"Jestem uczciwym Niemcem" - czy całkowicie zgadzasz się ze słowami profesora Sonnenbrucha?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.07.2024 o 21:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.07.2024 o 20:44

Dramat „Niemcy” autorstwa Leona Kruczkowskiego to jedno z najistotniejszych dzieł literatury polskiej, które porusza tematykę moralności w czasie II wojny światowej. Sztuka ta, wydana w 1949 roku, ukazuje różnorodność postaw wśród Niemców, stawiając pytania o ich odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. W centrum opowieści znajduje się profesor Sonnenbruch, który postrzega siebie jako „uczciwego Niemca”. Niniejsze wypracowanie ma na celu analizę tej postawy oraz odpowiedź na pytanie, czy rzeczywiście zasługuje on na takie miano.

Profesor Sonnenbruch to znany naukowiec, cieszący się dużym autorytetem w środowisku akademickim. Jego praca badawcza i osiągnięcia naukowe przyniosły mu szacunek i uznanie, ale też zapewniły wygodne życie. Mimo że wojna toczy się tuż obok, profesor stara się uciec od jej koszmarów, skupiając się na swojej profesji. Wydawać by się mogło, że jest to sposób na zwolnienie się z odpowiedzialności. Jednak czy jego pozycja pozwala na moralne unikanie rzeczywistości, która dotyka innych?

Profesor Sonnenbruch prowadzi życie w iluzji, oddzielając się od brutalnej rzeczywistości wojny. Jego gest odrzucenia koniaku z okupowanej Francji ma charakter symboliczny - pokazuje jego pragnienie pozostać z dala od zbrodni i niesprawiedliwości. Jednak tego typu gesty nie mają realnego wpływu na świat zewnętrzny i nie zmniejszają cierpienia ofiar wojny. Naukowiec unika aktywnego zaangażowania, myśląc, że w ten sposób chroni swoją moralność. Ta postawa jest głównie wygodnictwem i samooszukiwaniem się.

Relacje rodzinne profesora są skomplikowane, zwłaszcza w kontekście jego syna Williego, który jest oficerem SS. Willi to symbol moralnej klęski Sonnenbrucha - syn, który poszedł na służbę reżimowi, a nie nauce i moralnym wartościom. Jednakże profesor unika otwartego sprzeciwu wobec działań syna, przez co przyczynia się do podtrzymywania złudzeń, że może żyć w „czystym” świecie akademickim, z dala od brudów wojny.

Największym testem moralności profesora Sonnenbrucha jest spotkanie z Petersem, jego dawnym przyjacielem, który uciekł z obozu koncentracyjnego. Peters to człowiek będący ofiarą reżimu, szukający schronienia. Reakcja profesora na pojawienie się ściganego przyjaciela jest kluczowa dla oceny jego uczciwości. Sonnenbruch oferuje Petersowi jedynie pieniądze, ale nie decyduje się ukryć go lub podjąć realne ryzyko dla jego ocalenia.

Analizując zachowanie profesora podczas tego spotkania, można dostrzec brak odwagi cywilnej i głębokiej uczciwości. Sonnenbruch unika wszelkiego ryzyka, podczas gdy jego córka Ruth gotowa jest zaryzykować swoje życie dla ratowania Peterowa. Ruth, w przeciwieństwie do ojca, posiada moralną siłę i odwage, które stawiają ją w kontrze do postawy profesora, ukazując jego słabości.

Drugie spotkanie profesora z Petersem to kulminacyjny moment, który rozbija bezpieczny, iluzoryczny świat naukowy Sonnenbrucha. Peters, obnażając hipokryzję naukowca, zmusza go do spojrzenia prawdzie w oczy. Naukowiec wreszcie uświadamia sobie, że jego dotychczasowe życie opierało się na kruchej podstawie i samookłamywaniu. To moment, w którym Sonnenbruch staje przed „lustrem prawdy”, zmuszony do konfrontacji z realiami wojny, której starał się unikać.

Analizując całościowo postawę profesora Sonnenbrucha, można stwierdzić, że nie był on uczciwym Niemcem. Jego bierna zgoda na działania nazistów i reżimu, unikanie odpowiedzialności oraz brak czynnego sprzeciwu wobec zbrodni kładą się cieniem na jego moralności. Sonnenbruch, żyjąc w swoim akademickim świecie, ignorował realia, które dotykały miliony ludzi wokół niego. Sytuacje takie jak spotkanie z Petersem pokazują, że w obliczu prawdziwego testu moralności, jego wybory były niewystarczające.

Analizując szerszy kontekst, można zauważyć, że postawy moralne obywateli mają ogromne znaczenie w kontekście działania totalitarnych systemów. Każdy obywatel, zwłaszcza osoba o dużym autorytecie jak profesor, ma obowiązek reagować i przeciwstawiać się niesprawiedliwości. Bierna zgoda lub milczenie są formą współudziału w zbrodniach. W kontekście historycznym II wojny światowej, odpowiedzialność jednostki za swoje wybory jest kluczowa, a postawa Sonnenbrucha obrazem moralnej klęski osób, które mogły coś zrobić, ale wybrały milczenie.

Podsumowując, profesor Sonnenbruch nie zasługuje na miano „uczciwego Niemca”. Jego życie w iluzji, unikanie odpowiedzialności i bierna zgoda na działania reżimu są dowodem na brak moralnej odwagi i uczciwości. Choć można zauważyć jego ludzkie wymiary, zwłaszcza w relacji z córką Ruth, to jego ogólna postawa wobec realiów wojny była moralnie naganna. W trudnych czasach wojny i przemocy, postawienie się za prawdą i moralnym postępowaniem jest niezmiernie ważne. Zachęta do refleksji nad własnymi postawami i ich wpływem na świat wokół nas jest kluczowa, aby unikać moralnych pułapek, w jakie wpadł profesor Sonnenbruch. Jego historia jest przestrogą, że milczenie i brak działania mogą być równie szkodliwe jak aktywna współpraca z tyranami.