Bajka, przypowieść, legenda...

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 14.11.2024 o 21:17

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.10.2024 o 16:30

W literaturze często spotykamy się z przemyślnym włączeniem różnych form literackich, takich jak bajki, przypowieści czy legendy, w główną strukturę utworu. Ta technika narracyjna ma na celu nie tylko wzbogacenie świata przedstawionego, ale także pogłębienie przekazu moralnego, filozoficznego czy kulturowego. Przykładem utworu, który znakomicie ilustruje tę strategię, jest „Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa. Warto też spojrzeć na inne epoki literackie, by zobaczyć, jak różne formy mogą wpływać na kreację świata literackiego. Pomocne w tej analizie będą także konteksty, takie jak kultura, historia oraz psychologia odbiorcy.

W "Mistrzu i Małgorzacie" Michaiła Bułhakowa, autor wykorzystuje wiele różnych form literackich, w tym przypowieści i elementy legend. Kluczowym motywem, będącym zresztą osią fabuły, jest wątek biblijny dotyczący Piłata i Jezusa. W tej powieści przypowieść w formie retrospekcji pełni rolę równoległego świata przedstawionego, który jest kluczem do zrozumienia głównych wydarzeń w Moskwie lat 30. XX wieku. Dzięki tej konstrukcji, Bułhakow podkreśla uniwersalność pewnych tematów, takich jak władza, wina i przebaczenie. Piłat i Jezus stają się odpowiednikami Mistrza i Małgorzaty, a ich losy splecionymi w sposób, który przekracza czas i przestrzeń. Przypowieść ta jest zarówno środkiem fabularnym, jak i głębokim komentarzem filozoficznym, dzięki któremu Bułhakow ukazuje skomplikowane relacje między moralnością a historią.

W literaturze Renesansu, jedną z kluczowych postaci jest Giovanni Boccaccio, autor „Dekameronu”. Jest to zbiór stu nowel opowiadanych przez dziesięć osób, które uciekły z ogarniętej dżumą Florencji. Każda nowela to odrębna historia, ale całość spinają wspólne wątki i przesłania moralne. W tym przypadku, nowele jako forma literacka działają na rzecz bogactwa świata przedstawionego. Nie tylko ukazują różne aspekty ludzkiej natury i społeczeństwa, ale także pomagają przezwyciężyć strach i lęk związany z epidemią. Włączenie wielu drobnych narracji do jednej ramowej opowieści sprawia, że świat „Dekameronu” jest nie tylko różnorodny, ale także bardziej realny i złożony. Widzimy, jak moralizatorskie historie, pełne mądrości życiowej i humoru, pozwalają bohaterom przetrwać trudny czas, a jednocześnie ukazują szeroki przekrój społeczny i kulturowy epoki.

Przesuwając się do epoki Romantyzmu, zauważamy, że podobną funkcję pełnią w utworach Adama Mickiewicza, zwłaszcza w „Dziadach”. To arcydzieło polskiego romantyzmu obfituje w elementy zaczerpnięte z ludowych podań, legend oraz obrzędów. Już sam tytuł utworu nawiązuje do starosłowiańskiego zwyczaju, w ramach którego odbywały się rytuały ku czci zmarłych. Mickiewicz przetwarza ten motyw, czyniąc z niego centralny element swojej poetyckiej wizji, w której przenikają się światy żywych i umarłych. Legenda i obrzęd wplecione w strukturę „Dziadów” budują świat przedstawiony o charakterze mistycznym i symbolicznym. Pozwalają one autorowi na zgłębianie takich tematów jak sprawiedliwość, odkupienie win, wina kolektywna oraz rola człowieka wobec sił nadprzyrodzonych. Dzięki temu, że Mickiewicz sięga po ludowe formy literackie, jego utwory nabierają uniwersalności i głębi, ukazując, jak stare wierzenia mogą rezonować z nowoczesnymi problemami egzystencjalnymi.

Włączenie innej formy literackiej do utworu ma również znaczenie kulturowe i historyczne. W przypadku „Mistrza i Małgorzaty” Bułhakowa, sięgnięcie po biblijną przypowieść można interpretować jako próbę zbudowania mostu między kulturą chrześcijańską a radziecką rzeczywistością. W „Dekameronie” Boccaccia, nowele odwołują się do różnorodnych tradycji literackich i kulturowych, od antycznych mitów po współczesne autorowi anegdoty, stanowiąc swoisty katalog ludzkich postaw i zachowań. Natomiast w „Dziadach” Mickiewicza, legenda i obrzęd są środkiem do odtworzenia i zachowania narodowej tożsamości w czasach zaborów.

Podsumowując, włączenie bajki, przypowieści, legendy czy obrzędu do głównej struktury utworu literackiego pełni wielorakie funkcje w kreacji świata przedstawionego. Dzięki temu zabiegowi narracja zyskuje na głębi, staje się bardziej złożona i uniwersalna. W „Mistrzu i Małgorzacie”, „Dekameronie” oraz „Dziadach” widzimy, jak różne formy literackie wzbogacają fabułę i pogłębiają przekaz, czyniąc te dzieła trwalszymi i bardziej uniwersalnymi. Integracja różnych form narracyjnych jest więc nie tylko literacką techniką, ale także środkiem do przekazywania wartości i doświadczeń, które przekraczają granice czasu i przestrzeni.