„Moralności pani Dulskiej”: obraz rodziny

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.03.2024 o 18:14

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

"Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej to doskonale znany dramat, żywo obrazujący życie polskiej rodziny mieszczańskiej na przełomie XIX i XX wieku. Dzieło zaprezentowało charakterystyczne cechy „dulszczyzny” – terminu determinującego hipokryzję, obłudę moralną i pustkę emocjonalną. Obraz rodziny Dulskich służy zrozumieniu tego pojęcia, ukazując dysonans między fasadowym obliczem a rzeczywistością zachowań bohaterów. Rodzina w tej sztuce stanowi personifikację obłudy społecznej, gdzie brak autentycznych więzi prowadzi do hipokryzji w życiu codziennym.

Aniela Dulska, centralna postać dramatu, jawi się jako typowa mieszczańska matrona, sumiennie dbająca o zachowanie pozorów uczciwego życia. Rzeczywistość jej moralności przeczy temu obrazowi – Dulska manipuluje, cenzuruje i kontroluje otoczenie, byle tylko utrzymać swoją reputację. Felicjan Dulski, jej mąż, wydaje się być bezradny i podporządkowany żonie, a ich dzieci, Mela, Zbyszko i Hesia, każde w inny sposób reagują na atmosferę hipokryzji w domu. Hesia jest chyba najbardziej podobna do matki, przejawiając próżność i egocentryzm.

Wnętrze rodziny Dulskich jest pozorem emocjonalnej bliskości. Wychowanie dzieci opiera się na zasadach wyniesionych z fałszywej moralności, a głównym motywatorem do działania staje się strach przed skandalem i utratą dobrego imienia. Konsekwencje dulszczyzny są widoczne w przyszłych przewidywanych scenariuszach życiowych członków rodziny i ich zachowaniu społecznym, pełnych wyniosłości i fałszywej wyższości.

Tekst dramatu pełen jest ilustracji tych zachowań; Aniela Dulska publicznie występuje jako kobieta o dużym sercu, ale w rzeczywistości wyrzuca uczciwą, ubogą kobietę z domu, by uniknąć plotek, i wynajmuje mieszkanie "kokocie", podczas gdy surowo traktuje swoją pokojówkę Hankę. Maksymy Dulskiej uosabiają jej hipokryzję, gdy liczy na to, że lokatorzy we własnym zakresie będą remontować mieszkania, a także gdy bezwzględnie kontroluje wydatki domowe.

Dzieci Dulskich także prezentują wynikłe z wychowania postawy. Zbyszko wykazuje bezradność i tylko pozorny bunt przeciwko rodzicielskim nakazom, Mela identyfikuje się z wartościami rodzinnej edukacji, zaś Hesia przejawia światopogląd budowany wokół własnej osoby i swoich pragnień, co odzwierciedla nauczanie matki.

W kontekście społeczno-historycznym "dulszczyzna" odzwierciedla ówczesną burżuazję i przekształcenia społeczne zachodzące w ówczesnej Polsce. Krytyka mieszczaństwa i hipokryzji stosunków społecznych jawiła się jako ważny element Młodej Polski. Dzieło pełni funkcję satyryczną, odsłaniając fasadę obłudy przedstawicieli tej klasy społecznej.

Dominującymi wartościami w rodzinie Dulskich są "moralność" i pieniądze, które rządzą wszystkimi decyzjami i wyborami członków rodziny. Brakuje im wsparcia, ciepła i miłości, co sprawia, że rodzina Dulskich staje się przykładem, jak nie prowadzić życia rodzinnego. Ten mikrokosmos społeczeństwa obnaża uniwersalność obłudy w kulturze.

Podsumowując, rodzina Dulskich w dramacie Gabrieli Zapolskiej odgrywa rolę wymownego przykładu drastycznej różnicy między fasadową moralnością a rzeczywistymi postępkami. Ich życie pełne jest przepaści między deklarowanymi wartościami a codziennym zachowaniem, ukazującym prawdziwy obraz nie tylko bohaterów, ale i całej klasy społecznej, którą reprezentują. Problem obłudy, przedstawiony w "Moralności pani Dulskiej", pozostaje aktualny i uniwersalny również w perspektywie współczesnego odbiorcy.