Miejsce rozwoju - przestrzeń upadku. Rozważ na przykładzie "Przedwiośnia", w jaki sposób miasto może wpływać na losy człowieka i jego decyzje.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.11.2023 o 14:20

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.11.2023 o 18:09

Miasto jako motyw w literaturze ma wiele oblicz. W szczególnie ciekawy sposób zostało przedstawione w powieści Stefana Żeromskiego "Przedwiośnie". Autor kreśli obraz miasta jako przestrzeni, w której przeplatają się motywy zarówno rozwoju, jak i upadku. Zastosowane przez Żeromskiego kontrasty pokazują, jak jedno miejsce może być zarazem areną wielkich możliwości, jak i przestrzenią zguby.

Jednym z miast, o którym mowa w "Przedwiośniu", jest Baku – centrum wydobycia ropy naftowej, będące symbolem nowoczesności i postępu technicznego. Już sama lokalizacja akcji w takim miejscu wskazuje na intencję autora, by ukazać miasto jako przestrzeń rozwoju. Baku w powieści jawi się jako miasto bogate, dynamicznie rozwijające się, pełne nowoczesnych technologii.

Jednak to samo miasto, obok aspektów rozwoju, ukazuje także ciemniejsze strony życia miejskiego. Rozwój przemysłowy i technologiczny przynosi ze sobą alienację, brak więzi między ludźmi oraz rozwarstwienie społeczne. Baku jawi się również jako miejsce, gdzie bogactwo i luksus współistnieją z nędzą i wyzyskiem. Praca w kopalniach ropy naftowej, choć jest źródłem dochodu dla wielu rodzin, wiąże się z ogromnym ryzykiem i ciężkimi warunkami pracy. Z tego punktu widzenia, miasto przedstawione jest jako przestrzeń upadku moralnego i fizycznego, gdzie człowiek jest wyzyskiwany.

Zupełnie inaczej przedstawia się sytuacja, kiedy Cezary Baryka przyjeżdża do Polski. Po śmierci ojca Baryka wyjeżdża do Polski, pełen nadziei związanych z odrodzonym krajem. Marzy o nim jako o ojczyźnie, gdzie panuje sprawiedliwość, równość i braterstwo. Co istotne, jego marzenia o Polsce są ukształtowane przez idealistyczne opowieści ojca, które nie mają wiele wspólnego z rzeczywistością, z którą Cezary zostaje skonfrontowany po przyjeździe.

Warszawa, gdy do niej dociera, nie jest miastem jego marzeń. Jest to miejsce, w którym klasowe podziały są głęboko zakorzenione, a ideały niepodległościowe wydają się być zapomniane. Społeczeństwo jest zdemoralizowane, a miasto nosi na sobie blizny wojny i zaborów. Cezary doświadcza rozczarowania związanego z realizmem otaczającego go świata – kontrast między ideą a rzeczywistością jest dla niego boleśnie oczywisty.

Co więcej, Warszawa staje się dla niego miejscem osobistej próby i konfrontacji z własnymi ideałami. Z jednej strony, jest świadkiem skorumpowanego świata dorosłych, którzy zawiedli młodzieżową nadzieję na lepsze jutro. Z drugiej strony, poprzez postać Hipolita Wielosławskiego, Cezary obcuje z ideami rewolucyjnymi, które zdają się być jedyną drogą do zmiany. Jednakże, sposób w jaki Wielosławski przedstawia rewolucję – jako brutalny, bezwzględny proces – budzi w Baryce wątpliwości co do moralności takich działań.

W "Przedwiośniu" miasto staje się więc areną, na której rozgrywa się wewnętrzny konflikt bohatera. Z jednej strony pragnienie uczestnictwa w budowaniu lepszego, sprawiedliwszego świata, a z drugiej – deziluzja i rozczarowanie tym, co rzeczywistość miasta ma do zaoferowania.