Istota człowieczeństwa opierająca się na tekstach literackich różnych epok: „Uczę się Ciebie człowieku”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.04.2024 o 10:51

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 22.04.2024 o 17:50

Jerzy Liebert w swoim cytacie "Uczę się Ciebie człowieku" podkreśla nieustającą potrzebę zgłębiania tajemnicy ludzkiej natury. Ten kierunek poszukiwań stanowi też oś refleksji nad istotą człowieczeństwa, przez pryzmat literatury. Jakie pytania na temat człowieka stawiali sobie pisarze różnych epok? Jak literatura pomaga zrozumieć człowieka?

Jednym z autorów, który wnikliwie analizował naturę człowieka był Fiodor Dostojewski. Jego dzieło "Zbrodnia i kara" to psychoanaliza motywacji i konfliktów wewnętrznych głównego bohatera, Rodiona Raskolnikowa. Co skłoniło człowieka do przekroczenia granicy i popełnienia zbrodni? Na ile kontekst społeczny i psychologiczny determinuje ludzkie działania? Dostojewski, wprowadzając Raskolnikowa w skrajnie trudną sytuację moralną i materialną, pokazuje, jak warunki zewnętrzne kształtują indywidualne wybory. Znaczenie analizy Dostojewskiego jest niezmiernie ważne, gdyż pokazuje on, że człowiek jest istotą złożoną i wielowymiarową.

W kontekście badania duszy człowieka nie można pominąć też dramatów Williama Shakespeare’a. W "Makbecie" i "Otello" analizowane są skrajne stany emocjonalne, które prowadzą do tragedii. Makbet, kierowany ambicją, staje się tyrantem, zatracając swoje szlachetne cechy. Otello, ogarnięty zazdrością, niszczy to, co w życiu ma najcenniejsze. Shakespeare stawia pytanie o wolną wolę i skutki, jakie przynoszą ludzkie wybory, osadzone w kontekście namiętności i wpływu innych.

Bohaterowie Bolesława Prusa i Zofii Nałkowskiej również walczą z własną kondycją ludzką w kontekście społecznym. W "Lalce" Stanisław Wokulski, mimo miłości i ogromnych poświęceń, na koniec staje się ofiarą swojego statusu społecznego. "Granica" Nałkowskiej ukazuje Zenona Ziembiewicza, którego poczynania są determinowane przez zachowanie pozorów społecznych, co prowadzi do moralnej degradacji i tragizmu.

Ekstremalne warunki, w jakich znalazł się Marek Edelman, opisane w książce "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall, kładą nacisk na ludzkie dylematy moralne. Postać Edelmana ukazuje bohaterstwo, ale także ból i tragedię wiążące się z koniecznością dokonywania niemal niemożliwych wyborów.

Tomasz Judym z "Ludzi bezdomnych" Stefana Żeromskiego, jako lekarz i społecznik, dąży do poprawy losu ubogich, rezygnując z osobistego szczęścia dla większego dobra. Jego postać symbolizuje ideę poświęcenia i moralnej odpowiedzialności.

Podsumowując, literatura różnych epok pokazuje różnorodność podejść do istoty człowieka, jego wolności, odpowiedzialności, a także słabości i determinacji społecznej. Te dzieła uczą nas nie tylko o przeszłości, ale również dostarczają narzędzi do głębszego zrozumienia siebie i innych w obecnych czasach.

Zamykając, refleksją nad słowami Lieberta, "Uczę się Ciebie człowieku", literatura staje się nieocenionym źródłem wiedzy o człowieku, jego duchowości, psychice i działaniu w społeczeństwie. Nieustanna nauka o człowieku, która nie ma końca, prowadzi nas do ciągłego poszerzania naszej świadomości i empatii, co jest kluczowe w zrozumieniu naszej wspólnej ludzkiej natury.