Trauma w psychologii.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.07.2024 o 12:20

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 9.07.2024 o 19:40

Trauma jest jednym z kluczowych tematów w psychologii, który budzi duże zainteresowanie badaczy na całym świecie. W Polsce również istnieje bogata literatura zajmująca się różnorodnymi aspektami tego zjawiska. Trauma to długotrwały efekt doznanego urazu psychicznego, który często prowadzi do poważnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego. Można ją zdefiniować jako niezabliźnioną ranę psychiczną, mającą wpływ na funkcjonowanie jednostki na wielu płaszczyznach. W tym wypracowaniu zajmiemy się analizą pojęcia traumy, jej objawów, przyczyn oraz metodami terapeutycznymi. Przyjmiemy przy tym polską literaturę specjalistyczną jako bazę wyjściową.

Definicja i charakterystyka traumy

Trauma może być podzielona na różne kategorie w zależności od jej źródła i charakteru. W literaturze psychologicznej często wyróżnia się traumy typu I, traumy typu II oraz traumy relacyjne. Trauma typu I to reakcja na jednoznaczne, nagłe i wyjątkowo stresujące wydarzenia, takie jak wypadek, klęska żywiołowa czy atak terrorystyczny. Maria Lis-Turlejska w książce "Trauma: od teorii do praktyki klinicznej" (2016) zwraca uwagę, że takie traumy, choć intensywne, mogą być bardziej "przewidywalne" w swoim wpływie na jednostkę, w przeciwieństwie do trwałych i powtarzających się doświadczeń charakterystycznych dla traumy typu II oraz traumy relacyjnej.

Objawy traumy

Objawy te mają silne podstawy neurobiologiczne. Badania pokazują, że sytuacje traumatyczne mogą prowadzić do zmian w strukturze i funkcjonowaniu mózgu, zwłaszcza w obszarach odpowiedzialnych za reakcje na stres, emocje i pamięć. W odpowiedzi na traumę dochodzi do nadmiernego wydzielania hormonów stresu, takich jak kortyzol, co może prowadzić do dalszych komplikacji zdrowotnych. Na przykład, osoby doświadczające traumy mogą rozwijać zespoły stresu pourazowego (PTSD), które są dobrze opisane w literaturze zarówno polskiej, jak i międzynarodowej.

Przyczyny traumy

Trauma typu I jest związana z wyraźnie zdeterminowanymi, dramatycznymi wydarzeniami, które mogą być jednoznacznie zidentyfikowane. Trauma typu II, jak już wspomniano, to efekt długotrwałego, powtarzającego się stresu, na przykład przemocy domowej, wojny czy chronicznego nadużywania substancji. Z kolei trauma relacyjna wynika z dysfunkcyjnych relacji interpersonalnych, zwłaszcza w rodzinie, gdzie członkowie mogą doświadczać długotrwałych, powtarzających się negatywnych interakcji, takich jak zaniedbanie, przemoc czy toksyczne dynamiczne relacje.

Maria Lis-Turlejska w swojej książce szczegółowo opisuje, że różne rodzaje traumy wymagają różnych podejść terapeutycznych. Na przykład, trauma typu I może reagować lepiej na interwencje terapeutyczne skoncentrowane na przetwarzaniu specyficznego wydarzenia, podczas gdy trauma typu II i relacyjna mogą wymagać długoterminowej pracy nad szeroką gamą doświadczeń i symptomów.

Metody terapeutyczne

Inną popularną metodą terapeutyczną jest terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), która polega na przetwarzaniu traumatycznych wspomnień za pomocą specyficznych ruchów oczu. Ewa Kuczyńska w książce "EMDR - terapia traumy w praktyce klinicznej" (2018) opisuje, że EMDR jest szczególnie skuteczna w leczeniu traumy związanej z jednorazowymi, nagłymi wydarzeniami. Dzięki tej metodzie pacjenci mogą lepiej przetwarzać traumatyczne wspomnienia, co prowadzi do zmniejszenia intensywności emocjonalnych reakcji na te wspomnienia. EMDR zyskała uznanie zarówno w kręgach klinicznych, jak i akademickich, co potwierdza jej skuteczność i zastosowanie.

W literaturze polskiej zwraca się również uwagę na znaczenie wsparcia społecznego w procesie leczenia traumy. Izabela Krasiejko w pracy "Wsparcie społeczne w leczeniu traumy" (2022) podkreśla, że osoby dotknięte traumą często potrzebują nie tylko wsparcia terapeutycznego, ale także emocjonalnego wsparcia ze strony rodziny i przyjaciół. Współpraca z otoczeniem i budowanie zdrowych relacji społecznych może przyczynić się do przyspieszenia procesu rekonwalescencji. Krasiejko zwraca uwagę, że wsparcie społeczne może działać jako swoisty bufor, pomagając osobom dotkniętym traumą lepiej radzić sobie ze swoimi trudnościami i odzyskiwać równowagę psychiczną.

Podsumowanie

Warto również zaznaczyć, że badania nad traumą i jej leczeniem stale się rozwijają, co daje nadzieję na jeszcze skuteczniejsze metody terapii w przyszłości. Znaczenie traumy w psychologii oraz jej wpływ na jednostkę to tematy wymagające dalszych badań i uwagi, zarówno ze strony praktyków, jak i teoretyków w tej dziedzinie. W ten sposób możemy lepiej zrozumieć to zjawisko i znaleźć skuteczniejsze sposoby radzenia sobie z jego skutkami.