Przedstaw motywy literatury biblijnej i antycznej, które pojawiły się w późniejszych okresach literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.04.2024 o 10:03

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Literatura, stanowiąca bezcenny dorobek kulturowy, nieustannie czerpie z motywów i tematów, które zaszczepione zostały już w najwcześniejszych dziełach cywilizacji zachodniej – w literaturze antycznej oraz biblijnej. Ich uniwersalne przesłanie i głębia znaczeń sprawiają, że od wieków stanowią one inspirację dla twórców poszukujących odpowiedzi na fundamentalne pytania dotyczące natury ludzkiej i jej miejsca we wszechświecie.

Motywy biblijne zajmują szczególne miejsce w dorobku literatury, przybierając różnorodne formy od bezpośrednich aluzji do subtelnych nawiązań. Kochanowski w "Czym chcesz od nas, Panie" reinterpretuje motyw kreacji, podkreślając ludzką niemoc wobec wszechmocy Boga. Czesław Miłosz w "Słońcu" rewizuje kosmogonię, zgłębiając tajniki stworzenia i dając nowy wymiar poetycki opisowi stworzenia świata. Twardowski w "Podziękowaniu" przedstawia relację człowieka z Bogiem jako głęboko osobistą i nieustannie ewoluującą, podczas gdy Herbert w "Modlitwie" oferuje bardziej intymną wizję kontaktu ze stwórcą.

Psalmów funkcja i znaczenie też ulegają ewolucji. Stają się nie tylko tekstami religijnymi, ale też dziełami literackimi, które w przekładach i interpretacjach różnych autorów zyskują nowe znaczenia. Wyraziste przykłady tego dają barokowi twórcy, jak Naborowski z jego filozofią życia, uczyniwszy z Koheleta przewodnika po świecie ulotnych przyjemności oraz "Pieśni nad pieśniami", odnajdującej odzwierciedlenie w poezji miłosnej każdej epoki.

Mesjanizm w XIX wieku ożywił się wśród polskich romantyków, którzy w księgach prorockich dostrzegli analogie do doli narodu polskiego. Motyw ten wiąże się z głęboką wiarą w szczególną rolę Polski i Polaków w zbawieniu świata. Treny Kochanowskiego stanowią natomiast przejmujące świadectwo osobistego bólu, interpretowanego na nowo w kontekście strat i tragedii osobistych.

Symboliczny potop biblijny w literaturze występuje np. w "Trylogii" Sienkiewicza jako przenośnia na różnorakie kataklizmy historyczne. W nowożytnej literaturze przypowieści z Nowego Testamentu służą zaś jako opowieści ukazujące wnioski moralne, jak w "Procesie" Kafki, gdzie przypowieść staje się kluczem do zrozumienia niepojętej machiny biurokracji i stanu ducha głównego bohatera.

Apokaliptyczność, jako motyw, znajduje swoje miejsce chociażby w literaturze katastroficznej, dekadencji lub w dziełach takich jak "Nieboska komedia" Krasińskiego czy w "Faust" Goethego. Postać bolejącego Chrystusa stanowi inspirację w literaturze, przybierając formę skrzywdzonych bohaterów, analogicznie do Tomasza Judyma – chrystusowej postaci, noszącej na sobie ciężar ludzkich krzywd.

Dante i Mickiewicz traktują Niebo, Piekło, Raj i Czyściec jako środowisko dla swoich bohaterów, prowadząc ich przez zawiłe ścieżki duchowej edukacji. Konflikt dobra ze złem towarzyszy literaturze na przestrzeni wieków, a tragizm ludzkiego losu w "Dziadach" Mickiewicza czy los Fausta w poszukiwaniu prawdy ilustrują głębię tego konfliktu.

Również motywy antyczne pozostają obecne w literaturze późniejszych epok. Odwołania do mitów greckich i rzymskich w twórczości Herberta, jak "Apollo i Marsjasz", ukazują kontrast pomiędzy różnymi wartościami kultury antycznej – dychotomię talentu naturalnego i doskonalenia się poprzez kulturę i naukę.

Podsumowując, motywy literatury antycznej i biblijnej przenikają całą europejską literaturę, tworząc jej trwały i uniwersalny filar. Są one nie tylko świadectwem przeszłości, ale też wezwaniem do ciągłej refleksji nad kondycją ludzką i realiów, które od wieków splatają ludzkie losy bez względu na postęp epok i zmieniające się konteksty kulturowe. Dla dzisiejszego czytelnika odnajdywanie tych wiecznotrwałych motywów w literaturze staje się zarówno intelektualną przygodą, jak i podróżą w głąb siebie.