodzie z naturą i jest przykładem dla innych, jak można prowadzić godne życie.B. Jan Kochanowski „Na dom w Czarnolesie”
Jan Kochanowski, będąc jednym z największych poetów renesansu, w swojej poezji także przekazuje wartości moralne. W utworze "Na dom w Czarnolesie" przedstawia wzorzec człowieka skromnego, ceniącego zdrowie, sumienie i życzliwość. Kochanowski ukazuje, że prawdziwe szczęście nie wynika z bogactwa, ale z prostoty życia i zgodności z własnymi zasadami.---
V. Wzory literackie prawdziwego patriotyzmu i społecznictwa
A. Antenor z „Odprawy posłów greckich” Jana Kochanowskiego
Jan Kochanowski w "Odprawie posłów greckich" przedstawia postać Antenora jako wzór dobrego obywatela. Antenor jest sprawiedliwy, dąży do pokoju i jest wierny swojej ojczyźnie. Jego postawa ukazuje ideały, które powinien naśladować każdy obywatel, i jest przestrogą przed egoizmem i zdradą wobec ojczyzny.B. Postaci pozytywistyczne: Tomasz Judym i Stanisława Bozowska
Stefan Żeromski w swoich utworach "Ludzie bezdomni" i "Siłaczka" przedstawia postacie oddane ideom pracy organicznej i u podstaw.Tomasz Judym z „Ludzi bezdomnych” jest przykładem altruisty, który poświęca swoje własne szczęście dla dobra społecznego. Jego konflikt między osobistym szczęściem a obowiązkami społecznymi ukazuje trudności, z jakimi muszą się mierzyć osoby mające głęboko zakorzenione poczucie obowiązku wobec innych.
Stanisława Bozowska z „Siłaczki” to kobieta, która oddaje się walce z analfabetyzmem i poświęca swoje życie dla dobra społeczności. Jej determinacja i gotowość do poświęceń ukazują, jak ważne jest oddanie ideom pracy dla dobra ogółu.
---
VI. Literatura XX wieku i zagadnienie moralności
A. „Granica” Zofii Nałkowskiej
"Granica" Zofii Nałkowskiej to powieść, która ukazuje skomplikowane zagadnienia moralne i obyczajowe. Nałkowska przedstawia losy Zenona Ziembiewicza, który łamie moralne granice i płaci za to wysoką cenę. Powieść ukazuje, że każde zło prowadzi do kolejnych złych uczynków, a przekroczenie granicy moralnej ma dalekosiężne konsekwencje.B. Analiza postaci Zenona Ziembiewicza
Zenon Ziembiewicz to postać, której upadek jest rezultatem kompromisów moralnych. Jego uległość, pasywność i brak stanowczości doprowadzają go do tragedii. Przykład Zenona pokazuje, że moralne wybory mają ogromny wpływ na życie człowieka i mogą prowadzić do jego zguby.---
VII. Podsumowanie
A. Uniwersalność dydaktycznych funkcji literatury
Literatura przez wieki była i jest źródłem niezmiennych wzorców etycznych, które pomagają nam zrozumieć, jak powinny wyglądać właściwe postawy i zachowania. Chociaż czasy się zmieniają, wartości moralne przekazywane przez dzieła literackie pozostają niezmienne.B. Wnioski końcowe
Literaturę można postrzegać jako skarbnicę mądrości, z której można czerpać nauki moralne i etyczne. Na przestrzeni wieków wpływała ona na kształtowanie moralności człowieka, ucząc nas wartości takich jak prawda, sprawiedliwość, odwaga czy poświęcenie. Dzięki literaturze możemy lepiej zrozumieć samych siebie i otaczający nas świat, co pomaga nam stawać się lepszymi ludźmi.---
VIII. Bibliografia
- Biblia - Sofokles, „Antygona” - Mikołaj Rej, „Żywot człowieka poczciwego” - Jan Kochanowski, „Na dom w Czarnolesie” i „Odprawa posłów greckich” - Stefan Żeromski, „Ludzie bezdomni” i „Siłaczka” - Zofia Nałkowska, „Granica”---
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.06.2024 o 20:01
O nauczycielu: Nauczyciel - Elżbieta W.
Od 17 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i prowadzę zajęcia przygotowujące do matury oraz wsparcie dla ósmoklasistów. Kładę nacisk na czytelność argumentów i konsekwencję w stylu. Na lekcjach panuje życzliwa, spokojna atmosfera, w której łatwiej pytać i poprawiać. Uczniowie cenią cierpliwość, jasne kryteria i ćwiczenia, które „od razu widać” w wyniku.
Wypracowanie jest bardzo dobrze napisane, strukturalne i pełne treściowych przykładów.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się