Motyw pokory i buntu w literaturze XX- lecia i współczesności

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.04.2024 o 10:08

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 27.04.2024 o 20:06

Motyw buntu i pokory w literaturze XX i XXI wieku to niezwykle ważne i fascynujące zagadnienie, które pozwala nam zrozumieć głębsze wartstwy ludzkiej psychiki i postępowania. Bunt i pokora to motywy, które wpisują się w wiele kontekstów społecznych, historycznych i indywidualnych ludzkich doświadczeń.

Rozpoczniemy od analizy motywu buntu, który pełni kluczową rolę w takich dziełach jak "Dżuma" Alberta Camusa, "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza i "Szewcy" Stanisława Ignacego Witkiewicza. W "Dżumie" Camusa obserwujemy bunt dr Rieux, który podejmuje walkę z zarazą niszczącą miasto. Jego postawa wobec bierności i zła staje się symbolicznym aktem buntu przeciwko przejawom ludzkiej obojętności i tragicznej bezradności wobec losu. Równolegle, postać Tarrou wprowadza perspektywę dojrzałego postrzegania ludzkości i moralną złożoność, które dodatkowo wzbogacają kontekst buntu.

"Ferdydurke" Gombrowicza jest z kolei studium buntu przeciwko społecznym i kulturowym "gębom", formom narzuconym przez otoczenie. Bohater, Józio Kowalski, przechodzi przez różne etapy stawiania oporu manipulacji, zaś postać Miętusa symbolicznie ukazuje skrajne konsekwencje takiego buntu, przynoszące zagrożenie dla porządku społecznego.

W dziele Witkiewicza "Szewcy" bunt nabiera formy metaforycznej, odnoszącej się do utopijnych ideologii rewolucyjnych. Bunt szewców, mimo swojej z pozoru rewolucyjnej natury, prowadzi do destrukcji i ustroju, który zastępuje stary porządek nowymi formami dominacji. Tutaj bunt jest dwuznaczny, stając się zarówno dążeniem do zmiany, jak i destruktywnym chaosem.

Z kolei motyw pokory jest równie istotny w dziełach takich jak "Początek" Andrzeja Szczypiorskiego, "Dżuma" Camusa oraz "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall. W "Początku" Szczypiorskiego, postać siostry Weroniki w dramatycznych okolicznościach II wojny światowej staje się symbolem chrześcijańskiej pokory i miłosierdzia. Jej działania są nacechowane głęboką wiarą i próbą konfrontacji z zasadami moralnymi w skrajnie trudnych warunkach.

"Dżuma" ponownie pojawia się w kontekście pokory przez postać ojca Paneloux, który doświadcza przemiany w swoim postrzeganiu zarazy. Jego początkowe przekonanie o zarazie jako karze Bożej ustępuje miejsca głębszej refleksji nad ludzką skromnością i kruchością.

W "Zdążyć przed Panem Bogiem" Krall portretuje Marka Edelmana, którego życie oscyluje między buntowniczym duchem a pokorą. Jego postawa podczas powstania w getcie warszawskim, a potem jako lekarza, pokazuje złożoność ludzkich wyborów między działaniem a akceptacją.

Porównując oba motywy, można zauważyć, jak bardzo bunt i pokora są ze sobą splecione, często nakładają się i oddziałują na siebie, zależnie od kontekstu historii i indywidualnych postaw bohaterów.

Wnioskując, można stwierdzić, że bunt i pokora nie tylko kształtują literaturę XX i XXI wieku, ale także są nieodzownymi elementami w zrozumieniu ludzkiego doświadczenia również istotnym źródłem refleksji nad życiem i wartościami, które przekładają się na indywidualny i społeczny rozwój.