Rola poety i poezji na podstawie „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta Krasińskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 17:44

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 7.02.2026 o 10:57

Zygmunt Krasiński w swoim dramacie „Nie-Boska Komedia” porusza wiele fundamentalnych problemów, w tym również kwestię roli poety i poezji w społeczeństwie. Autor przedstawia tragiczne i skomplikowane życie poety, który zmaga się z własnymi ambicjami, obowiązkami oraz wpływem swojego talentu na rzeczywistość. Główny bohater, hrabia Henryk, uosabia zmagania artysty w społeczeństwie oraz jego ambiwalentny stosunek do świata i samej sztuki.

Hrabia Henryk jest poetą, który marzy o wielkości i nieśmiertelności poprzez sztukę. Jednak jego dążenie do tworzenia poezji nie przynosi mu szczęścia, a wręcz przeciwnie – staje się źródłem dramatycznych napięć i konfliktów. Krasiński ukazuje tutaj poezję jako siłę zarówno twórczą, jak i niszczącą. Z jednej strony, daje ona poecie możliwość wyrażenia siebie i osiągnięcia transcendencji, z drugiej – staje się jego przekleństwem, które odrywa go od rzeczywistości i od ludzi, na których mu zależy.

Poeta w „Nie-Boskiej Komedii” jest kimś wyśnionym, niemal świętym, ale jednocześnie narażonym na cierpienie. Tworzenie poezji z jednej strony uchyla przed nim jakąś prawdę o świecie, pozwala dotknąć rzeczy wzniosłych, które są niedostępne dla przeciętnego człowieka, z drugiej – zaciera granice pomiędzy prawdą a złudzeniem, czyniąc poetę oderwanym od realiów codzienności. W wyniku tego dochodzi do tragedii w życiu osobistym hrabiego Henryka. Jego żona, Maria, nie rozumiejąc pasji i dylematów męża, popada w obłęd, a sam poeta nie potrafi znaleźć drogi powrotu do normalnych relacji rodzinnych, karmiąc się coraz bardziej nierzeczywistymi wizjami i marzeniami.

Krasiński ukazuje tu zarówno hipokryzję i słabość poety, jak i jego heroizm. Hrabia Henryk, chociaż zdradza ideały małżeństwa i rodziny, nieustannie dąży do pełni artystycznego wyrazu. Nie potrafi jednak pogodzić swojego człowieczeństwa z koniecznością poświęcenia własnego ja na ołtarzu sztuki. Jego twórczość, zamiast być narzędziem budowania, staje się przyczyną destrukcji.

W kontekście społecznym poezja wydaje się być bezsilna. Rewolucja, która ogarnia świat przedstawiony w „Nie-Boskiej Komedii”, ukazuje brutalność życia politycznego i społecznego, gdzie nie ma miejsca na ideały głoszone przez poetów. Hrabia Henryk, mimo iż próbuje za pomocą poezji wpływać na rzeczywistość, w końcu musi przyznać, że jego wiersze nie zatrzymają rewolucji, ani nie zmienią biegu historii. Sztuka jest wobec tego bezradna wobec biegu dziejów i masowego ruchu.

Jednocześnie Krasiński wskazuje na pewną funkcję, jaką poezja może spełniać w relacjach międzyludzkich i osobistych zmaganiach. W postaci Orcia, syna hrabiego Henryka, ukazana jest jej funkcja jako przestrzeni poszukiwania prawdy, wewnętrznego pokoju czy – jak w przypadku Orcia – szaleństwa posuniętego do granic. Orcio zdobywa wgląd w inne, niedostępne ludziom światy, ale dzieje się to za cenę jego psychicznej stabilności. Poezja jest więc narzędziem uwrażliwiającym na szczególne chwile i aspekty życia, nawet jeśli nie posiada mocy zmieniania świata wprost.

Zarówno hrabia Henryk, jak i Orcio, są symbolami dla Krasińskiego nieudolnych prób przekroczenia ludzkiej kondycji poprzez sztukę. Poeta w jego wizji to postać tragiczna, która nie jest w stanie odnaleźć się w świecie realnym, zmagająca się z nieuchronną klęską, jaką niesie ze sobą próba pogodzenia świata ideałów ze światem materialnym i społecznym. W ten sposób Zygmunt Krasiński szczególnie mocno zaznacza dualizm roli poety i poezji, ukazując ją jako coś, co jednocześnie podnosi człowieka i go niszczy. W rezultacie „Nie-Boska Komedia” staje się złożoną refleksją nad miejscem poezji w życiu jednostki oraz jej oddziaływaniem na świat, która pozostaje aktualna do dziś.