„Dziady” A. Mickiewicza- czas powstania, struktura i problematyka utworu.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.08.2024 o 6:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.08.2024 o 6:04

Jednym z najważniejszych i najbardziej znanych utworów literatury polskiej są „Dziady” Adama Mickiewicza. „Dziady” stanowią ogromne dziedzictwo polskiego romantyzmu i odgrywają kluczową rolę w rozwoju literatury narodowej. Adam Mickiewicz, będący głównym przedstawicielem polskiego romantyzmu, stworzył dzieło kompleksowe, pełne głębokich refleksji i siły patriotyzmu, co sprawia, że „Dziady” są nie tylko ważnym zabytkiem literackim, ale także skarbnicą refleksji nad polską historią i tożsamością.

„Dziady” powstawały w różnych okresach i miejscach Europy, co związane jest z burzliwymi dziejami Polski oraz osobistymi przeżyciami Mickiewicza. Druga i czwarta część „Dziadów”, znane również jako „Dziady wileńsko-kowieńskie”, powstały w latach 1820-1823, kiedy Mickiewicz przebywał w Kownie i Wilnie. Kolejne losy Polski wpłynęły na poglądy autora i doprowadziły do napisania trzeciej części „Dziadów” w 1832 roku w Dreźnie, znanej jako „Dziady drezdeńskie”. Warto również wspomnieć o nieukończonej pierwszej części, której fragmenty istnieją, lecz nie stanowią całości utworu. Jest tonie tylko przykładem na to, jak twórczość literacka Mickiewicza była rozłożona w czasie, ale także pokazuje, jak pisarz poddawany był różnym wpływom politycznym, społecznym i osobistym.

Okoliczności towarzyszące powstawaniu „Dziadów” były mocno uzależnione od sytuacji politycznej Polski, a także od osobistych doświadczeń Mickiewicza. Polska, doświadczająca zaborów i walcząca o odzyskanie niepodległości, kształtowała patriotyczne postawy Mickiewicza, a jego twórczość stała się przestrzenią do wyrażenia narodowego bólu, walki i nadziei. Mickiewicz, będący członkiem Filomatów i Filaretów, organizacji młodzieżowych dążących do odrodzenia Polski, co znalazło swoje odbicie w duchu utworu.

Struktura „Dziadów” również odróżnia się od innych dram, przez co dodatkowo zyskuje na wyjątkowości. Kolejność części utworu nie jest zgodna z typowym porządkiem liczbowym: najpierw czytamy część II, potem IV, a na końcu III. Taka struktura powoduje, że każdy segment nosi określony klimat i niesie ze sobą różne problemy. Części II i IV, zwane „Dziadami wileńsko-kowieńskimi”, są osadzone w ludowych wierzeniach i obyczajach, natomiast część III, czyli „Dziady drezdeńskie”, skupiają się na wątku politycznym i narodowym.

W części II Mickiewicz sięgnął po motywy ludowej moralności oraz obrzędów dziadów, które były związane z pogańskimi wierzeniami. To tutaj spotykamy się z istotami nadprzyrodzonymi, które ujawniają swoje grzechy oraz proszą o pomoc żywych. Zjawiska te mają symboliczne znaczenie i stanowią niejako moralne przesłanie utworu. Ta część „Dziadów” ukazuje, że ludowe tradycje i obrzędy mają głębokie zakorzenienie w polskiej kulturze i są nośnikami wartości moralnych i etycznych.

Część IV natomiast przynosi wątki miłosne, mocno zakotwiczone w osobistych przeżyciach Mickiewicza. Tutaj występuje podział na trzy części: godzina miłości, godzina rozpaczy i godzina przestrogi. W tej sekcji dramatyczne przeżycia Gustawa stają się metaforą uniwersalnych doświadczeń ludzkich związanych z miłością, rozpaczą i nadzieją. W trakcie rozmowy Pustelnika z księdzem, gasnącego płomienia świecy czy pianiem kura Mickiewicz ukazuje głębokie emocje i symboliczne przejścia, co czyni tę część utworu wyjątkowo introspektywną i refleksyjną.

Część III „Dziadów” jest zdecydowanie najbardziej polityczna. Zawiera ona wiele wątków patriotycznych i narodowych, a Mickiewicz poprzez postać Konrada wyraża swoje głębokie uczucia względem walki o wolność Polski. Ta część utworzonego dramatu składa się z różnych wątków, takich jak przemiana Gustawa w Konrada czy mesjanizm narodowy. Przemiana ta jest kluczowa dla zrozumienia całkiem nowej postawy Mickiewicza oraz jego refleksji na temat narodowego bohaterstwa. Konrad, jako postać, staje się swego rodzaju symbolem ofiary oraz poświęcenia dla narodu.

Już od samego początku „Dziady” poruszają różnorodne problemy, a w zakresie problematyki utworu można wyróżnić kilka istotnych wątków. W części drugiej przytaczane są problemy etyczno-moralne, które były wszechobecne w wiejskiej kulturze i demonstrowały ludowe pojęcie moralności. Duchy, które przybywają podczas obrzędów dziadów, przedstawiają swoje przewinienia i pokazują, że żadna krzywda czy niesprawiedliwość nie może pozostać bez odpowiedzi.

W części IV głównym motywem staje się miłość. Mickiewicz opisuje dramat osobisty Gustawa, który jest nieszczęśliwie zakochany. Tematy miłosne są poruszane z wielką intensywnością i emocjonalnym napięciem, co czyni tą część „Dziadów” bardzo analogiczną do romantycznych utworów takich jak „Cierpienia młodego Wertera”. Gustaw przeżywa nie tylko miłość, ale także uczucia związane z stratą, śmiercią oraz beznadzieją, co ukazuje głęboko dramatycznego aspektu życia człowieka.

Część III kładzie natomiast największy nacisk na problemy polityczne i narodowe. Mickiewicz w tej części wyraża swój patriotyzm oraz walkę Polaków o wolność, a postać Konrada staje się symbolem tej walki. Tematyka ta odnosi się do autentycznych cierpień Polaków pod zaborami i potrzeby ich narodowego wyzwolenia. Postawa Konrada jest przykładem prometeizmu, który zakłada poświęcenie jednostki dla dobra ogółu. Mesjanizm narodowy, obecny w tej części „Dziadów”, jest symbolem wskrzeszenia i odrodzenia narodu polskiego, który ma pełnić specjalną misję w historii.

Nie można również zapomnieć o problematyce metafizycznej i religijnej, która przewija się przez cały utwór. Mickiewicz wykorzystuje wiele symboli religijnych i mistycznych, tworząc rozważania dotyczące życia po śmierci, zmartwychwstania oraz sensu ludzkiej egzystencji. Swoje przemyślenia oraz symbole autor czerpał zarówno z tradycji chrześcijańskiej, jak i z ludowych wierzeń, co tylko umacnia wrażenie o mistycznym i transcendentnym charakterze „Dziadów”.

Podsumowując, „Dziady” Adama Mickiewicza to utwór o niesamowitej głębi, który analizuje szeroką gamę problematyki, od ludowych wierzeń i moralności, przez dramaty miłosne, po ochotę na wyzwolenie narodowe i refleksje nad życiem po śmierci. Każda część utworu przynosi nowe wątki, a struktura „Dziadów” odbiega od tradycyjnych dramatów, co sprawia, że jest to dzieło unikalne. „Dziady” mają ogromne znaczenie w literaturze polskiej i europejskiej, a poruszane w nim tematy nadal są aktualne i skłaniają do refleksji nad naszą tożsamością, historią oraz moralnością. Dla mnie, osobiście, „Dziady” to nieoceniona lektura, która nieustannie pobudza do przemyśleń i zachęca do zgłębiania literackiej spuścizny Mickiewicza.