„Siłaczka”- opowiadanie o ideałach. Charakterystyka doktora Obareckiego i nauczycielki Bozowskiej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.06.2024 o 9:29

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 18.06.2024 o 8:42

Stefan Żeromski znany jest szerokiemu gronu czytelników jako autor, który w swoich utworach podejmował trudne tematy społeczne i ideologiczne. Jednym z jego najbardziej znanych opowiadań jest "Siłaczka," które zasługuje na szczególną uwagę z racji swej głębokiej literackiej polemiki z pozytywizmem. Opowiadanie to w sposób bolesny i realistyczny ukazuje trudności, z jakimi musieli zmagać się ci, którzy pragnęli zrealizować swoje pozytywistyczne ideały pracy u podstaw i pracy organicznej. Zarówno doktor Paweł Obarecki, jak i nauczycielka Stanisława Bozowska są postaciami, które doskonale ilustrują te zmagania.

Pozytywizm, jako nurt literacki i społeczny, zrodził się po klęsce powstania styczniowego. Był to czas, gdy wielu ludzi, zainspirowanych ideami pracy dla społeczeństwa, podejmowało różne inicjatywy mające na celu podniesienie poziomu życia na wsiach i w małych miasteczkach. Żeromski, pisząc "Siłaczkę", chciał jednak zwrócić uwagę na realne trudności w realizacji tych wzniosłych celów. Ukazywał, jak skomplikowane i długotrwałe może być wprowadzanie postępu w warunkach nędzy i zacofania. Tym samym rzucał wyzwanie entuzjazmowi i idealizmowi pozytywistów, pokazując, że nie zawsze można osiągnąć upragniony cel, a przede wszystkim, że nie jest to proces łatwy.

W opowiadaniu tym szczególnie ważne miejsce zajmują dwie postacie: doktor Paweł Obarecki i nauczycielka Stanisława Bozowska. Obie te postacie są dla siebie kontrapunktem: Obarecki to człowiek, który początkowo przeżywał taki sam zapał jak Bozowska, by w końcu ulec presji otoczenia i poddać się wygodnictwu, natomiast Bozowska pozostaje wierna swoim ideałom aż do samego końca.

Obarecki, jako młody student medycyny, był osobą pełną energii, zapału i idealizmu. Jego sytuacja materialna była trudna, lecz to nie powstrzymywało go od marzeń o poprawie losu innych. "Idzie w poranek zimowy do szpitala, tak misternie stawiając nogi, by nie wszyscy przynajmniej widzieli, iż dziury w podeszwach tekturą umiejętnie są pozatykane. Paltocik ma ciasny jak kaftan z wariata, wytarty dalece." Cytat ten doskonale oddaje jego determinację i skromne warunki, w jakich przyszło mu studiować. Mimo tych trudności, Paweł Obarecki był osobą uśmiechniętą, pełną energii i szlachetną. Był pełen marzeń o tym, jak jako lekarz będzie mógł pomagać ludziom, poprawiając ich warunki życia.

Kiedy przybywa do Obrzydłówka, ma ogromny zapał i chęć niesienia pomocy. "Młody, szlachetny, energiczny" - te słowa oddają jego początkową postawę. Na początku swojej pracy w Obrzydłówku starał się realizować swoje ideały, jednakże napotkał na poważne trudności. Mieszkańcy wsi nie dbali o higienę, nie interesowali się swoim zdrowiem, a co gorsza, nie mieli chęci na zmianę swojego zachowania. Cytat: "nieprzezwyciężony wstręt do czytania, pisania oraz rachowania, mógł całymi godzinami spacerować po gabinecie lub leżeć (…) z niezapalonym papierosem w zębach" - doskonale ilustruje ich postawę oraz frustrację doktora. Z czasem, w obliczu takich realiów, Paweł zaczyna tracić swój zapał i poddawać się destruktywnej sile otoczenia. Jego gabinet staje się celem aktów wandalizmu, a on sam zapada w melancholię. "Zjedzony był już przez ten Obrzydłówek wraz z mózgiem, sercem i energią (…)". Czując się pokonany, staje się cyniczny i wygodnicki, co obrazuje cytat: "Zasadą (…) doktora Obareckiego stała się ta: dawajcie pieniądze i wynoście się".

Relacja Pawła Obareckiego ze Stanisławą Bozowską to ważny element tej historii. Spotkanie z umierającą nauczycielką sprawia, że doktor na moment przypomina sobie o swoich młodzieńczych ideałach i o tym, jak kiedyś marzył o pomocy innym. „Nie mądra byłaś! Tak żyć nie tylko nie można, ale i nie warto. Z życia nie zrobisz jakiegoś jednego spełnienia obowiązku, zjedzą cię idioci" - te słowa Pawła są wyrazem jego goryczy i zrezygnowania, a jednocześnie przypomnieniem o tym, jak bardzo różni się teraz od tego, kim był na początku swej kariery. Mimo początkowego impulsu do zmiany, po śmierci Stanisławy, Paweł powraca do swego wygodnego i cynicznego trybu życia.

Stanisława Bozowska, w przeciwieństwie do Pawła, pozostaje wierna swoim ideałom aż do końca. Pochodziła z biednej rodziny, której finansowa sytuacja była trudna, lecz mimo to marzyła o studiach medycznych. Jako uczennica wyróżniała się swoją determinacją i pracowitością. „A wyglądała jak stare panisko, w basałyku zarzuconym niedbale na futrzaną czapkę, w kaloszach za dużych trochę na jej małe nogi, w niezgrabnej i niemodnej salopce” - ten cytat opisuje jej skromny wygląd, ale również świadczy o jej niezłomnej woli walki o lepszą przyszłość.

Po ukończeniu studiów, Stanisława podjęła pracę jako guwernantka i nauczycielka w małej wsi. Mimo trudnych warunków materialnych, starała się działać na rzecz poprawy losu lokalnej społeczności. Kupowała książki, by móc je później czytać biednym wieśniakom i wprowadzała ich w świat nauki, zwłaszcza teorii Karola Darwina. "Stasia interesowała się nauką, szczególnie teorią Karola Darwina, kupuje książki, by móc je później czytać biednym wieśniakom” - to zdanie ukazuje, jak bardzo była zaangażowana w swoją pracę. Bozowska była wierna swoim przekonaniom i pragnęła poprawić los innych, nawet jeśli jej własne życie było pełne trudności.

Jej poświęcenie doprowadziło ją jednak do tragicznego końca. Zachorowała na tyfus, co było wynikiem warunków, w jakich pracowała. W chwili śmierci była nie tylko fizycznie wycieńczona, ale też całkowicie oddana swoim ideałom. Opis jej w chwili śmierci jest poruszający i dramatyczny: "Była to młoda dziewczyna, pogrążona we śnie gorączkowym. Szkarłatem była powleczona jej twarz, szyja, ręce - na tym tle znać było jakąś wysypkę. Jasnopopielate niezmiernie bujne włosy leżały poplątanymi pasmami na poduszce, wiły się na twarzy. Ręce bezwiednie i niecierpliwie szarpały kołdrę". Ta scena pełna jest symboliki i ukazuje tragizm jej losu jako rezultatu nędzy i niesprzyjających warunków.

Obarecki i Bozowska reprezentują dwa różne podejścia do realizacji ideałów. Historia Pawła to ostrzeżenie przed losem konformistów oraz negatywny wpływ braku wytrwałości i poddania się presji otoczenia. Stanisława natomiast jest portretem człowieka wiernego swoim ideałom aż do końca, choć jej los jest pełen tragizmu. Losy tych dwojga ukazują trudności, jakie napotykali pozytywiści w swoich działaniach, oraz różne ścieżki, jakie mogą obrać ludzie w obliczu takich wyzwań.

Żeromski poprzez "Siłaczkę" daje nam do zrozumienia, jak trudne jest wprowadzanie pozytywistycznych ideałów w życie, ale jednocześnie podkreśla wartość wytrwałości i poświęcenia. Krytykuje egoizm i wygodnictwo, które mogą prowadzić do upadku moralnego. Młodzi ludzie, którzy pragną realizować swoje ideały, muszą być gotowi na liczne kompromisy, ale także muszą pamiętać o wytrwałości i ostatecznych celach, które sobie wyznaczają.

Osobiście uważam, że postać Stanisławy Bozowskiej zasługuje na wyrazy najwyższego uznania. Jej niezłomność i poświęcenie są godne podziwu, mimo tragicznego końca jej historii. Paweł Obarecki, choć początkowo pełen ideałów, z czasem poddaje się presji otoczenia i staje się postacią negatywną. Życie w dzisiejszym świecie również stawia przed nami wiele wyzwań, wymagających determinacji i wytrwałości. Historia tych dwojga bohaterów skłania do refleksji nad tym, jak ważne jest niepoddawanie się i trwanie przy swoich przekonaniach, nawet jeśli droga do realizacji ideałów jest trudna i pełna przeszkód.