Plusy i koszty kariery. Analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.03.2024 o 10:13

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Kariera jest jedną z centralnych kwestii w życiu wielu ludzi, stanowiąc często przedmiot ich największych marzeń i ambicji. Zwykle postrzegana jako droga do sukcesu, niejednokrotnie wiąże się z potrzebą podejmowania trudnych decyzji i narażenia na moralne wyrzeczenia. Polska literatura obfituje w postaci, które w swoich dążeniach do kariery, do statusu społecznego przechodzą przez skomplikowane i niejednoznaczne ścieżki życiowe.

Jednym z najbardziej znaczących przykładów postaci realizującej swój zawodowy sukces jest Zenon Ziembiewicz, bohater powieści "Granica" Zofii Nałkowskiej. Pochodzący z rodziny zubożałej szlachty młody człowiek rozpoczyna swą historię w skromnym Boleborzy, gdzie od wczesnych lat zaznaje ograniczeń i dyskomfortów, będących motywacją do zmiany losu. Jego edukacja w Paryżu to czas formowania się ambicji i zdobywania doświadczenia potrzebnego do budowy kariery. Jednak po powrocie do kraju, Ziembiewicz staje przed koniecznością przymierzenia się z rzeczywistością polityczną i społeczną, co prowadzi go do niewłaściwych decyzji etycznych. Jego praca w gazecie "Niwa" i angażowanie się w korupcyjne układy skutkują oddalaniem się od początkowych ideałów. Moralne kompromisy doprowadzają do tragicznego w skutkach wpływu na życie Justyny Bogutówny, ukazując cienką granicę między wykorzystaniem możliwości a utratą własnych zasad.

Kontrastującą postacią jest Tomasz Judym z "Ludzi bezdomnych" Stefana Żeromskiego – lekarz, dla którego pomoc innym jest ważniejsza niż osobiste ambicje. Pragnienie niesienia pomocy najbardziej potrzebującym kieruje jego życiowymi wyborami. Praca w Cisach oraz między górnikami to wyraz jego solidarności społecznej i poczucia długu wobec biedniejszych. Postawa Judyma, świadomie rezygnującego z perspektywy lepszego jutra na rzecz idei, jest alternatywnym podejściem do tradycyjnego pojęcia kariery, podkreślającą wartości etyczne ponad indywidualne sukcesy.

Stanisław Wokulski z "Lalki" Bolesława Prusa również aspiruje do wyższych sfer społecznych, jednak jego ambicje kierowane są głównie przez nieodwzajemnione uczucie do arystokratki Izabeli Łęckiej. Przedsiębiorca i nowoczesny człowiek swojej epoki, Wokulski dokonuje wielu poświęceń w imię miłości i akceptacji wśród elity. Jego kariera biznesowa to droga obfitująca w sukcesy, lecz prywatnie bohater doświadcza ogromnego cierpienia i braku zrozumienia, co ostatecznie prowadzi do desperackiego aktu.

Prześledzenie losów Ziembiewicza, Judyma i Wokulskiego pozwala na głębokie zrozumienie, jak rozmaite mogą być drogi do kariery i jak zróżnicowane są ich konsekwencje. Kariera wielu z tych postaci nie jest jednowymiarowa i nie ogranicza się do jednoznacznego sukcesu czy klęski. Każda z nich uwikłana jest w sieć społecznych oczekiwań, własnych pragnień oraz moralnych wyborów.

Refleksja nad przedstawionymi historiami skłania do zastanowienia się nad wartościami, które w życiu kierują człowiekiem. Kariera, w świetle powieści polskich pisarzy, często stoi w sprzeczności z zachowaniem integralności, a jej cena nierzadko bywa zbyt wysoka. To, czy jest ona warta swojej ceny, zależy od indywidualnej percepcji poszczególnych postaci, jak i od interpretacji czytelnika.

Wnikliwe obserwacje rozmów i zachowań bohaterów pozwala na sformułowanie wniosku, że działania poszczególnych osób na rzecz kariery bywają zarówno motywowane szlachetnymi chęciami, jak i czasami podyktowane własnym egoizmem czy pojęciem własnego sukcesu. Dlatego też wartości życiowe i związana z nią kariera pozostają tematem na tyle złożonym i wieloaspektowym, że każda historia może być równie dobrze przestrogą, jak i inspiracją.