Co mówi podmiot liryczny o sztuce, artyście, Bogu i społeczeństwie w utworze Kazimierza-Przerwy Tetmajera "Evviva l'arte"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.03.2024 o 14:38

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W epoce Młodej Polski poeci i pisarze z niezwykłą intensywnością podejmowali refleksję na temat sztuki, jej piękna, siły oddziaływania, a także trudnych warunków tworzenia. Niezwykle istotną postacią owego okresu był Kazimierz Przerwa-Tetmajer, którego utwór "Evviva l'arte" stał się wręcz manifestem artystycznym, okrzykniętym przez wielu hymnem Młodej Polski. Podmiot liryczny w tym dziele odnosi się do kwestii sztuki, Boga, artysty oraz społeczeństwa, wyrażając swoją postawę życiową i twórczą.

"Evviva l'arte" to kompozycja zbudowana z czterowierszy, ułożonych w strofy. Utwór charakteryzuje refren, powtarzający tytułowy okrzyk: "Evviva l'arte!", co podkreśla doniosłość i niezależność sztuki. Wiersz jest utrzymany w patetycznym tonie, pełnym emotywnej ekspresji. Podmiot liryczny stosuje bogate środki stylistyczne, w tym eufonię i metafory, dla zilustrowania wartości i mocy sztuki oraz wzniosłości artystycznej misji.

Sztuka dla podmiotu lirycznego jest ideą transcendentną, wyrazem ducha, nie tylko ludzkiego, ale i nadludzkiego, czegoś co przenika i przerasta ziemskie realia. Widać to w porównaniu talentu artystycznego do siły boskiej – artysta sprawia, że magia dzieła wznosi się ponad materialny świat. Mówi się o sztuce jako dziedzinie, która zachowuje swoją autonomię w stosunku do praw przyziemnych, co oznacza swoistą świętość i wyjątkowość twórczości. Takie rozumienie sztuki dalekie jest od konwencjonalnych norm i oczekiwań społeczeństwa epoki.

Artysta, według Tetmajera, to medium sztuki: osoba, która cierpi i dąży do wysiłku twórczego, aby osiągnąć absolut – spełnienie w sztuce. Motyw laurowej koryfey, która nawiązuje do antycznej tradycji, symbolizuje odrzucenie dóbr materialnych na rzecz duchowych wartości przekazywanych przez sztukę. Wiersz zawiera również metaforę orła ze złamanym skrzydłem, obrazującą sytuację twórców, którzy pomimo swych aspiracji wzlatujących wysoko, często spotykają się z przeciwnościami losu.

Tetmajer zwraca uwagę na boskie pochodzenie talentu, przedstawiając Boga jako źródło inspiracji, a powołanie do tworzenia jako sacrum, święty obowiązek artysty. Świadczy to o indywidualnej misji każdego twórcy, którego praca ma być formą dialogu ze Stwórcą, lecz także służyć ludzkości.

Pogarda podmiotu dla burżuazyjnego społeczeństwa i jego filistrów, którzy żyją w oderwaniu od prawdziwej sztuki, w wierszu jest silnie akcentowana. Autor podkreśla materialistyczne nastawienie mieszczaństwa, przeciwstawiając je duchowości artystów. Cierpienia twórców, wynikające z braku docenienia ich pracy przez społeczeństwo, przedstawione są jako test duchowej siły twórcy, dowód na kryzys wrażliwości oraz duchowości w epoce.

Rolą poety-artysty, według podmiotu lirycznego, jest obrona prawdziwych wartości w obliczu społecznych konwenansów oraz przekazanie artystycznej estafety kolejnym pokoleniom twórców. W wierszu Tetmajera widać wyraźny manifest, według którego poeta staje się orędownikiem idei, walczącym o miejsce sztuki w świecie rządzonym przez pragmatyzm i materializm.

Podsumowując, "Evviva l'arte" Tetmajera to dzieło pełne emocji, w którym artysta wypowiada się o podniosłości sztuki i ważnej roli artysty, wyrażając jednocześnie krytykę wobec społeczeństwa, które nie rozumie ani nie ceni artystycznych zmagania. Manifest ten stał się istotnym głosem w dyskusji o znaczeniu i miejscu sztuki w kulturze Młodej Polski. Zastanawianie się nad przesłaniem "Evviva l'arte" w kontekście dzisiejszym oraz perspektywami przyszłości sztuki ukazuje, że kwestie poruszane przez Tetmajera nie straciły na aktualności nawet po ponad stu latach od ich opublikowania.

Refleksja nad wagą sztuki i artyzmu w życiu społecznym, jaką przynosi utwór Tetmajera, skłania do konfrontacji przesłania wiersza z dzisiejszym społeczeństwem, zachęcając do przemyśleń na temat postaw wobec sztuki oraz pozycji artysty w obecnym świecie. Zadaniem do przemyślenia pozostaje, w jakim stopniu dzisiejsi twórcy oraz odbiorcy sztuki identyfikują się z wyznawanymi przez Tetmajera wartościami i jak zamierzają je rozwijać w przyszłości.