Wskaż różnice w dramacie szekspirowskim i dramacie antycznym

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.04.2024 o 9:23

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Tragedia grecka narodziła się w religijnym kultem Dionizosa, boga wina i ekstazy. Jej geneza sięga chóralnych pieśni dytyrambów, które zostały wzbogacone o części recytowane przez pojedynczego aktora, a następnie o dialogi. Rozkwit tragedii greckiej przypada na V wiek p.n.e., a jej najwybitniejszymi twórcami byli Ajschylos, Sofokles i Eurypides. Tragedia ta odegrała kluczową rolę w kształtowaniu myśli i kultury antycznej Grecji.

Z kolei dramat szekspirowski, szerzący swoje wpływy pod koniec XVI i na początku XVII wieku, narodził się w odmiennym środowisku. William Szekspir tworzył swoje dzieła w czasach, gdzie reformacja, renesans i narodziny epoki nowożytnej zmieniły obraz świata i ludzkich przekonań. W tej epoce sztuka wychodziła poza ścisłe ramy i konwencje, przenikając do głębszych warstw ludzkiej psychiki i społecznych kontekstów.

Dramat antyczny charakteryzował się ściśle określoną budową. Do jego podstawowych elementów należały: prologos (wprowadzenie), parados (wejście chóru), epejsodion (odpowiadał dzisiejszym aktom), stasimon (pieśń chóru komentująca akcję), kommos (dialog chóru z bohaterem) oraz eksodos (zakończenie). Trzy zasady jedności: miejsca, czasu i akcji, oraz odgrywanie wszystkich ról, nawet kobiecych, przez męskich aktorów podkreślały surowość i sformalizowaną strukturę tragedii. Użycie masek i kostiumów miało na celu typizację postaci i jej uniwersalność. W "Antygonie" Sofoklesa widzimy, jak chór odgrywa ważną rolę, służąc dialogowi z bohaterami i komentując ich wybory.

Tragedie antyczne zawsze skupiały się na poważnych, często religijnych i moralnych tematach, a ich główny motyw – katharsis – miał za zadanie oczyścić widza z emocji. Fatalizm był kluczowym elementem, a bohaterowie byli pogrążeni w losach rzucanych im przez przeznaczenie, bez możliwości zmiany.

Szekspir, z kolei, porzucił zasady jedności, co pozwalało na większą swobodę w strukturze dramatu. Jego sztuki, takie jak "Makbet", często unikały ścisłego podziału na akty i sceny. Motywy nadprzyrodzone i fantastyczne, takie jak czarownice w "Makbecie", były często kluczowe dla rozwoju akcji, jednocześnie łącząc elementy tragizmu z komicznymi. Szekspir przedstawiał pluralistyczny charakter aktorów i realistyczne podejście do natury ludzkiej, co oznaczało, że jego bohaterowie nie byli wyłącznie marionetkami w rękach fatum, lecz kształtowali swój los poprzez własne decyzje.

Porównując te dwa dramaty, zaobserwować można znaczące różnice w podejściu do dramaturgii. Konflikty moralne i nieuchronność losu w tragedii antycznej kontrastują z etyką i decyzjami indywidualnymi w dziełach Szekspira. W antycznym świecie Antygony i Kreona przeważały niechybne wyroki bogów, podczas gdy w szekspirowskim uniwersum Makbeta i Lady Makbet, to ich własne wybory prowadzą do tragedii.

Podsumowując, najważniejsze różnice między tragedią antyczną a dramatem szekspirowskim polegają na strukturalnej surowości i religijno-filozoficznych motywach pierwszej w porównaniu z elastycznością formy i psychologiczną głębią drugiej. Mimo że konteksty historyczno-kulturowe obydwu dramatów są odmienne, odzwierciedlają one uniwersalne pytania o ludzki los, moralność i wpływ indywidualnych wyborów na przyszłość, co do dziś pozwala widzom na całym świecie identyfikować się z poruszanymi w nich tematami. Te różnice w dramaturgii wpłynęły na postrzeganie tragedii w świecie teatru i literatury, na co wskazuje ciągłe zainteresowanie i analiza dzieł Szekspira oraz ponadczasowość i wyjątkowość konstrukcji dramatycznych antycznych tragedii.