Co mówi podmiot liryczny o sztuce, Bogu, artyście i społeczeństwie w utworze Kazimierza-Przerwy Tetmajera "Evviva l'arte"
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.06.2024 o 15:17
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 19.06.2024 o 14:50
Streszczenie:
Praca analizuje wiersz "Evviva l'arte!" Kazimierza Przerwy-Tetmajera jako manifest artystyczny glorifikujący sztukę i artystę, krytykujący materializm i głoszący wartości duchowe.?
I. Wstęp
Utwór "Evviva l'arte!" Kazimierza Przerwy-Tetmajera jest jednym z najważniejszych manifestów artystycznych epoki młodopolskiej. Powstały na przełomie XIX i XX wieku wiersz stanowi hołd dla sztuki i twórczości artystycznej, jednocześnie będąc ostrą krytyką materializmu i mieszczańskiego stylu życia. Tetmajer, jako czołowy poeta Młodej Polski, zawarł w nim swoje refleksje na temat roli sztuki, pozycji artystów w społeczeństwie oraz relacji między twórczością a duchowością. Przeanalizowanie tych tematów pozwala lepiej zrozumieć istotę młodopolskiego buntu przeciwko filisterstwu oraz gloryfikację sztuki jako najwyższej wartości duchowej.Praca ta ma na celu szczegółową analizę wypowiedzi podmiotu lirycznego na temat sztuki, Boga, artysty i społeczeństwa w utworze "Evviva l'arte!". Tezą wypracowania jest twierdzenie, że wiersz stanowi manifest artystyczny, który exaltuje sztukę i artystę, jednocześnie krytykując mieszczaństwo za brak zrozumienia i docenienia dla twórczości.
II. Główna Część
A. Sztuka i jej znaczenie
Podmiot liryczny utworu "Evviva l'arte!" z pełnym entuzjazmem odnosi się do sztuki, co oddaje już sam tytuł wiersza – "Evviva l'arte!" – oznaczający "Niech żyje sztuka!". Już od pierwszych wersów wiersza widać, że dla podmiotu lirycznego sztuka jest najwyższą wartością duchową, przekraczającą wszelkie sprawy materialne i codzienne.Sztuka w tym utworze przedstawiona jest jako ideał i cel życia, posiadający znaczenie transcendentne. Podmiot liryczny mówi o sztuce jako o czymś olśniewającym i wzniosłym, o czymś, co przerasta ludzkie doczesne życie. Sztuka jest przedstawiona jako misja, coś, co nadaje życiu artysty sens i cel. W jednym z najważniejszych cytatów wiersza: „W piersiach naszych płoną Ognie przez Boga samego włożone”, podmiot liryczny ukazuje sztukę jako płomień, który został dany artyście przez samego Boga. Jest to najwyższe wyrażenie wartości, jakie nadaje sztuce.
Kontrast między sztuką a materializmem przedstawiony jest również poprzez antytezę artysty i filistrów. Filistrzy – czyli mieszczaństwo – symbolizują powierzchowność i przyziemność. Są oni ludźmi, którzy pasą swoje brzuchy, czyli dbają jedynie o sferę materialną, co jest wyraźnie zaznaczone w cytacie: „Niech pasie brzuchy nędzny filistrów naród”. Sztuka natomiast stoi w opozycji do takich wartości – jest wzniosła i duchowa.
B. Bóg jako dawca talentu
Sztuka, według podmiotu lirycznego, jest nie tylko najważniejszą wartością duchową, ale również darem od Boga. Talent artystyczny jest przedstawiony jako coś, co pochodzi od Boga i co zostaje dane wybranym jednostkom dla wyższego celu. Wers „W piersiach naszych płoną Ognie przez Boga samego włożone” mówi wprost o boskim pochodzeniu talentu artystycznego.Twórczość artystyczna jest zatem kontynuacją boskiego aktu stworzenia. Artysta, tworząc, wchodzi w rolę Boga, stając się twórcą i kreatorem. Takie podejście do sztuki wyraża zarówno jej podniosłość, jak i wyjątkowość. Jest to także nawiązanie do tradycji antycznej, w której artysta często bywał wynoszony na piedestał jako bliski bogom. Symbol lauru, który towarzyszy artyście, ukazuje go jako wyniesionego ponad przeciętność, obdarzonego boską łaską. Symbolika lauru jest tu bardzo ważna – laurów za złotą koronę artysta nie odda, co pokazuje, że duchowe zasługi przewyższają materialne bogactwo.
C. Artysta w społeczeństwie
Podmiot liryczny przedstawia artystę jako postać wyjątkową, obdarzoną duchowością i siłą twórczą, która wyróżnia się na tle reszty społeczeństwa. Artysta żyje ponad materialnymi sprawami, skupiając się na potrzebach wyższych, co czyni go nadczłowiekiem. Wiersz wielokrotnie podkreśla duchowe wyzwolenie artysty oraz jego niezależność od przyziemnych trosk.Jednakże, społeczeństwo, które jest zdominowane przez mieszczaństwo, nie rozumie i nie docenia artysty. Społeczeństwo w utworze jest ukazane jako materialistyczne i osadzone w przyziemnych wartościach. Artysta jest izolowany, niezrozumiany i nierzadko upokarzany przez mieszczaństwo, które nie jest w stanie zrozumieć wyższych wartości duchowych. Symbol orła ze złamanym skrzydłem, który pojawia się w wierszu, jest metaforą sytuacji artysty – wielki duch, który nie może wzlecieć, ponieważ jest hamowany przez społeczność, która go otacza.
Konflikt między artystą a mieszczaństwem jest centralnym motywem utworu. Artyści buntują się przeciwko filistryskiemu społeczeństwu, które jedynie pasie swoje brzuchy. Krytyka wartości materialnych jest tu wyraźna: „Niech pasie brzuchy nędzny filistrów naród”, co ukazuje jednoznaczny stosunek podmiotu lirycznego do mieszczaństwa. Artyści są w opozycji, tworzą swoje własne wartości, które stoją w sprzeczności do wartości społeczeństwa.
D. Emocjonalny charakter wiersza
"Evviva l'arte!" jest utworem, który wyraźnie oddziałuje na emocje czytelnika, co jest osiągane za pomocą różnorodnych środków stylistycznych. Podmiot liryczny używa wykrzyknień, bogatej ekspresji oraz intensywnego języka emocjonalnego, co nadaje wierszowi dramatyzmu i podniosłości. Refren „Evviva l'arte!” powtarza się w wierszu jako swego rodzaju motyw przewodni, nadając utworowi rytm i dynamikę, a jednocześnie podtrzymując wzniosłą atmosferę glorifikacji sztuki.Forma wiersza, oparta na schemacie jedenaście zgłoskowej strofy, dodatkowo potęguje efekt emocjonalny. Stała powtarzalność refrenowych zwrotów wzmacnia przesłanie wiersza i jego dramatyczny wydźwięk. Taka rytmika i powtarzalność sprawiają, że „Evviva l'arte!” staje się nie tylko manifestem, ale również pieśnią pochwalną dla sztuki, co podkreśla duchowy i emocjonalny charakter utworu.
E. Rola sztuki w rzeczywistości Polski przełomu wieków
W rzeczywistości Polski przełomu XIX i XX wieku sztuka była często marginalizowana i niezrozumiana przez ogół społeczeństwa. Utwór „Evviva l'arte!” stanowi odpowiedź na tę sytuację, będąc jednocześnie manifestem artystycznym i wołaniem o uznanie wartości duchowych. Podmiot liryczny wskazuje na trudne warunki życia artystów, często żyjących w ubóstwie i marginalizowanych przez społeczeństwo, które nie dostrzega znaczenia i piękna sztuki."Evviva l'arte!" jest więc nie tylko hołdem dla sztuki, ale także wyrazem buntu przeciwko materialistycznym wartościom mieszczaństwa. Wiersz wzywa do powrotu do duchowych wartości, które niosą ze sobą sztuka i twórczość. Podmiot liryczny, reprezentując wszystkich artystów, wyraża pragnienie uznania duchowej misji sztuki i zrozumienia jej ważności w życiu indywidualnym i społecznym.
Przełom wieku XIX i XX był również okresem, kiedy można było zaobserwować przejście od epoki Młodej Polski do sztuki nowoczesnej. Kontekst historyczny tego czasu jest ważny dla zrozumienia manifestu Tetmajera, który poprzez „Evviva l'arte!” stał się głosem całego pokolenia artystów dążących do wyzwolenia od przyziemnych wartości i powrotu do duchowości.
III. Zakończenie
Podsumowując, utwór "Evviva l'arte!" Kazimierza Przerwy-Tetmajera jest manifestem artystycznym, który exaltuje sztukę i artystę, jednocześnie krytykując materializm i powierzchowność mieszczaństwa. Sztuka jest tutaj przedstawiona jako wartość duchowa, będąca darem od Boga, co nadaje jej podniosłość i wyjątkowość. Artysta jest postacią wyróżniającą się duchowością i siłą twórczą, niestety niezrozumianą i niedocenianą przez materialistyczne społeczeństwo.Emocjonalny charakter wiersza, osiągnięty dzięki użyciom wykrzyknień, intensywnego języka emocjonalnego oraz powtarzalnemu refrenowi, potęguje wydźwięk manifestu artystycznego. „Evviva l'arte!” przypomina o ponadczasowej wartości sztuki i jej roli w życiu duchowym człowieka, będąc jednocześnie wyrazem walki artystów o uznanie i zrozumienie.
Przesłanie utworu Tetmajera jest silnym wezwaniem do powrotu do duchowych wartości, które są fundamentalne dla prawdziwej twórczości artystycznej. Podmiot liryczny, reprezentujący głos wszystkich artystów, przypomina o znaczeniu sztuki jako ponadczasowego fenomenu, który potrafi podnieść życie ludzkie na wyższy poziom, wyzwalając je od przyziemnych trosk i prowadząc ku duchowemu wyzwoleniu.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.06.2024 o 15:17
O nauczycielu: Nauczyciel - Rafał B.
Od 12 lat pracuję w szkole średniej i wspieram uczniów w przygotowaniach do matury i egzaminu ósmoklasisty. Uczę, jak budować tezę, układać argumenty i wybierać przykłady, które realnie pracują na wynik. Na lekcjach dużo ćwiczymy i mało „teoretyzujemy”, co pomaga utrzymać skupienie. Uczniowie doceniają konkret i przejrzysty sposób tłumaczenia.
Wypracowanie jest doskonale napisane i przemyślane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się