Czymże jest człowiek?" - Słowa Williama Szekspira uczyń mottem swoich rozważań na temat pozycji człowieka w świecie antyk, średniowiecze, renesans, barok.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.05.2024 o 17:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.05.2024 o 19:33

Czymże jest człowiek?" - pytanie postawione przez Williama Szekspira w swoim dziele, kontynuuje stawiać wyzwanie badaczom i myślicielom różnych epok. Człowiek, jako istota zdolna do głębokiego rozumowania i uczuć, zawsze zajmował centralne miejsce w kulturalnej refleksji nad światem.

W antyku, epoce, w której filozofia i mitologia splatały się ze sobą tworząc płótno do poznawania rzeczywistości, człowiek był postrzegany głównie przez pryzmat jego duszy i umysłu. Filozofowie tacy jak Sokrates, Platon czy Arystoteles badali naturę ludzką, starając się zrozumieć jej komponenty oraz potencjał. Sokrates twierdził, że prawdziwa wiedza prowadzi do cnoty, a zatem samopoznanie jest nieodłącznym składnikiem etycznego życia. Platon, z kolei, dzielił duszę na trzy części - rozumną, waleczną i pożądliwą, dążąc do ich harmonii za pośrednictwem edukacji i filozoficznych dyskusji. Arystoteles przywiązywał dużą wagę do duszy jako siły życiowej, która determinuje aktywności życiowe człowieka. Również mity, takie jak opowieść o Prometeuszu czy o Ikarze, pełniły funkcję edukacyjną, ukazywając człowieka jako istotę zdolną do twórczych działań, ale i narażoną na tragiczne konsekwencje przekraczania naturalnych granic.

W średniowieczu, z dominacją Kościoła i teocentrycznym postrzeganiem świata, rola człowieka była widziana przede wszystkim przez pryzmat jego związku z Bogiem. Wizja życia jako drogi do wieczności była kluczowa, co znajdowało odzwierciedlenie w przekonaniach i dziełach świętych, takich jak Św. Augustyn czy Św. Tomasz z Akwinu. W literaturze, jak choćby w "Pieśni o Rolandzie", obserwujemy przewartościowanie rycerskiego ideału, gdzie postać rycerza łączy w sobie męstwo, oddanie i pobożność. Struktura społeczna była silnie hierarchiczna, a człowiek miał swoje określone miejsce w tej hierarchii, definiowane przede wszystkim przez jego duchowe związki z religią chrześcijańską.

Renesans, epoka przejścia od teocentryzmu do antropocentryzmu, przynosi odrodzenie fascynacji człowiekiem i jego możliwościami. Humanizm renesansowy stawiał człowieka w centrum zainteresowania i obdarzał go niezwykłymi możliwościami intelektualnymi. Postacie takie jak Erazm z Rotterdamu czy Montaigne reprezentują nową falę myślenia o człowieku jako o istocie zdolnej do samopoznania poprzez introspekcję i naukę. W sztuce, takie zmiany widoczne są w portretach, które zaczęły odzwierciedlać indywidualne cechy osób, a także w dramatach Szekspira, które skomplikowanie analizują naturę ludzką.

Barok, reagujący na reformację i kontrofensywie Katolickiej, przedstawiał człowieka jako istotę pełną wewnętrznych konfliktów i przemijania. Filozofia baroku, reprezentowana przez myślicieli takich jak Blaise Pascal, uwydatniała antropologię paradoksu, w której rozum i emocje są w ciągłej walce. Literatura i sztuka barokowa, pełne dramatyzmu, kontrastów i emocjonalnego napięcia (np. dzieła Caravaggia), także podkreślały te aspekty ludzkiego życia.

Podsumowując, człowiek na przestrzeni tych epoch przeszedł długą drogę od istoty przewodzonej przez filozoficzne i religijne idee antyku i średniowiecza, przez odrodzenie intelektualne i kulturalne w renesansie, aż po złożoną i wielowymiarową analizę w baroku. To, co dziś uważamy za humanistyczne i osobiste aspekty życia, ma swoje korzenie w tych dawnych przemyśleniach i warto wciąż na nowo zgłębiać te idee, by zrozumieć współczesnego człowieka.