Budujące nadzieje czy niszczące rozczarowania: Czym dla człowieka mogą być marzenia i cele?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.01.2026 o 9:43

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.03.2025 o 17:35

Marzenia i cele od zawsze stanowią istotny element ludzkiego życia, będąc motorem napędowym do działania, inspiracją do pokonywania trudności oraz, czasami, źródłem bolesnych rozczarowań. W literaturze odnajdujemy wiele przykładów, które zarówno podkreślają pozytywny wpływ dążenia do wyznaczonych celów, jak i ukazują niebezpieczeństwa związane z ich nieosiągalnością.

Przykładem literatury, która wnikliwie analizuje istotę marzeń, jest powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni”. Główny bohater, Tomasz Judym, to młody lekarz, który kieruje się marzeniami o poprawie losu najbiedniejszych warstw społecznych. Jego pragnienie niesienia pomocy wynika z doświadczeń dzieciństwa i młodości spędzonych w Warszawie, gdzie zetknął się z biedą i niesprawiedliwością społeczną. Judym chce nadać swojemu życiu sens poprzez realizację idei społecznej misji, marzy o świecie sprawiedliwszym i bardziej równym dla wszystkich. Jego determinacja i idealizm budzą podziw, lecz równocześnie prowadzą do osobistych dramatów. Judym odrzuca szczęście osobiste i miłość Joasi Podborskiej, ponieważ uważa, że nie może pozwolić sobie na normalne, prywatne życie, gdy wokół jest tyle cierpienia. Jego dążenie do celu staje się obsesją, przez co jego marzenia zaczynają przynosić mu tyleż satysfakcji, co i cierpienia. Powieść Żeromskiego ukazuje, jak szlachetne marzenia mogą stać się niszczące, gdy człowiek podporządkowuje im całe swoje życie, tracąc z oczu inne wartości.

Z kolei w „Wielkim Gatsby'm” Francisa Scotta Fitzgeralda, marzenia i cele bohaterów ukazane są w kontekście materializmu i blichtru lat 20. XX wieku. Jay Gatsby, tytułowy bohater powieści, marzy o odzyskaniu miłości Daisy Buchanan. Jego życiowym celem staje się zgromadzenie bogactwa i pozycji społecznej, które umożliwią mu zdobycie serca Daisy. Gatsby z determinacją dąży do swego celu, organizując wystawne przyjęcia, budując wizerunek człowieka sukcesu i bogacza. Jego marzenie o romantycznym związku jest jednak iluzoryczne, bowiem oparte na wyidealizowanej wizji przeszłości. Gatsby ignoruje rzeczywistość, ślepo wierząc, że można cofnąć czas i odzyskać utraconą miłość, nie dostrzega, że Daisy jest już inną osobą, a ich historia nie może się powtórzyć. Marzenia Gatsby'ego, pełne nadziei i pasji, prowadzą go ostatecznie do zguby. Fitzgerald w swojej powieści pokazuje, jak niebezpieczne mogą być marzenia, które bazują na złudzeniach i nierealistycznych oczekiwaniach.

Literatura wskazuje również, że marzenia mogą mieć wymiar konstruktywny, motywujący i prowadzący do spełnienia. Przykładem może być postać Santiago ze „Starego człowieka i morza” Ernesta Hemingwaya. Santiago to stary rybak, którego największym marzeniem jest złowienie wielkiej ryby, co przywróciłoby mu utracony szacunek społeczności i poczucie własnej wartości. Santiago nie poddaje się przeciwnościom losu, jego determinacja w dążeniu do celu, mimo niepowodzeń, staje się symbolem ludzkiej wytrwałości i odwagi. Chociaż jego marzenie ostatecznie nie przynosi oczekiwanego rezultatu, a ryba zostaje pożarta przez rekiny, Santiago odnajduje wewnętrzną siłę i satysfakcję z podjętej walki. Hemingway ukazuje, że wartość marzeń nie zawsze zależy od ich spełnienia, lecz od samego wysiłku i determinacji w ich realizacji.

Podobnie w kontekście filozoficznym, marzenia i cele można rozpatrywać w świetle nauk Alberta Camusa. Jego koncepcja absurdalności życia, przedstawiona w takich dziełach jak „Obcy” czy „Mit Syzyfa”, sugeruje, że choć życie pozbawione jest obiektywnego sensu, to właśnie poprzez dążenie do osobistych celów i marzeń człowiek tworzy własne znaczenie i wartość życia.

Marzenia i cele mogą zatem stanowić zarówno siłę napędową ludzkich działań, jak i być źródłem rozczarowań, gdy stają się zbyt odrealnione. Literatura stanowi w tym względzie bogate źródło refleksji, pokazując, jak złożony i różnorodny może być wpływ marzeń na życie człowieka. Są one nieodłącznym elementem naszej egzystencji, które, właściwie ukierunkowane, mogą budować nadzieję i prowadzić do rozwoju, a źle potraktowane, przynieść zgubę.