Bohaterowie, którzy doświadczyli okrucieństw II wojny światowej.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.05.2024 o 17:23

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.05.2024 o 9:20

Wojna to nieopisane zło. W jej cieniu znajdują się krwawe bitwy, śmierć milionów ludzi, spustoszenie miast i wsi, ale także niewyobrażalne cierpienie jednostek, degradacja moralności i zerwanie więzi międzyludzkich. Literatura odgrywa tu kluczową rolę, oskarżając brutalne systemy totalitarne i pokazując, jak wojna niszczy wartości, godność oraz psychikę człowieka. W tym wypracowaniu przyjrzymy się, jak wybitni polscy autorzy – Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Różewicz, Gustaw Herling-Grudziński, Zofia Nałkowska i Tadeusz Borowski – ukazali te aspekty w swojej twórczości.

Krzysztof Kamil Baczyński, reprezentant pokolenia Kolumbów, doskonale oddał wojenne traumy w swojej poezji. W utworze „Elegia o...chłopcu polskim” poeta przedstawia rozważania matki na temat syna, który dorastał w bezlitosnych warunkach wojennych. Baczyński ukazuje tu utratę niewinności i marzeń: "Oddzielili cię, syneczku, od snów...", „Odchowali cię w ciemności...”. Te wersy przedstawiają zrujnowaną młodość, która nie miała szansy na normalny rozwój. W wierszu „Rodzicom” poeta pyta o sens wpajanych mu wartości w obliczu wojennej rzeczywistości, gdzie „dziedzictwo jak płomieni dom” nie ma znaczenia. W „Pokoleniach II” (1943) Baczyński pisze o bezwzględności i konieczności przystosowania do okrutnych realiów wojny: "Nas nauczono. Nie ma sumienia...”, „...Trzeba zapomnieć, żeby nie umrzeć...”. Wojna zmusiła jego pokolenie do odrzucenia sentymentów i moralności, aby przetrwać.

Tadeusz Różewicz w tomie „Niepokój” (1947) również eksploruje traumę wojenną. W wierszu „Ocalony” autor pokazuje, jak wojna zmieniła wartości młodego człowieka: „Mam dwadzieścia cztery lata ocalałem prowadzony na rzeź”. Wojna zatarła granice między dobrem a złem, a ludzie stali się przedmiotami: „człowieka tak się zabija jak zwierzę”. Różewicz poszukuje nowych wartości po wojnie: „Szukam nauczyciela i mistrza...”, pokazując, jak wojna zniszczyła dotychczasowy porządek moralny.

Gustaw Herling-Grudziński w „Innym świecie” przedstawia koszmar życia w sowieckich łagrach. Autor opowiada o nieludzkich warunkach: ciężkiej pracy, głodzie, braku jakichkolwiek praw. W łagrze dochodzi do dehumanizacji, gdzie obóz staje się samodzielnym systemem z okrutnymi obyczajami. Herling-Grudziński opisuje degradację moralną wynikającą z głodu, która prowadzi do prostytucji i donosicielstwa: „głód najczęściej łamał kobiety...”. Autor konkluduje, że „człowiek jest ludzki tylko w ludzkich warunkach...”.

Zofia Nałkowska w cyklu opowiadań „Medaliony” dokumentuje wojenne zbrodnie. Jej motto „Ludzie ludziom zgotowali ten los” podkreśla, że zbrodnie zostały popełnione przez ludzi, a nie przez abstrakcyjne siły. Opowiadania takie jak „Dno”, „Przy torze kolejowym” i „Człowiek jest mocny” pokazują znieczulicę, obojętność oraz degrengoladę moralną. W „Dnie” Nałkowska opisuje kanibalizm wśród więźniów, w „Przy torze kolejowym” – obojętność ludzi wobec rannej Żydówki, a w „Człowiek jest mocny” – pracę niewolniczą w obozach.

Tadeusz Borowski w swoim zbiorze „Opowiadania” prezentuje brutalność życia obozowego. Autor ukazuje, jak wojna zmusza ludzi do ekstremalnych zachowań, takich jak kanibalizm. Egzystencja w obozie to codzienna walka o przetrwanie, gdzie jednostki zatracają swoje człowieczeństwo. Borowski pisze, że „człowiek jest tylko ludzki w ludzkich warunkach”, co podkreśla dehumanizację, do której dochodzi w ekstremalnych warunkach. W obozie moralność ulega zatarciu, a przetrwanie staje się jedynym celem.

Podsumowując, wojna nie tylko niszczy wartości moralne i dehumanizuje człowieka, ale także wywiera głęboki wpływ na jego psychikę. Literatura, będąca świadkiem tych wydarzeń, dokumentuje traumy wojenne i stawia pytania o człowieczeństwo oraz moralność w obliczu takiego okrucieństwa. Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Różewicz, Gustaw Herling-Grudziński, Zofia Nałkowska i Tadeusz Borowski pozostawili po sobie zapis dramatycznych losów ludzi zmuszonych do życia w nieludzkich warunkach. Ich twórczość stanowi przestrogę przed powtarzaniem błędów historii oraz apel o zachowanie świadomości historycznej. W ekstremalnych warunkach trudno oddzielić ofiary od katów, co pokazuje, jak ważna jest literatura w zrozumieniu i zapamiętaniu tych tragicznych doświadczeń.