Odwołując się do swoich doświadczeń literackich, przedstaw problem postawy człowieka wobec Boga – konspekt wypowiedzi pisemnej

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.05.2024 o 8:26

Wiara w Boga od zawsze była fundamentalną częścią ludzkiego istnienia, kształtując moralność, wartości oraz postawy wobec życia i śmierci. Dla człowieka wierzącego, Bóg jest nie tylko wszechmogącym Stwórcą, ale również dobrym i miłosiernym opiekunem. Biblia, jako źródło wiedzy o Bogu, ukazuje go w różnych aspektach – jako Stworzyciela świata, sędziego, ale także jako miłosiernego Ojca, gotowego przebaczyć skruszonemu sercu. W historii literatury postawa człowieka wobec Boga uległa licznym przemianom, od głębokiej pokory i oddania, przez bunt, aż po kryzys duchowy. Literatura różnych epok doskonale ilustruje te zmieniające się postawy, ukazując szerokie spektrum ludzkiego podejścia do wiary.

Średniowiecze – Epoka Teocentryzmu

Średniowiecze było epoką, w której Bóg stał w centrum życia i twórczości. Średniowieczne wzorce osobowe obejmowały świętych, ascetów oraz rycerzy chrześcijan, których postawy wobec Boga były pełne pokory i oddania.

* "Kwiatki św. Franciszka" ukazują postać św. Franciszka z Asyżu, który staje się wzorem świętości. Jego wiara była pełna radości i pokory, a on sam głosił cnotę ubóstwa i miłości do wszelkiego stworzenia. Św. Franciszek podkreślał miłosierdzie Boże i starał się naśladować Chrystusa w każdym aspekcie swojego życia. * "Legenda o świętym Aleksym" przedstawia przykład ascetyzmu. Święty Aleksy wyrzekł się dóbr ziemskich, żyjąc w czystości i pobożności. Jego dążenie do zbawienia przez dobrowolne ubóstwo i umartwienie ciała było wyrazem głębokiej wiary i oddania Bogu. * W "Pieśni o Rolandzie" rycerz chrześcijanin ukazany jest jako odważny i waleczny obrońca wiary. Roland, będący głównym bohaterem, swoją walecznością i oddaniem Bogu stanowi wzór średniowiecznego rycerza, który walczy nie tylko o honor, ale przede wszystkim o obronę chrześcijaństwa. * "Boska Komedia" Dantego Alighieriego jest podróżą przez Piekło, Czyściec i Niebo, ukazującą dążenie do doskonałości i zbawienia. Dante podkreśla znaczenie życia zgodnego z Dekalogiem oraz konieczność pokuty i oczyszczenia.

Renesans – Epoka Antropocentryzmu

Renesans przyniósł przeniesienie zainteresowania na człowieka, choć Bóg nadal pozostał istotną częścią życia duchowego.

* "Czego chcesz od nas, Panie" Jana Kochanowskiego to hymn pochwalny, wysławiający dobroć i mądrość Boga. Autor dziękuje za stworzenie świata i człowieka, prosi o dalszą opiekę, ukazując wdzięczność oraz podziw dla Bożego dzieła. * "Psalm CXXX Paraphrasis" Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego jest pokorną modlitwą grzesznika, pełną świadomości własnych win. Autor błaga o litość i przebaczenie, ukazując głęboki żal i pokorę wobec Boga.

Barok – Powrót do Teocentryzmu

Barok charakteryzował się zwrotem ku Bogu i poezją metafizyczną.

* "Marność" Daniela Naborowskiego to refleksja nad przemijaniem, nawiązująca do Księgi Koheleta. Autor podkreśla przemijanie wartości ziemskich, wskazując, że celem życia powinno być zbawienie i Bóg.

Romantyzm – Bunt przeciwko Bogu

Romantyzm przyniósł bunt i prometejskie podejście do relacji z Bogiem.

* W "Dziadach cz. III" Adama Mickiewicza znajduje się "Wielka Improwizacja", gdzie Konrad walczy z Bogiem o "rząd dusz". Jego osobista walka, groźby i bluźnierstwa ukazują bunt przeciwko Bożej woli. Konrad kończy jednak klęską i opętaniem przez siły ciemności, co podkreśla dramatyczność jego postawy.

Młoda Polska – Kryzys duchowy

Młoda Polska to czas przekonania o nadchodzącym końcu świata i cywilizacji oraz zaniku wartości.

* W "Hymnach" Jana Kasprowicza, szczególnie w "Dies Irae" i "Święty Boże, Święty Mocny", autor ukazuje katastroficzne wizje końca świata i Sądu Ostatecznego. Wizja Boga jest tu pesymistyczna, przedstawiając go jako nieczułą istotę wobec ludzkiego cierpienia.

Literatura współczesna – Świat pozbawiony wartości

Po II wojnie światowej literatura oddaje upadek wartości i moralności.

* "Lament" Tadeusza Różewicza to refleksja nad stratą moralności i wartości, ukazująca traumatyczne doświadczenia wojenne. Autor opowiada o odwróceniu dekalogu i utracie wiary, prezentując świat pełen chaosu i moralnego zamętu.

Podsumowanie

Na przestrzeni wieków postawy wobec Boga w literaturze ewoluowały w różnorodny sposób, od głębokiej pokory i oddania do buntu i kryzysu wiary. Bóg jest przedstawiany zarówno jako przyjaciel i opiekun, jak i obojętna istota. Jego cierpliwość i gotowość do przebaczenia są centralne, nawet gdy człowiek odwraca się od wiary. Przemiany te ilustrują zmieniającą się naturę ludzką i wieczne poszukiwania sensu życia. Bóg, mimo różnych ukazań, zawsze pozostaje miłosiernym Stwórcą, gotowym przebaczyć tym, którzy żałują swoich grzechów. Przemiany postaw wobec Boga są odzwierciedleniem ludzkiej dążności do zrozumienia i sensu istnienia w zmieniającym się świecie.