„Wy, który pospolitą rzeczą władacie...” Jana Kochanowskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.08.2024 o 14:36

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 8.08.2024 o 13:40

#

Jan Kochanowski, jeden z najważniejszych poetów polskiego renesansu, urodził się w 1530 roku w Sycynie i zmarł w 1584 roku w Lublinie. Nazywany "ojcem literatury polskiej," Kochanowski był humanistą, twórcą literatury moralizatorskiej, a także wybitnym uczonym, który studiował w Akademii Krakowskiej i na uniwersytetach w Królewcu oraz Padwie. Jego twórczość znacząco wpłynęła na rozwój literatury polskiej, wprowadzając do niej tematy obywatelskie i patriotyczne, które były nowością w ówczesnej poezji.

Poeta tworzył w trudnych czasach rozwoju polskiego renesansu, kiedy to kultura i literatura przeżywały dynamiczny rozwój, a zarazem społeczeństwo polskie stawało się coraz bardziej świadome swoich praw i obowiązków. Jednym z kluczowych utworów Kochanowskiego, który w prosty sposób ilustruje jego myśli na temat odpowiedzialności rządzących, jest "Odprawa posłów greckich". Utwór ów przedstawia konflikty wewnątrz państwa i wskazuje na konieczność odpowiedzialnego kierowania państwem, co wydaje się być wspólne z tematyką pieśni "Wy, który pospolitą rzeczą władacie...".

Rozwinięcie

W kolejnych wersach utworu, Kochanowski podkreśla, że władca powinien być zastępcą Boga na ziemi. Wprowadza tutaj motyw boskiego powołania władcy, sugerując, że to Bóg ustanawia hierarchię władzy i obdarza władzą tych, którzy powinni kierować światem w Jego imieniu. Cytat "Z którego macie nie tak swe własne rzeczy, Tako wszytek ludzki mieć rodzaj na pieczy" podkreśla, że rządzący są odpowiedzialni nie tylko za swoje prywatne sprawy, ale przede wszystkim powinni dbać o dobro całego społeczeństwa. Władca jest odpowiedzialny przed Bogiem za swoje działania i decyzje, co dobrze oddaje cytat: "A wam więc nad mniejszymi zwierzchność jest dana. Ale i sami macie nad sobą pana”.

Kochanowski zwraca także uwagę na cnoty, jakimi powinien kierować się władca. Przypomina, że prywatne traktowanie państwa oraz despotyzm prowadzą do zguby nie tylko dla rządzącego, ale i dla całego społeczeństwa. Cytat "Więc ja podobno z mniejszym niebezpieczeństwem Grzeszę, bo sam się tracę swym wszeteczeństwem. Przełożonych występy miasta zgubiły I szerokie do gruntu carstwa zniszczyły" obrazuje, jak wielką odpowiedzialność ponosi władca za swoje decyzje. Władcy winni być wzorem moralnym dla swych poddanych, kierując się zasadami Pisma Świętego oraz naukami Jezusa.

Przekaz pieśni "Wy, który pospolitą rzeczą władacie..." jest nadal aktualny w dzisiejszych czasach. Współczesne rozumienie władzy również opiera się na odpowiedzialności i moralnych zobowiązaniach wobec obywateli. Obserwujemy skutki autorytarnych rządów w różnych częściach świata, gdzie nieodpowiedzialne kierowanie państwem prowadzi do chaosu, biedy i cierpienia obywateli. Warto odwołać się tutaj do utworu Czesława Miłosza "Który skrzywdziłeś...", który także przestrzega przed nadużywaniem władzy i niesprawiedliwością, cytat: "Lepszy dla ciebie byłby świt zimowy / I sznur, i gałąź pod ciężarem zgięta" podkreśla moralne potępienie wobec tych, którzy nadużywają swojej władzy. Możemy dostrzec podobieństwa między przesłaniami obu utworów, mimo że każdy z nich powstał w innych kontekstach historycznych.

Zakończenie

Kontynuacja ideałów Kochanowskiego w literaturze i kulturze stanowi przestrogę przed nadużyciami władzy i ich tragicznymi konsekwencjami. Troska o dobro wspólne, odpowiedzialność za podejmowane decyzje oraz moralność władców to wartości, które nie utraciły swojej ważności pomimo upływu lat. Współczesne społeczeństwa mogą wiele nauczyć się z przesłania Jana Kochanowskiego, również jako lekarstwo na problemy autorytarnych rządów, które obserwujemy dzisiaj.

Na koniec, warto zastanowić się, jak przesłanie pieśni "Wy, który pospolitą rzeczą władacie..." może być zrozumiane i zastosowane przez współczesnych uczniów i obywateli. Krytyczna refleksja nad władzą, zrozumienie odpowiedzialności rządzących oraz potrzeba kierowania się moralnością to tematy, które mogą pomóc młodym ludziom w kształtowaniu odpowiednich postaw obywatelskich. Ostatecznie, to my, jako część społeczeństwa, jesteśmy odpowiedzialni za kontrolowanie działań naszych przywódców i domaganie się sprawiedliwości oraz odpowiedzialności w ich rządzeniu.