Sprzedajność osób pełniących funkcje publiczne

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.01.2025 o 7:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.01.2025 o 18:32

Sprzedajność pełniącego funkcje publiczną to temat ukazujący mroczne strony ludzkiej natury, od wieków obecny zarówno w literaturze, jak i w rzeczywistości. Wielu pisarzy poruszało tę kwestię, starając się uchwycić jej istotę oraz konsekwencje dla społeczeństwa. W literaturze polskiej i światowej znajdujemy liczne przykłady postaci, które stanowią ilustrację problemu korupcji i nadużyć władzy.

Jednym z najważniejszych autorów, który podjął ten temat, jest polski pisarz Bolesław Prus i jego słynna powieść „Lalka”. Stanisław Wokulski, główny bohater, jest przedsiębiorcą, który rozwija swoje interesy w Królestwie Polskim pod zaborem rosyjskim. W powieści pojawiają się liczne sytuacje, w których osoby pełniące funkcje publiczne angażują się w niejasne interesy. Szczególnie jaskrawym przykładem jest tutaj grupa arystokratów i urzędników, którzy traktują swoje stanowiska jako okazję do wzbogacenia się poprzez nieuczciwe układy. To właśnie ta neogotycka sceneria Warszawy pełna jest społecznych napięć, gdzie elity miejskie często dbają bardziej o swoje interesy niż o dobro publiczne. Prus w swoim dziele piętnuje sprzedajność urzędników, ukazuje ich dwulicowość i brak odpowiedzialności, co ma negatywne odbicie na całym społeczeństwie.

Podobną krytykę społeczną odnajdujemy w „Folwarku zwierzęcym” George’a Orwella. Pomimo że książka ta jest satyrą na sytuację polityczną i społeczną w Związku Radzieckim, to jednocześnie stanowi uniwersalne ostrzeżenie przed korupcją i nadużyciami władzy. Orwell za pomocą alegorii przedstawia, jak osoby, które miały reprezentować interesy publiczne i dążyć do równości, szybko adaptują się do systemu, który sami obalili. Zwierzęta, które miały być wolne od ludzkiej tyranii, szybko stają się ofiarami nowych despotów, a rządzące świnie przyjmują wszystkie najgorsze cechy ludzkich tyranów. Orwell poprzez swoją powieść wyraźnie pokazuje, że sprzedajność dotyka każdej warstwy społecznej i nie zawsze jest efektem wrodzonej złej woli, ale często wynika z systemu, który tłumi poczucie odpowiedzialności etycznej.

Innym interesującym przykładem, choć znacznie wcześniejszym, jest „Makbet” Williama Szekspira. Chociaż główny wątek tragedii oscyluje wokół ambicji i zdrady, nie sposób pominąć aspektu sprzedajności i tego, jak łapownictwo potrafi deformować krajobraz moralny osoby sprawującej władzę. Władza absolutna, jaką Makbet pragnie zdobyć, z czasem prowadzi do korupcji jego charakteru. Szekspir ukazuje, jak rządza władzy może prowadzić do sprzedajności i degeneracji moralnej, przy czym Makbet staje się marionetką własnych żądz, tracąc z pola widzenia wszelkie poczucie sprawiedliwości i uczciwości.

Nie tylko literatura piękna, ale i reportaż ukazuje ten problem w sposób przejmujący. Ryszard Kapuściński w swoich pracach, takich jak „Cesarz”, analizuje sprzedajność na przykładzie dworu cesarza Etiopii, Haile Selassie. Kapuściński przedstawia otaczających cesarza licznych dworzan, którzy tylko czekają na okazję, by wykorzystać swoją pozycję do własnych celów. Są to postaci gotowe przyjąć łapówkę, by utrzymać swoje przywileje, pokazując, jak bardzo zepsuty i niesprawny jest system oparty na przekupstwie.

Sprzedajność pełniących funkcje publiczne prowadzi do demoralizacji społeczeństwa. Literatura wskazuje na fakt, że kiedy elity władzy angażują się w nieetyczne praktyki, wpływa to na całą społeczność, zniechęcając obywateli do podejmowania działań na rzecz dobra wspólnego. Każdy z powyższych autorów stara się uświadomić czytelnikom, że walka z korupcją jest wymagająca, lecz niemal zawsze konieczna do prawidłowego funkcjonowania społeczności.

Sprzedajność w literaturze to problem uniwersalny, nie ograniczający się do konkretnego miejsca lub czasu. Autorzy tacy jak Prus, Orwell, Szekspir i Kapuściński pokazują nam, jak złożona i trudna może być ta kwestia. Wspólna dla nich refleksja mówi nam, że to nie władza korumpuje jednostki, ale jednostki wyzbyte etycznych zasad korumpują samą władzę, co prowadzi do nieuchronnego rozkładu moralnego i społecznego. Aby stawić czoła temu problemowi, społeczeństwo musi być świadome zagrożeń płynących z takich nadużyć i szukać rozwiązań umożliwiających naprawę systemu.