Niezaspokojenie potrzeby samorealizacji dziecka w rodzinie jako czynnik trudności w przystosowaniu się w grupie społecznej dzieci w wieku przedszkolnym – przykład

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 14:47

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 7.02.2026 o 8:22

W literaturze psychologicznej i pedagogicznej szeroko omawiana jest rola rodziny w kształtowaniu osobowości dziecka. Jednym z kluczowych aspektów rozwoju jest potrzeba samorealizacji, której zaspokojenie ma istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania dziecka w grupie społecznej. Niezaspokojenie tej potrzeby może prowadzić do poważnych trudności w przystosowaniu się w grupie rówieśniczej, co jest szczególnie widoczne u dzieci w wieku przedszkolnym.

Abraham Maslow w swojej teorii hierarchii potrzeb zwrócił uwagę na to, że każda jednostka dąży do zaspokojenia różnych rodzajów potrzeb, z których jednym z najwyższych poziomów jest potrzeba samorealizacji. Dzieci, które mają możliwość realizowania swoich pasji, umiejętności i zainteresowań, zyskują poczucie własnej wartości oraz pewność siebie. Jednakże w wielu przypadkach rodziny nie dostarczają odpowiedniego wsparcia, co może mieć dalekosiężne konsekwencje.

Przykład dziecka, które doświadcza problemów związanych z niezaspokojeniem potrzeby samorealizacji, można znaleźć w wynikach badań przeprowadzonych przez Annę Brzezińską, które dotyczą dzieci w wieku przedszkolnym. Brzezińska opisuje przypadek Małgosi, pięcioletniej dziewczynki pochodzącej z robotniczej rodziny, w której dominował chłodny, rygorystyczny styl wychowania. W domu Małgosi dominował brak czasu na wspólne zabawy i rozwijanie zainteresowań dziecka. Rodzice byli skoncentrowani na pracy i zaspokajaniu podstawowych potrzeb materialnych, nie dostrzegając potencjału i potrzeb samorealizacyjnych córki.

W przedszkolu Małgosia była cichym i wycofanym dzieckiem. Jej trudności w przystosowaniu się w grupie rówieśniczej przejawiały się w niechęci do uczestnictwa w zabawach grupowych oraz problemach z nawiązywaniem kontaktów z innymi dziećmi. Niezaspokojenie jej potrzeby samorealizacji w domu skutkowało niskim poczuciem własnej wartości, co z kolei wpływało na jej zachowanie w grupie. Małgosia często czuła się zagubiona i niedoceniona, co prowadziło do frustracji i dodatkowego wycofania.

Analizując literaturę przedmiotu, szczególnie prace pedagogów takich jak Lev Vygotsky czy Maria Montessori, można zauważyć, że dziecko, które nie doświadcza wsparcia i zachęty do samorealizacji w domu, napotyka trudności w rozwijaniu umiejętności społecznych. Vygotsky podkreśla znaczenie interakcji społecznych w rozwoju dziecięcym i wskazuje, że brak odpowiednich warunków do rozwoju w rodzinie może prowadzić do ograniczenia możliwości przystosowawczych w grupie przedszkolnej.

Warunki rodzinne mają więc zasadniczy wpływ na poczucie samorealizacji dziecka. W atmosferze ciepła, akceptacji i zachęcania do rozwijania talentów, dziecko zyskuje zdolność do pozytywnego funkcjonowania w grupie rówieśniczej. W kontraście, dzieci, które nie mają szansy realizacji swoich zainteresowań w domu, często nie radzą sobie z wyzwaniami społecznymi.

Kolejnym przykładem z literatury jest badanie Marii Korczak, które ukazało, jak brak możliwości samorealizacji prowadzi do problemów adaptacyjnych. Korczak analizowała przypadek Kamila, który, mimo że był zdolnym malarzem, nie otrzymywał wsparcia w rozwijaniu swojego talentu w domu rodzinnym. Rodzice Kamila nie dostrzegali jego pasji, co prowadziło do jego odizolowania w przedszkolu, gdzie nie potrafił wyrazić siebie i nawiązać relacji z rówieśnikami. Dopiero interwencja nauczycielki, która zachęciła go do udziału w zajęciach plastycznych, pozwoliła mu odnaleźć swoje miejsce w grupie.

Podsumowując, niezaspokojenie potrzeby samorealizacji dziecka w rodzinie jest ważnym czynnikiem wpływającym na trudności w przystosowaniu się w grupie społecznej dzieci w wieku przedszkolnym. Literatura ukazuje, że brak wsparcia i zrozumienia ze strony rodziny może prowadzić do niskiego poczucia własnej wartości, frustracji i trudności w nawiązywaniu relacji rówieśniczych. Przykłady z badań dowodzą, że wsparcie rodzinne w rozwijaniu indywidualnych pasji i zainteresowań dziecka jest kluczowe dla jego zdrowego rozwoju emocjonalnego i społecznego. Dlatego też, jedną z najważniejszych ról rodziny jest stworzenie warunków sprzyjających samorealizacji dziecka, co pozwoli mu na pełne i harmonijne funkcjonowanie w grupie społecznej.