Obraz rycerza w nowożytnej literaturze na przykładzie Don Kichota

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.03.2024 o 18:27

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Rycerstwo, jako historyczna grupa społeczna, wpisało się głęboko w kulturę europejską, tworząc wzorce i ideologie, które przetrwały nawet po upadku średniowiecznych struktur feudalnych. A jednak może się nasuwać pytanie – czy ideały rycerskie mają jeszcze jakieś znaczenie dla współczesnego świata? Czy wartości, którymi żyli rycerze wieków średnich, znajdują odzwierciedlenie we współczesnej literaturze, a także w naszym dzisiejszym życiu? Analizując obraz rycerza w literaturze nowożytnej na przykładzie postaci Don Kichota, zarysuję uniwersalność oraz trwałość pewnych cech i wartości, które nadal mogą stanowić dla nas punkt odniesienia.

Na wstępie warto przypomnieć, że rycerstwo sięga czasów średniowiecznych, kiedy to stanowiło warstwę wojowników, zobowiązanych do obrony feudalnych panów, ale też wiernych określonym zasadom moralnym i społecznym. Idee, takie jak honor, odwaga i lojalność, stanowiły fundament rycerskiego kodeksu. Nietrudno też dostrzec, jak etyka walki czy wierność damie serca przemawiają do romantycznej wyobraźni ludzkiej, co nieuchronnie skłania do kontrastowania ich z brutalną rzeczywistością tamtych czasów.

Kiedy w XVII wieku Miguel de Cervantes tworzył "Don Kichota", rycerstwo jako instytucja już od dawna traciło na znaczeniu. Mimo to, Don Kichot z La Manchy staje się reprezentantem rycerskiego ideału, nieomal karykaturalną jego interpretacją. Inspirując się księgami rycerskimi, bohater nobilituje się samodzielnie, przywdziewa zbroję i rozpoczyna podróż, która ma na celu przywrócenie dawnych wartości rycerskich.

Motywy rycerskie w "Don Kichocie" są rozgrywane na różnych poziomach. Od ubioru i nazewnictwa aż po relacje z swą damą, Dulcyneą z Toboso, i giermkiem, Sanchem Pansą. Jednakże to mit wiatraków, w których Don Kichot widzi olbrzymów, jest może najbardziej wymownym przykładem rycerskiego testu. Walcząc z urojonym wrogiem, demonstruje on przekonanie do obrony dobra i sprawiedliwości w świecie zdominowanym przez inne wartości.

Niezwykle interesujące są przygody Don Kichota, które można interpretować jako rycerskie wyzwania. Bohater rzuca się w wir pojedynków i misji, często abstrahując od realiów, przez co popada w konflikty i nieporozumienia. Tragiczny koniec postaci, jej upadek i śmierć, a także uświadomienie sobie przez Kichota własnego obłąkania, to metafora przekształcania się świata oraz odchodzenia od dawnych ideałów.

Figura Don Kichota jest także narzędziem krytyki – Cervantes wyśmiewa przesadne i nierealne ideały rycerstwa, które w nowożytnej Europie wydają się już nie na miejscu. Postać Sancha Pansy staje się tu kontekstowo cennym uzupełnieniem, gdyż jako prosty człowiek reprezentuje zdrowy rozsądek i realistyczne podejście do życia.

W odpowiedzi na pytania badawcze, przechodząc przez wszystkie te punkty, widzimy, że choć opisanie świata przez pryzmat rycerskiego kodeksu wydaje się nieaktualne, to jednak odwaga, honor, i wierność ideom mogą wciąż pełnić pozytywną rolę. Dzieło Cervantesa pokazuje, że chociaż niektóre wartości rycerstwa przetrwały w zmienionej formie, inne należy krytycznie ocenić na tle współczesnych realiów.

Podsumowując, "Don Kichot" jest manifestem trwałości, ale i zmienności rycerskich wartości. Przypomina, że przeszłe ideały mogą wciąż inspirować, jednak ich ślepe naśladowanie w świecie, który się zmienia, może być zarówno komizmem, jak i tragedią. Bez wątpienia, postać Don Kichota utrwaliła w literackim światopoglądzie obraz rycerza jako bohatera z czasów minionych, ale także jako wiecznego wędrowca w poszukiwaniu swojego miejsca w każdej epoce. Rycerskie wartości nie znikły całkowicie – one ewoluowały, wpisując się czasem dyskretnie, a czasem widocznie w nowożytny kontekst kulturowy.