George Orwell i Aldous Huxley jako wizjonerzy zgubnej i pozbawionej indywidualizmu przyszłości.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.05.2024 o 11:58

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.05.2024 o 21:14

Obie powieści - „Nowy wspaniały świat” autorstwa Aldousa Huxleya oraz „1984” George’a Orwella – to klasyki literatury antyutopijnej, które w niezwykle przejmujący sposób przedstawiają wizje przyszłości pozbawionej indywidualizmu. Definicja antyutopii, zgodnie ze Słownikiem wyrazów obcych PWN, odnosi się do gatunku literatury fantastycznej, który prezentuje życie społeczności zaprzeczających ideałom, w przeciwieństwie do utopii. Obie wspomniane powieści należy rozpatrywać jako ostrzeżenia przed zgubnymi skutkami totalitaryzmu, w którym jednostka traci swoją wolność i indywidualność.

George Orwell w swojej powieści „1984” kreśli wstrząsający obraz państwa totalitarnego – Oceanii. Społeczeństwo tego fikcyjnego państwa jest całkowicie podporządkowane władzy, która rządzi niepodzielnie i kontroluje każdy aspekt życia obywateli. Akcja powieści toczy się w Anglii, jednej z prowincji Oceanii, której mieszkańcy żyją pod nieustannym nadzorem rządu. Priorytety władzy koncentrują się wyłącznie na utrzymaniu kontroli i władzy, a jednostka i jej emocje są ignorowane. W Oceanii panuje całkowita dehumanizacja, a indywidualne dążenia i pragnienia są tłumione.

Struktura społeczna Oceanii dzieli się na trzy główne grupy: Partia Zewnętrzna, Partia Wewnętrzna i Prole. Partia Zewnętrzna sprawuje absolutną władzę, a jej członkowie pracują na rzecz państwa, często będąc małymi trybikami w bezlitosnej machinie państwowej. Prole, czyli proletariat, funkcjonuje jako tania siła robocza, żyją w biedzie i są zupełnie wykluczeni z jakiegokolwiek wpływu na życie państwowe. Absolutną kontrolą nad społeczeństwem posługują się różne ministerstwa, które w groteskowy sposób zniekształcają swoje role: Ministerstwo Miłości zajmuje się torturami i praniem mózgu, Ministerstwo Prawdy fałszuje informacje i propagandę, Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiada za zbrojne obronę państwa, a Ministerstwo Obfitości kieruje dystrybucją żywności, równocześnie manipulując danymi, by podtrzymać iluzję dostatku.

Brak indywidualizmu w świecie Orwella podkreśla wszechobecna propaganda i inwigilacja, symbolizowane przez kult Wielkiego Brata. Plakaty Wielkiego Brata przypominają obywatelom, że są nieustannie obserwowani, a zakładane związki uczuciowe są zakazane, by uniemożliwić budowanie jakiejkolwiek więzi. Normą jest donoszenie na bliskich i kłamstwo. Dramatycznym przykładem niszczenia samodzielnego myślenia i miłości jest resocjalizacja Winstona i Julii – głównych bohaterów powieści.

Aldous Huxley w „Nowym wspaniałym świecie” przedstawia równie mroczną wizję przyszłości, chociaż jego podejście do totalitarnej kontroli różni się od tej w „1984”. Społeczeństwo w powieści Huxleya jest podzielone na cztery warstwy: Alfa, Beta, Gamma i Delta. Podział ten jest niezmienny – jednostki nie mogą przechodzić między warstwami, każda z nich jest od początku przeznaczona do określonych ról społecznych.

Kontrola nad społeczeństwem w „Nowym wspaniałym świecie” odbywa się za pomocą skomplikowanych mechanizmów psychologicznych. Ludzie są produkowani w fabrykach, a tradycyjna prokreacja została całkowicie wyeliminowana. Wszechobecna propaganda wmawia obywatelom, że żyją w idealnym świecie, a akceptacja swoich ról życiowych jest wynikiem wczesnego warunkowania. Ważnym narzędziem kontroli jest używka zwana „somą”, która pozwala ludziom utrzymywać iluzję szczęścia i zadowolenia, eliminując wszelkie troski o przyszłość.

Huxley pokazuje przeciwieństwo dawnej rzeczywistości w postaci „oazy dzikich” – enklawy, w której ludzie żyją zgodnie z duchowością i religią. Dla mieszkańców cywilizowanego świata są to prymitywne formy życia, pozostające jednak ostatnim bastionem człowieczeństwa.

Obie powieści w różny sposób kształtują wizje przyszłości, gdzie jednostka traci swoją indywidualność. U Orwella kontrola odbywa się poprzez strach, terror i brutalną resocjalizację, natomiast u Huxleya – poprzez przyjemność, używki i iluzję szczęścia. Społeczeństwo Orwella cierpi pod jarzmem totalitarnej władzy, natomiast u Huxleya obywatele są zdominowani przez iluzję bezproblemowego życia.

Podsumowując, obie powieści stanowią ostrzeżenia przed różnymi aspektami totalitarnej kontroli i zagrożeniami związanymi z utratą indywidualizmu. Współczesne społeczeństwa, aby uniknąć losu przedstawionego przez Huxleya i Orwella, powinny kultywować wartości humanistyczne, wolność oraz krytyczne myślenie. Powieści te są przestrogą dla przyszłych pokoleń, wskazując na konieczność dbania o prawa człowieka i zachowanie wolności jednostki.