Dziecko autystyczne – charakterystyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.07.2024 o 10:36

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 18.07.2024 o 21:35

Autyzm, znany również jako zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD), to złożone schorzenie neurorozwojowe, które wpływa na komunikację, zachowanie oraz interakcje społeczne. Termin „spektrum” podkreśla różnorodność objawów i ich nasilenia. Pierwsze wzmianki o autyzmie pojawiły się w literaturze medycznej w latach 40. XX wieku, kiedy to psychiatrzy Leo Kanner w Stanach Zjednoczonych oraz Hans Asperger w Austrii niezależnie od siebie opisali grupy dzieci z charakterystycznymi objawami. Współczesna diagnostyka autyzmu opiera się na kryteriach zawartych w DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) oraz ICD-10 (International Classification of Diseases).

Jednym z najbardziej znanych literackich przedstawień autyzmu jest postać Christophera Boone’a z powieści Marka Haddona „Dziwny przypadek psa nocną porą”. Christopher, choć nieformalnie, jest opisywany jako dziecko z zespołem Aspergera, który jest formą ASD. Autor w sposób precyzyjny przedstawia funkcjonowanie mózgu młodego bohatera, pokazując, z jakimi codziennymi wyzwaniami musi się zmierzać.

Charakteryzując dziecko autystyczne, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych obszarów, w których manifestują się objawy zaburzenia:

1. Komunikacja: Dzieci z autyzmem często mają trudności w porozumiewaniu się. Może to obejmować zarówno opóźnienie w rozwoju mowy, jak i całkowity brak zdolności werbalnych. Dla Christophera z „Dziwnego przypadku psa nocną porą” charakterystyczne były trudności w interpretacji metafor oraz rozumieniu gestów i mimiki twarzy, co jest powszechne u osób z ASD. Mowa może być monotonna, bez intonacji emocjonalnej, a niekiedy dzieci używają wyrażeń w sposób dosłowny lub echolaliczy, powtarzając słowa i frazy bez zrozumienia ich znaczenia.

2. Interakcje społeczne: Dzieci autystyczne mają ograniczone umiejętności nawiązywania kontaktów społecznych. Cechują je trudności w rozumieniu norm i zasad społecznych, co często prowadzi do izolacji. Christopher nie potrafił rozpoznawać emocji innych ludzi, co utrudniało mu budowanie relacji z rówieśnikami. Dzieci te mogą unikać kontaktu wzrokowego, mają problemy ze współdziałaniem w grupie i preferują samotne zabawy.

3. Zachowania i zainteresowania: Autyzm często objawia się powtarzalnymi zachowaniami i ograniczonymi, natrętnymi zainteresowaniami. Dla Christophera była to fascynacja matematyką i logiką, co przejawiało się w jego zdolnościach do rozwiązywania złożonych problemów matematycznych. Dzieci z ASD mogą wykazywać się powtarzalnymi ruchami, jak machanie rękami czy kołysanie się. Rytuały i stałe schematy są dla nich niezwykle ważne, a ich zaburzenie może prowadzić do silnego stresu i niepokoju.

4. Zmysły: Dzieci z autyzmem często reagują w nietypowy sposób na bodźce zmysłowe. Mogą być nadwrażliwe (hiperreaktywność) lub niewrażliwe (hiporreaktywność) na dźwięki, zapachy, dotyk, światło. W literaturze wspomina się o przypadkach, gdzie silne bodźce dźwiękowe powodują u dzieci silne reakcje lękowe, a także o dzieciach, które paradoksalnie poszukują intensywnych doznań zmysłowych, np. silnego ucisku.

5. Rozwój poznawczy: Autyzm nie jest jednoznaczny z upośledzeniem umysłowym, chociaż część dzieci z ASD wykazuje pewne opóźnienia poznawcze. Niemniej jednak wiele z nich posiada wybitne zdolności w konkretnych dziedzinach. Przykład Christophera, który miał wyjątkowe umiejętności analityczne i wyjątkową pamięć, jest typowym przykładem „wysp geniuszu” występujących u niektórych osób autystycznych.

Kilka kluczowych faktorów wpływa na adaptację dzieci z ASD do życia codziennego. Wczesna diagnoza i interwencja są decydujące. Terapie behawioralne, takie jak terapia stosowanej analizy behawioralnej (ABA), terapie zajęciowe i logopedyczne mogą znacznie poprawić umiejętności komunikacyjne, społeczne i funkcjonalne dzieci z autyzmem.

Dzieci autystyczne, jak Christopher, które otrzymują wsparcie odpowiednich specjalistów oraz zrozumienie i akceptację ze strony otoczenia, mają szansę na lepszą adaptację i wykorzystanie swoich unikalnych zdolności. Społeczeństwo powinno dążyć do lepszego zrozumienia i integracji osób z ASD, kierując się empatią i wiedzą, aby móc tworzyć wspólnotę, w której każde dziecko, niezależnie od swojej różnorodności, czuje się akceptowane i zrozumiane.