Dlaczego toast wieńczący "Potop" wznosi Zagłoba i jakie przesłanie dla "onych przyszłych pokoleń" on zawiera?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.08.2024 o 21:21

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 11.08.2024 o 21:07

Henryk Sienkiewicz, znany jako jeden z największych pisarzy polskich, stworzył „Trylogię”, która składa się z trzech monumentalnych dzieł: "Ogniem i mieczem", "Potop" oraz "Pan Wołodyjowski". "Potop", druga część tej serii, jest powieścią historyczną, która przenosi czytelników w czasy XVII-wiecznej Rzeczpospolitej. Książka opisuje dramatyczne wydarzenia wojny polsko-szwedzkiej, skierowanej przeciwko najeźdźcom, ale także wewnętrzne walki w kraju. Finał powieści "Potop" jest wyjątkowy, a scena wznoszenia toastu przez Onufrego Zagłobę jest jednym z najbardziej pamiętnych momentów literatury polskiej.

Celem niniejszej pracy jest analiza, dlaczego to właśnie Zagłoba pełni rolę inicjatora toastu na końcu powieści, oraz omówienie przesłania, jakie zawiera ta scena, skierowanego do przyszłych pokoleń. Zagłoba, jako postać o wyjątkowych cechach charakteru i roli w fabule, nie został wybrany przypadkiem. Scena toastu w „Potopie” niesie ze sobą głębokie przesłanie, które Sienkiewicz chciał przekazać swoim współczesnym i przyszłym czytelnikom.

I. Charakterystyka postaci Onufrego Zagłoby

Postać Zagłoby była inspirowana m.in. Falstaffem z „Henryka IV” Williama Szekspira oraz Julianem Żytkiewiczem z „Stefana Czarnieckiego”. Z polskiej literatury można dostrzec wpływy postaci papka z „Zemsty” Aleksandra Fredry. Biograficzne pierwiastki są widoczne w osobach kapitana Rudolfa Korwin-Piotrkowskiego, Władysława Oleckiego oraz Kazimierza Szetkiewicza. Wszystkie te wzorce łączą się w unikalnej kreacji Onufrego Zagłoby – postaci wielowymiarowej, głębokiej, pełnej sprzeczności, ale zawsze bliskiej czytelnikom.

Zagłoba to mężczyzna o imponującej fizjonomii. Jego duże gabaryty, czerwona twarz, blizna i bielmo na oku nadają mu charakterystyczny, niezapomniany wygląd. Mimo tych wad, jego humor, przewrotność i przebiegłość czynią z niego postać niezwykle sympatyczną. Zagłoba to mistrz oracji, którego dowcipy i epigramaty zapadają w pamięć. Jego umiejętności oratorskie są kluczowe, gdyż to one pozwalają mu na przekazanie kompleksowych myśli i wzbudzanie emocji, zarówno wśród towarzyszy broni, jak i wśród czytelników.

II. Rola Onufrego Zagłoby w fabule i zakończeniu powieści

Jego chęć niesienia pomocy towarzyszom, często podszyta interesownością, jest charakterystyczna dla jego postaci. Mimo że zagłębia się w różne intrygi i manipulacje, jego lojalność wobec przyjaciół, w tym Kmicica i Wołodyjowskiego, nigdy nie jest kwestionowana. Ma to swoje odbicie w scenie wznoszenia toastu, gdzie jego autorytet i umiejętności przywódcze wychodzą na pierwszy plan.

Z literackiego punktu widzenia, wybór Zagłoby na wznoszącego toast nie jest przypadkowy. Jego predyspozycje oratorskie sprawiają, że każda jego mowa zapada głęboko w pamięć i serce słuchaczy. Sienkiewicz celowo wybrał Zagłobę na tę rolę, ponieważ jego osobowość i zdolność do wyrażenia kompleksowego przesłania powieści były kluczowe dla przekazu końcowego.

III. Znaczenie toastu i jego przesłanie

Przesłanie Zagłoby można również rozumieć w kontekście całej Trylogii Sienkiewicza. „Potop” oraz pozostałe części cyklu miały na celu wzbudzenie patriotyzmu w czytelnikach końca XIX wieku, w czasach, gdy Polska była pod zaborami. Powieść miała na celu przypomnienie o wielkości i chwale przeszłości, mobilizowanie do walki o lepszą przyszłość.

Toast Zagłoby może być postrzegany również jako nawiązanie do historycznych momentów, kiedy Polska znajdowała się w stanie apatii po kolejnych klęskach, takich jak powstania. Scena ta miała wzbudzić dumę narodową oraz przypomnieć, że nawet najtrudniejsze chwile można przezwyciężyć dzięki jedności i wierze w wartości narodowe. Krytycy literaccy i historycy docenili to przesłanie, mimo zarzutów o idealizowanie historii i braku realistycznego ukazania negatywnych aspektów przeszłości.

IV. „Potop” jako dzieło ku pokrzepieniu serc

Twórczość Sienkiewicza była zarówno krytykowana, jak i chwalona. Oskarżenia o idealizację historii i brak realistycznego ukazania negatywnych aspektów przeszłości były jednymi z głównych zarzutów. Jednakże, obrona Sienkiewicza polegała na ukazywaniu chwil chwały oraz wzbudzaniu patriotyzmu, co było kluczowe w tych trudnych czasach.

V. Dziedzictwo Zagłoby i „Potopu” we współczesnej Polsce

„Potop” i cała „Trylogia” mają również uniwersalne znaczenie edukacyjne, przypominające o historii Polski. Zarówno literackie, jak i filmowe adaptacje tych dzieł pomagają w popularyzacji rodzimej literatury oraz uczą młode pokolenia o wartościach narodowych i historycznych.

Zakończenie

Bożej w najtrudniejszych chwilach.

Znaczenie „Potopu” jako dzieła literackiego ku pokrzepieniu serc jest niezaprzeczalne. Powieść nie tylko wzbudza dumę narodową, ale również przypomina o wartościach i bohaterstwie przodków. Literacka kreacja Onufrego Zagłoby i wzniesiony przez niego toast pozostają ważnym elementem dziedzictwa literatury polskiej, przypominając o odpowiedzialności każdego za przyszłość narodu. To przesłanie, mimo upływu lat, nadal pozostaje aktualne i inspirujące dla współczesnych czytelników.