Małżeństwo i miłość na kartach ,,Lalki” Bolesława Prusa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.04.2024 o 9:16

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W "Lalce" Bolesława Prusa relacje małżeńskie i uczuciowe wyraźnie ulegają obiektywizacji. Miłość przechodzi ewolucję od werdyktu serca do kalkulacji korzyści społecznych. Rozważając przypadki Izabeli Łęckiej i Stanisława Wokulskiego, ujawnia się zderzenie sentymentów z bezwzględnym materializmem.

Izabela Łęcka, wywodząca się z upadającej arystokracji, przemyślnie balansuje na granicy uczuć i interesu. Jej wychowanie w konwenansach salonowych kreuje postrzeganie małżeństwa jako transakcję mającą na celu utrzymanie herbowych splendorów. Wzrok Izabeli poszukuje kandydata godnego jej statusu. W relacjach z mężczyznami, z którymi wiąże ją nader powierzchowne uczucie, wyraźnie przejawia się znużenie brakiem adekwatnej partii. Potraktowanie Wokulskiego jako służącego obrazuje jej lekceważący stosunek do uczuć, a flirt z odbiciem własnych ambicji – z Kazimierzem Starskim – przypomina pokrętną grę w zawodach towarzyskich. Decyzja o małżeństwie z marszałkiem, a po jego śmierci – o klasztorze, jawi się jako desperacka ucieczka przed samotnością i ubóstwem, a nie skutek romantycznych uniesień.

Stanisław Wokulski, zawieszony między romantyzmem a pozytywizmem, zakochuje się w Izabeli z namiętnością i marzeniami o przemianie świata miłością. Jego tragiczny los – od zdrowego przedsiębiorcy do samotnika zagubionego w uczuciu – zarysowuje szkic romantycznego bohatera. Rozdarcie między pragnieniem idealnej miłości a ekonomiczną rzeczywistością w sposób wyraźny odciska piętno na jego osobowości i decyzjach. Próba samobójstwa podsumowuje dramat Wokulskiego – dobrowolne wyparcie wartości pozytywistycznych na rzecz triumfu sercowych niedomagań. Zagadkowe zniknięcie bohatera otwiera pole do spekulacji o jego dalszych losach, pozostawiając jedynie pewność niespełnionego uczucia.

Analiza losów bohaterów "Lalki" podkreśla paradoks epoki – romantyczne uczucia przesuwają się na dalszy plan, ustępując miejsca realiom postępującego materializmu. Małżeństwo jawi się bardziej jako kontrakt społeczny niż związek serc. Z tego krajobrazu wyłania się smutna prawda – miłość została zdegradowana do roli jednego z wielu atrybutów pozycji społecznej.

Inne postaci również odciskają szczególny ślad na płaszczyźnie uczuciowej powieści. Pani Zasławska reprezentuje utraconą miłość oraz konsekwencje poddania się społecznym konwenansom, zaś lekkomyślny Kazimierz Starski neguje wszystkie romantyczne ideały swoją przypadkową postawą życiową. Dr Szuman, żyjąc w cieniu nienawróconej miłości do Izabeli, z nostalgią oddaje się wspomnieniom o tej, która była dla niego „kochanką duszy”.

Podsumowując, w "Lalce" Prus definiuje miłość jako wielowymiarową, lecz często instrumentalizowaną sferę, w której uczucie i praktyka często idą odmiennymi ścieżkami. Wybory bohaterów, zadeterminowane ich pozycją społeczną, rzadko pozwalają na realizację głębokich uczuć. Przedstawione obrazy relacji małżeńskich i miłosnych mogą przemawiać do nas i dzisiaj, zadając pytanie o kondycję współczesnej miłości. Czy, podobnie jak bohaterowie "Lalki", ulegamy praktycznym kalkulacjom, gubiąc prawdziwą esencję uczucia? Czy rzeczywiście wyewoluowaliśmy w naszym podejściu do miłości i małżeństwa, czy pozostajemy nadal podobni do bohaterów wielkiego dzieła Prusa?