Człowiek wobec błędów: Odniesienie do 'Lalki' Bolesława Prusa oraz jednej innej wybranej lektury obowiązkowej z dwoma kontekstami

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.01.2025 o 8:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 13.01.2025 o 19:44

Człowiek od zarania dziejów stawia sobie pytania o sens życia, moralność oraz konsekwencje swoich działań. Często zdarza się, że podejmowane decyzje prowadzą do błędów, które wpływają na dalsze losy jednostki. W literaturze temat ten jest wielokrotnie poruszany, a przykłady postaci borykających się z konsekwencjami swoich pomyłek można znaleźć zarówno w "Lalce" Bolesława Prusa, jak i w "Dziadach" Adama Mickiewicza.

Bolesław Prus w "Lalce" przedstawia losy Stanisława Wokulskiego, który stara się odnaleźć swoje miejsce w społeczeństwie oraz zdobyć miłość Izabeli Łęckiej. Wokulski to człowiek z ambicjami, przedsiębiorczy, który próbuje połączyć świat arystokracji z mieszczaństwem. W swoich staraniach popełnia jednak liczne błędy. Przede wszystkim, zakochanie się w Izabeli prowadzi go do szeregu nierozważnych decyzji. Zainwestowanie znacznych pieniędzy w sklepie oraz próby wkupienia się w łaski arystokracji zamiast stworzenia solidnej podstawy finansowej to niektóre z nich. Wokulski staje się ofiarą własnych marzeń, ślepo wierzy w uczucie, które go oślepia, nie dostrzega rzeczywistego obrazu Izabeli.

Izabela Łęcka z kolei reprezentuje świat arystokracji, który również popełnia błędy – jest bierna w swoim egocentryzmie i próżności. Wokulski to postać, której przyszło zmagać się z niespełnionymi marzeniami i złudzeniami. Jego uczucie do Izabeli było ogromnym błędem, który finalnie doprowadził go do załamania psychicznego. Prus ukazuje w ten sposób, jak ślepa miłość potrafi prowadzić do katastrof życiowych. Wokulski nie potrafi zaakceptować swojej porażki uczuciowej, co potwierdzają jego desperackie kroki, takie jak planowanie wyjazdu do Paryża czy próba samobójcza.

Z kolei w "Dziadach" Adama Mickiewicza możemy dostrzec inny wymiar człowieka wobec błędów. Postać Konrada, głównego bohatera III części "Dziadów", ukazuje błąd pychy. Konrad w "Wielkiej Improwizacji" stawia siebie na równi z Bogiem, wierzy w potęgę swojego geniuszu i wie, że jego poświęcenie przyniesie wyzwolenie narodowi. Jednak jego monolog pełen jest zarzutów wobec Boga i pytań pełnych pychy. Konrad wierzy, że jest w stanie wpłynąć na losy świata, ale zostaje jednak ukarany. Problem pojawia się w jego wewnętrznym konflikcie, gdyż wiara we własne możliwości i pragnienie działania są przepełnione pychą, co stanowi jego największy błąd. Ostatecznie jego droga prowadzi do niewoli, a on zostaje pozostawiony ze swoim cierpieniem i poczuciem klęski.

Oba dzieła obrazują, jak błędy jednostki mogą wpłynąć na całe życie. W przypadku Wokulskiego błędem jest miłość do Izabeli, która staje się źródłem jego upadku. U Konrada pycha, a także przekonanie o własnej wielkości prowadzą do duchowej porażki i samotności. Zarówno Wokulski, jak i Konrad, przejawiają ambicje, ale ich wybory, zrodzone z błędnych przekonań, prowadzą do życiowych katastrof.

W kontekście historycznym, można odnieść się do sytuacji społeczno-ekonomicznej, w której żyli bohaterowie. W drugiej połowie XIX wieku w Polsce panowała niepewność, związana z rozbiorami oraz walką o odzyskanie niepodległości. Wokulski jako przedsiębiorca dążył do poprawy swojej sytuacji oraz połączenia środowisk, podczas gdy Konrad błędnie oceniał swoje możliwości w walce o ojczyznę. Te zewnętrzne czynniki przyczyniły się do ich błędnych decyzji.

Innym kontekstem, który warto przywołać, jest psychoanaliza, szczególnie teoria nieświadomości Freuda. Wokulski i Konrad zostali w dużej mierze zdominowani przez swoje nieświadome pragnienia i lęki. U Wokulskiego nieświadome pragnienie bycia akceptowanym przez wyższe sfery oraz miłości Izabeli wpływało na jego decyzje. U Konrada natomiast to pragnienie przejęcia kontroli i wywołania zmiany stało się fatalnym błędem pociągającym za sobą jego pychę. Analiza psychologiczna może ukazać, w jaki sposób wewnętrzne konflikty i niezrealizowane pragnienia prowadzą człowieka do błędów.

Podsumowując, zarówno "Lalka" Bolesława Prusa, jak i "Dziady" Adama Mickiewicza, ukazują, jak błędne decyzje i iluzje bohaterów wpływają na ich losy. Czynią to z pomocą kontekstu społeczno-historycznego oraz psychologicznego, oferując przestrogi przed pychą i ślepą wiarą w nierealne marzenia. Oba dzieła pozostawiają czytelnika z refleksją nad własnymi błędami i możliwością ich naprawienia.