Aleksander Fredro „Zemsta” – porównawcza charakterystyka głównych postaci

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.06.2024 o 6:43

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 20.06.2024 o 5:52

Aleksander Fredro był jednym z najważniejszych polskich komediopisarzy, a jego dzieło „Zemsta” jest prawdopodobnie najbardziej znane i cenione. „Zemsta” to komedia ukazująca wady i przywary szlachty oraz groźne spory, jakie często miały miejsce między polskimi magnatami. Tematy takie, jak spory szlacheckie, honor i miłość, są głównymi osiami fabularnymi tego utworu. W tej analizie skupimy się na porównaniu dwóch głównych postaci – Cześnika Raptusiewicza i Rejenta Milczka, którzy rywalizują ze sobą, reprezentując różne postawy i charaktery typowe dla polskiej szlachty Sarmackiej.

Cześnik Raptusiewicz to starszy mężczyzna, który jest w spadku szlachecką rodziną. Wygląda staro i schorowanie, co jest ewidentne w jego sposobie poruszania się i zachowaniu. Cześnik jest wdowcem. Jego całe życie kręci się wokół utrzymania tradycji szlacheckich, do których przywiązuje dużą wagę. Szacunek dla staropolskich zwyczajów jest dla niego fundamentem, na którym buduje swoje decyzje i podejmowane działania. Dziedzictwo, jakim jest prawo gościnności, oraz gorący patriotyzm, który charakteryzuje jego działania, czynią go postacią wyraźnie osadzoną w tradycji sarmackiej.

Cześnik Raptusiewicz jest postacią szorstką i mało wyszukaną, co objawia się w jego sposobie mówienia i działania. Jest szczery aż do bólu, co często prowadzi do jego apodyktyczności i skłonności do warcholstwa. Jego zarozumialstwo i zawziętość, a także tyranizowanie otoczenia, są wadami, które nie przysłaniają jednak jego sympatycznej strony. W relacjach z innymi, Cześnik pokazuje swoje różne oblicza. Na przykład w kontaktach z Papkinem, Klara i innymi postaciami, jest impulsywny, co prowadzi do wielu komicznych sytuacji. Sympatia, jaką budzi, wynika jednak z jego szczerości i prostolinijności.

Rejent Milczek jest kontrastem dla Cześnika pod wieloma względami. Starszy, bardziej zamożny i stosunkowo bardziej obyty towarzysko, Milczek jest również wdowcem. Jego status społeczny i zachowanie czynią go postacią bardziej przebiegłą i skomplikowaną. Bystrość Milczka i jego inteligencja są ukrywane pod pozorami nieśmiałości, co czyni go bardziej manipulacyjnym i mniej otwartym niż Cześnik. Jego przebiegłość i upór są cechami dominującymi, które sprawiają, że jest bardziej wyrachowany i mniej sympatyczny na pierwszy rzut oka.

Sposób bycia Rejenta Milczka jest zupełnie inny niż Cześnika. Wygląda na spokojnego i nieszkodliwego, co jednak jest mylące, gdyż jego skłonność do intrygowania i manipulowania innymi sprawia, że jest postacią bardziej niebezpieczną. W relacjach z innymi, np. ze swoim synem czy Cześnikiem, ukazuje bezwzględność. Jego hipokryzja, egoizm i obłuda są wadami, które sprawiają, że budzi mniejszą sympatię u czytelników.

Porównując Cześnika i Rejenta, widzimy, że choć obaj są starszymi wdowcami, ich podejście do życia i innych ludzi jest diametralnie różne. Cześnik bardziej szanuje tradycje i jest mniej przebiegły, podczas gdy Rejent jest bardziej wyrachowany i manipulacyjny. Odbiegają od siebie również w kwestii moralności – Cześnik jest bardziej prostolinijny, natomiast Rejent bardziej skomplikowany i manipulacyjny. Ich różnice widać także w sposobie, w jaki są postrzegani przez innych. Cześnik budzi więcej sympatii jako sympatyczny dziwak, natomiast Rejent jest postrzegany jako człowiek zimny i przebiegły.

Konflikt między Cześnikiem a Rejentem stanowi główną oś fabularną „Zemsty”. Jest to spór osobisty, ale jednocześnie symbolizujący szersze konflikty szlacheckie. Przyczyny tego konfliktu tkwią w ich odmiennych charakterach i podejściu do życia, a jego przebieg pełen jest intryg, manipulacji i nieporozumień, które Fredro przedstawia w sposób zarówno komiczny, jak i pouczający.

Podsumowując, Cześnik i Rejent to postacie, które reprezentują różne cechy typowe dla polskiej szlachty, ukazując zarówno jej wady, jak i zalety. Cześnik jest zarozumiały i zawzięty, ale także szczery i prostolinijny, co budzi sympatię czytelników. Rejent jest bardziej skomplikowany i manipulacyjny, co czyni go postacią mniej sympatyczną, ale równie fascynującą z literackiego punktu widzenia. Obie postacie uczą nas o ludzkiej naturze i historii polskiej szlachty, ukazując, jak różne mogą być reakcje na te same sytuacje i jak różne mogą być postawy wobec tych samych wartości.

Współczesność również może być odzwierciedleniem dawnych konfliktów szlacheckich. W dzisiejszych czasach widzimy podobne cechy wśród współczesnych ludzi – zarozumialstwo, zawziętość, ale także przebiegłość i manipulacyjność. Postacie Cześnika i Rejenta są uniwersalne i ich cechy można odnaleźć w różnych grupach społecznych. Dlatego „Zemsta” pozostaje aktualna, ukazując, że pewne aspekty ludzkiej natury nie zmieniają się z biegiem czasu.

Pod względem moralnym, obie postacie można oceniać z różnych perspektyw. Cześnik budzi większe współczucie ze względu na swoją szczerość i prostolinijność, mimo że jego działania są często impulsywne i nieprzemyślane. Rejent, choć bardziej skomplikowany i przebiegły, jest trudniejszy do polubienia, ale jego złożony charakter budzi respekt i fascynację. Mistrzostwo Fredry w kreowaniu tych postaci polega na umiejętnym balansowaniu między komedią a głęboko zakorzenionymi cechami charakterystycznymi dla polskiej kultury.

Miejsce „Zemsty” w literaturze jest bezsprzeczne. Aleksander Fredro, poprzez kreację Cześnika i Rejenta, stworzył postacie, które są zarówno komiczne, jak i głęboko osadzone w polskiej kulturze, ukazując uniwersalne prawdy o ludzkiej naturze. To właśnie dzięki takim postaciom „Zemsta” pozostaje jednym z najważniejszych dzieł polskiej literatury, ucząc kolejne pokolenia o wartościach i wadach, które są nieodłączne dla ludzkiego życia.