Obraz Boga oraz postawa podmiotu mówiącego w „Hymnie” J. Słowackiego i „Wielkiej Improwizacji” z III cz. „Dziadów” A. Mickiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.04.2024 o 10:43

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W romantyzmie relacja człowieka z sacrum, a w szczególności obraz Boga oraz postawa podmiotu lirycznego do Niego, odgrywają kluczową rolę w literaturze. Dzięki "Hymnowi" Juliusza Słowackiego oraz "Wielkiej Improwizacji" z III części "Dziadów" Adama Mickiewicza, możemy przyjrzeć się różnorodności tej relacji, która łączy się z osobistym doświadczeniem i światopoglądem obu poetów.

W "Hymnie" Słowackiego Bóg ukazany jest jako istota bliska człowiekowi, opiekuńcza, która jednak nie traci na swoim majestacie i mocy. Wielkość i wszechmoc Boga nie są zaprzeczeniem jego intymnej relacji z ludźmi. Podmiot liryczny, niewątpliwie nacechowany biografią samego Słowackiego, składa wyraz prostego, pełnego pokory oddania się woli Bożej. Widać tu głębokie przekonanie o osobistej relacji człowieka z Bogiem, które można odnaleźć w licznych metaforach i epitetach, jakimi podmiot posługuje się, aby opisać tę opiekuńczą, a zarazem majestatyczną istotę.

"Wielka Improwizacja" z III części "Dziadów" Mickiewicza rzuca zupełnie inne światło na relację człowieka z Bogiem. Postać Konrada wchodzi w otwartą konfrontację z Bogiem, oskarżając go o brak odpowiedzi na ludzkie cierpienie i wołanie. Konrad, w przeciwieństwie do podmiotu lirycznego "Hymnu", nie składa się pokornie przed majestatem Bożym, lecz stawia kwestię niezależności, wolności, uzurpując sobie prawo do postawienia się na równi z twórcą. Bóg w "Wielkiej Improwizacji" ukazany jest jako "Car", która jest istotą zdystansowana, nieodpowiadającą na ludzkie zapytania, co jeszcze bardziej potęguje buntowniczą postawę Konrada.

Porównując oba utwory, można zauważyć kilka istotnych różnic. Przede wszystkim, obraz Boga: w "Hymnie" jako postaci bliższej, bardziej osobistej i opiekuńczej, w "Wielkiej Improwizacji" jako odległej i zdystansowanej. Również postawa podmiotu mówiącego się różni: pokorna akceptacja i powierzenie się w "Hymnie" kontrastuje z buntowniczym oporem i oskarżeniem w "Wielkiej Improwizacji". Te różnice wyraźnie pokazują, jak złożone mogą być relacje człowieka z sacrum, a także ilustrują różnorodność podejść romantyków do tejże kwestii.

Warto też zwrócić uwagę na życie obu poetów, które miało bezpośredni wpływ na kreację obrazu Boga oraz postawy podmiotu. Biografia Słowackiego, pełna wyobcowania, poszukiwań duchowych i tęsknoty za ojczyzną, kształtuje obraz Boga jako opiekuńczego i bliskiego, co jest odzwierciedlenie poszukiwania oparcia i pocieszenia. Życie Mickiewicza, charakteryzujące się buntowniczością, niezależnością i skłonnością do krytyki społecznych oraz politycznych porządków, znajduje odzwierciedlenie w "Wielkiej Improwizacji".

Podsumowując, oba utwory, pomimo swoich różnic, znakomicie ilustrują wielowymiarowość relacji człowieka z sacrum, będąc jednocześnie odzwierciedleniem osobistych doświadczeń i światopoglądu ich twórców. Stanowią one cenny materiał do refleksji nad uniwersalnymi pytaniami o Bożej obecności w życiu człowieka, jego roli oraz znaczeniu wolności i niezależności w kontekście sacrum oraz ludzkiej egzystencji.