Rola zasad moralnych i wzorców w życiu człowieka - omów na przykładzie literatury różnych epok.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.05.2024 o 9:45

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.04.2024 o 13:18

Wzorce i zasady moralne odgrywają kluczową rolę w życiu każdego człowieka, kształtując jego postępowanie oraz decyzje. Literatura na przestrzeni wieków dostarczała nie tylko rozrywki, ale i pełniła funkcję kształtującą normy i wartości. Przeanalizowanie dzieł z różnych epok pozwala zrozumieć, jak przez wieki kształtowano i interpretowano zasady moralne.

Biblia jako fundament wartości moralnych od wieków oddziaływała na całą kulturę europejską. Postać Hioba, który mimo niewyobrażalnego cierpienia pozostał wierny swoim przekonaniom, jest przykładem niezłomnej wierności zasadom. Z kolei nauczanie Jezusa, głoszące miłość bliźniego, wprowadziło model etyczny oparty na współczuciu i altruizmie. Postaci biblijne stały się wzorcami moralności, zachęcając do życia zgodnego z zasadami dobra i sprawiedliwości.

Średniowiecze to czas, w którym literatura stanowiła strażnika moralności. Dydaktyczne przekazy literatury parenetycznej, takie jak "Bogurodzica" czy życiorysy świętych, miały za zadanie ukazywać czytelnikom odpowiednie wzorce postępowania. Ideał rycerza, oparty na honorze, odwadze i lojalności, był modelowym przykładem przeniesienia zasad moralnych w realia życia społecznego.

Renesans przyniósł ze sobą odmienne podejście do moralności, stawiając na humanizm i indywidualizm. Dramaty Szekspira, takie jak "Makbet" czy "Hamlet", ukazują głębokie dylematy moralne i konsekwencje nieetycznych wyborów. Przez postacie targane ambicjami, Szekspir analizuje granice ludzkiej natury i moralne konflikty, z którymi bohaterowie muszą się zmierzyć.

W epoce romantyzmu pojawiła się afirmacja indywidualności i emocji, co znacząco wpłynęło na interpretację moralności. Dzieła Mickiewicza, zwłaszcza "Dziady", skupiają się na zmaganiach duchowych i moralnym zbawieniu. Z kolei w balladach i romansach, jak "Świtezianka" czy "Lilije", Mickiewicz korzysta z prawa natury jako nadrzędnego sądu moralnego, podkreślając, że prawdziwa sprawiedliwość często wykracza poza ludzkie rozumowanie.

Pozytywizm natomiast, reagując na romantyzm, skupił się na moralności społecznej i pracy organicznej. Dzieła Prusa, jak "Lalka", pokazują konsekwencje życiowych wyborów oraz ich wpływ na otoczenie. Literatura pozytywistyczna miała za zadanie nie tylko bawić, ale przede wszystkim uczyć i inspirować do działań na rzecz lepszego jutra.

Modernizm to czas, kiedy nastąpił kryzys wartości. "Moralność pani Dulskiej" Zapolskiej krytykuje obłudę i dwoistość mieszczan, ukazując moralne upadki i podwójne standardy, co zmusza odbiorców do refleksji nad własnymi postawami.

Podsumowując, literatura przez wieki nie tylko odzwierciedlała zmieniające się zasady moralne, ale również aktywnie w nie ingerowała, kształtując świadomość moralną czytelników. Dzieła literackie z różnych epok pełnią funkcję lustra, w którym społeczeństwo może obserwować zarówno swoje ideały, jak i moralne potknięcia, ucząc się na błędach przeszłości i aspirując do stania się lepszym w przyszłości.