Antygona - buntowniczka z wyboru. Charakterystyka postaci

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.06.2024 o 17:11

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.06.2024 o 16:50

„Plącze się dziwem myśl przerażona - Bo jakże powiem, że to inna, Gdy jasno widzę: To Antygona! Biedna dziewczyna." - te słowa z tragedii Sofoklesa wzbudzają w nas współczucie i jednocześnie podziw dla Antygony, którą strażnicy właśnie pochwycili za próbę pochówku brata wbrew zakazom królewskim. Antygona, która jest uosobieniem buntu, postanawia przeciwstawić się tyranii Kreona z pełną świadomością konsekwencji swoich czynów. W mojej pracy postaram się wykazać, że Antygona była buntowniczką z wyboru, kierowaną sumieniem, przekonaniami i niezachwianą wiarą w boskie prawa.

Czy Antygona była buntowniczką z wyboru, czy z konieczności? Jakie za nią przemawiały motywy? Jakie wartości stanowiły fundament jej przekonań? Te pytania będą prowadzić nas przez analizę jednej z najbardziej złożonych postaci w literaturze antycznej.

Antygona zdecydowała się na bunt nie z powodu impulsu ani chwilowej emocji, lecz z głębokich i przemyślanych pobudek. Jej działania wynikają z głębokiej wiary w boskie prawa, które w jej przekonaniu są nadrzędne wobec ludzkich praw. Antygona uważała, że tylko pochówek brata sprawi, że zazna on spokoju w Hadesie, co jest obowiązkiem nałożonym na nią przez religię i tradycję rodzinną. W jej umyśle prawa boskie są wieczne i niezmienne, w odróżnieniu od dekretów ludzkich, które mogą być błędne i niesprawiedliwe. Pragnienie godnego pochówku brata jest także aktem miłości i obowiązku rodzinnego, który dla niej jest niezaprzeczalnie istotny.

W społeczeństwie antycznym religia odgrywała kluczową rolę. Zgodnie z wierzeniami starożytnych Greków, pochówek był konieczny, aby dusza zmarłego mogła znaleźć spokój w Hadesie. Antygona, zmagając się z zakazem Kreona, czuje się zmuszona do podjęcia decyzji, której jej sumienie nie pozwalałoby jej uniknąć - pochowanie brata Polinika, mimo iż jest to sprzeczne z rozkazami jej władcy. Jej religijne przekonania i tradycje nakładają na nią obowiązek, który jest dla niej nienaruszalny.

Moralność Antygony jest bezwzględna. Wierność własnym zasadom, nawet w obliczu skrajnych konsekwencji, jest cechą wyróżniającą tę postać. Kontrastuje to z postawą jej siostry Ismeny, która reprezentuje bardziej konformistyczne podejście do życia i obowiązków rodzinnych w kontekście nakazów państwa. Ismena, przez swoją bojaźliwość i posłuszeństwo, jest skontrastowana z niezłomnością Antygony, co jeszcze bardziej uwydatnia różnice między nimi.

Przebieg buntu Antygony można podzielić na kilka etapów. Najpierw dwukrotnie próbuje pochować brata, świadomie podejmując decyzje, które jasno wskazują na jej determinację. Jej konfrontacja z Kreonem jest kulminacyjnym momentem, w którym otwarcie wyraża swoją dezaprobatę dla jego rządów. Kreon, jako władca, staje się dla Antygony przeciwnikiem symbolizującym tyranię i despotyzm. Traktując ją jako zagrożenie dla państwa, Kreon nie zauważa, że Antygona nie walczy o władzę, lecz o prawdę moralną i boskie prawa. Jej słowa „bo nie Zeus był tym, co je obwieścił” dosadnie podkreślają jej przekonania.

Antygona podkreśla, że jej postępowanie wynika z sumienia i moralności. Cytat „Rob, co uznajesz. Tamtego ja sama Pogrzebię. Potem - zginę, ale z chwałą” ukazuje, że jej działania są świadome i zdeterminowane. Sumienie bohaterki nie pozwala jej na podporządkowanie się Kreonowi, bowiem według niej łamie on prawa boskie, i to one, a nie dekret ludzki, są nadrzędne.

Analizując jej działania, można zauważyć, że wybór Antygony jest głęboko przemyślany i nie ma w nim miejsca na wahanie. Ona po prostu nie dostrzega innej drogi, jeśli ma pozostać wierna swoim moralnym imperatywom i wierzeniom. Antygona nie widzi swojego buntu jako wyboru – dla niej jest to konieczność wynikająca z obowiązku religijnego i moralnego. Jej decyzje są ostateczne. Gdy zrozumie, że nie ma szans na łaskę, decyduje się na samobójstwo w więzieniu. Ten akt ostatecznego oporu przeciwko tyranii Kreona podkreśla, że życie w niesprawiedliwym świecie nie jest dla niej akceptowalne.

Szlachetność i honor są centralnymi cechami Antygony, które czynią z niej postać heroiczną i wyjątkową w kontekście literatury antycznej. Odważnie przeciwstawiając się władzy, mimo świadomości nieuchronnych konsekwencji, staje się symbolem moralnej odwagi i uczciwości.

Podsumowując, Antygona była buntowniczką zarówno z wyboru, jak i z konieczności wynikającej z jej niezłomnych przekonań. Jej historia jest dowodem na to, że siła charakteru i wiara w wyższe wartości mogą prowadzić do wielkich poświęceń. Postać Antygony jest nie tylko inspiracją dla literatury, ale także dla współczesnych dyskusji o moralności, prawach i obowiązkach jednostki wobec społeczności.

Antygona jako postać jest uniwersalna i wciąż aktualna. W kontekście współczesnych dylematów moralnych jej postawa inspiruje do refleksji nad wartością odwagi i wierności swoim przekonaniom. Jest wzorem, który może inspirować do walki o swoje wierzenia i prawa we współczesnym świecie, ukazując, że nawet w obliczu tyranii warto pozostać wiernym swoim wartościom.