Charakterystyka człowieka renesansowego na wybranych przykładach

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.04.2024 o 12:34

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Renesans to okres pełen zmian w kulturze, sztuce i sposobie myślenia, który miał na celu powrót do ideałów i wartości antycznego świata. W tym czasie człowiek został postawiony w centrum wszechświata, co wyraziło się w zainteresowaniu człowieka jako jednostki zdolnej do samorealizacji i harmonijnego rozwoju. Renesansowy człowiek utożsamiany był z postacią uniwersalną, bystrą i wszechstronną.

W literaturze polskiej jednym z wyrazistych obrazów tego ideału można odnaleźć w „Żywocie człowieka Poczciwego” Mikołaja Reja. Utwór ten stanowi rodzaj przewodnika po życiu, zawierającego wzory dobrej postawy i zachowania w różnych okresach ludzkiej egzystencji. Młody człowiek według Reja powinien być wykształcony i dążyć do rozwoju duchowego, co będzie podstawą jego przyszłych działań i decyzji. Wykształcenie to nie tylko wiedza, lecz także rozwijanie cnót i charakteru. W kolejnej Księdze autor prezentuje dorosłe życie jako czas odpowiedzialności społecznej i etycznych obowiązków. Szlachcic powinien być wzorem cnót, które były wszczepiane mu od młodości. W starości natomiast należy cieszyć się szacunkiem społecznym, czerpiąc z mądrości natury i zachowując godność osobistą.

Z kolei twórczość Jana Kochanowskiego prezentuje ówczesne ideały humanistyczne. Jego pieśni i fraszki stanowią odzwierciedlenie spokoju ducha, umiaru i stoickiego podejścia do życia. "Stateczny umysł ..." pokazuje umiar i spokój jako wyznaczniki szczęśliwego życia. "Patrzaj jako śnieg po górach się bieli ..." mówi o przemijalności i konieczności podejmowania właściwych wyborów przez człowieka. Kochanowski radzi, aby "Nie wierzyć fortunie", ostrzegając przed materializmem, oraz przypomina w pieśni "Nie porzucaj nadziei ..." o roli nadziei i wiary jako towarzyszy w życiowych trudnościach. "Miło szaleć, kiedy czas po temu ..." to afirmacja życia, a "O żywocie ludzkim" przedstawia refleksje nad ludzkim losem, w której znaleźć można zarówno wpływy stoicyzmu, jak i epikureizmu.

Warto także przywołać filozofię życia innych poetów renesansowych, takich jak Klemens Janicki, który w "Elegii o sobie samym do potomności" afirmuje wartość nauki i sztuki, podkreślając jednocześnie istotność twórczej pracy i szacunku dla człowieka. Z kolei Łukasz Górnicki w "Dworzaninie polskim" prezentuje etykę dworzanina, zwracającego uwagę na kulturę osobistą i respektowanie innych ludzi.

Podsumowując, renesansowy człowiek był wzorcem wszechstronnie rozwiniętej osobowości, zdolny do samokształcenia, czerpiący z lekcji zdobytej wiedzy oraz własnych doświadczeń. Jego życie było harmonijne, pełne umiarkowania i poszukiwania równowagi między ciałem a duchem, pomiędzy życiem prywatnym a odpowiedzialnością społeczną. Wyznacznikiem jego postawy było ukierunkowanie na wartości takie jak wiedza, sztuka, etyka osobista oraz dbałość o stosunki z innymi.

Ideały renesansowych człowieka mogą być inspirujące także dla współczesności. W dobie dominacji technologii i szybkiego tempa życia wartości takie jak harmonia, rozwój osobisty czy refleksja nad istotą bycia człowiekiem nadal pozostają aktualne. Literatura tej epoki oferuje bogactwo wzorców postaw, które mogą być wzorami do naśladowania, umożliwiając tym samym lepsze zrozumienie siebie i otaczającego nas świata. W renesansie człowiek był uważany za mikrokosmos, który w pełni odzwierciedlał doskonałość makrokosmosu, co jest przesłaniem wyjątkowo cennym również dla współczesnego odbiorcy.