Powieść wpisująca się w tradycję literatury romantycznej: "Ludzie bezdomni"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.03.2024 o 11:28

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

"Ludzie bezdomni" Stefana Żeromskiego to dzieło, które choć powstało na gruncie realizmu, wykazuje znaczące związki z romantyzmem. Ta powieść odzwierciedla ducha dwóch epok, łącząc pozytywistyczną konkretność z romantyczną duchowością i idealizmem. Przeanalizujmy, jak aspekty charakterystyczne dla romantyzmu odnajdują swoje miejsce w tej pozytywistycznej powieści.

Tomasz Judym, główny bohater książki, jest postacią, którą można uznać za romantycznego bohatera. Inspiracją dla jego kreacji mogło być własne życie Żeromskiego, charakteryzujące się niespokojnym poszukiwaniem prawdy i sprawiedliwości. Romantyczne w Judymie są jego samotność, misja poświęcenia się dla innych i wewnętrzna rozterka. Każdy z tych aspektów przybliża go do klasycznych bohaterów romantycznych, którzy często walczyli z wewnętrznymi oraz zewnętrznymi demonami, dążąc do moralnej doskonałości.

Równolegle, porównując Judyma do takich postaci jak Hamlet, widzimy, że obaj przeżywają głębokie dylematy moralne. To wewnętrzne rozdarcie, które cechuje wielu romantycznych bohaterów, widoczne jest również w jego postaci. Obserwujemy także elementy prometeizmu, czyli poświęcenie dla wyższych celów, które nawiązuje do etosu romantycznego buntu przeciw zastanym porządkom w imię ideałów moralnych czy narodowych.

Wśród motywów charakterystycznych dla romantyzmu w "Ludziach bezdomnych" dostrzega się żywiołową walkę przeciwko niesprawiedliwości, zarówno na polu spraw społecznych, jak walka z zanieczyszczeniem środowiska, jak i zaangażowanie w sprawy proletariatu. Motyw niespełnionej miłości pomiędzy Judymem a Joasią Podborską jest kolejnym elementem nawiązującym do wielkich namiętności i tragicznych wyborów, które były ulubionymi tematami romantyków. Ponadto, psychizacja przyrody, która obecna jest w dziele, pełni funkcję odbicia stanów wewnętrznych bohaterów, co jest zabiegiem typowym dla literatury romantycznej.

W powieści można odnaleźć także wątek spiskowców i emigrantów, gdzie postać Korzeckiego i Wiktor Judym występują jako postacie walczące o wyższe ideały, przypominające romantycznych bohaterów, zmagających się z losem na tułaczkach czy w konspiracji. Problematyka emigracji i walki o wolność narodu są kolejnymi elementami nawołującymi do romantyzmu.

Struktura i forma "Ludzi bezdomnych" również wykazują pewne związki z tradycją romantyczną. Liryzm i subiektywizm narracji, swobodna budowa utworu, czy symbolizm i nastrojowość w opisach przyrody są cechami, które sprawiają, że dzieło zdaje się wykraczać poza czysty realizm. "Ludzie bezdomni" zatem stanowią most łączący dwa istotne dla polskiej literatury okresy – romantyzm i pozytywizm. Uniwersalność problematyki i aktualność przesłania romantycznego sprawiają, że dzieło to jest nie tylko dokumentem epoki, ale również ponadczasowym zapisem dążenia człowieka do ideału i walki z przeciwnościami losu. Żeromski, nazywany czasem "romantykiem realizmu", w ten sposób staje się ważną postacią na mapie historii literatury, wskazując na wartość i potencjał łączenia różnych podejść i tradycji literackich.

Podsumowując, "Ludzie bezdomni" Stefana Żeromskiego wykazują wyraźne wpływy romantyzmu, zarówno w kreacji bohaterów, jak i w podejściu do przedstawianych problemów oraz formy literackiej. Dzieło to jest przykładem na to, że literatura nie zawsze da się jednoznacznie zaklasyfikować do określonego okresu czy kierunku, a jej bogactwo często wynika właśnie z przekraczania granic i łączenia różnorodnych tradycji.