Hipokryci i łatwowierni – pokaż na przykładzie bohaterów literackich.

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.05.2024 o 22:56

Hipokryci i łatwowierni w literaturze

W komedii "Świętoszek" Moliera, bohaterowie Tartuffe i Orgon stanowią doskonały przykład hipokryzji i łatwowierności. Molier, którego prawdziwe imię brzmiało Jan Baptiste Poquelin, był pisarzem o bardzo krytycznym spojrzeniu na społeczeństwo swojego czasu. Jego dzieła obnażały ludzkie wady, a "Świętoszek" to jedno z najbardziej znanych i cenionych utworów, które krytykuje fałszywą religijność i bezmyślną łatwowierność.

Akcja "Świętoszka" rozgrywa się w Paryżu, gdzie poznajemy rodzinę Orgona. Główne postacie to Tartuffe, Orgon, Elmira, Damis i Marianna. Tartuffe zostaje przyjęty przez Orgona do domu jako pobożny, cnotliwy człowiek, jednak w rzeczywistości jest schematycznym przykładem hipokryty. Tartuffe z łatwością manipuluje Orgonem, udając głęboko religijnego człowieka. Przykłady jego dwulicowości są liczne: modlitwy i posty odprawia jedynie na pokaz, by zyskać zaufanie Orgona. W rzeczywistości pragnie jedynie przejąć majątek rodziny i zdobyć Elmirę.

Orgon z kolei to ucieleśnienie łatwowierności. Jego całkowite zaufanie do Tartuffe'a prowadzi go do ignorowania ostrzeżeń i dowodów na hipokryzję gościa. Nawet kiedy jego syn Damis ujawnia prawdę o Tartuffe'ie, Orgon nie chce w to uwierzyć i wyrzuca Damisa z domu. Naiwność Orgona jest tak wielka, że niemal prowadzi do upadku całej rodziny. Jedynie dzięki interwencji Elmiry i jawnych dowodów na zdradziectwo Tartuffe'a, Orgon w końcu dostrzega prawdę.

Inny przykład hipokryzji znajdziemy w polskiej literaturze, w powieści "Lalka" Bolesława Prusa. Izabela Łęcka jest postacią, która uosabia dwulicowość arystokracji. Z jednej strony pozoruje miłość i szacunek wobec Stanisława Wokulskiego, z drugiej – w głębi serca gardzi nim z powodu jego niskiego pochodzenia. Wokulski, głęboko zakochany, nie dostrzega prawdziwych intencji Izabeli, co czyni go łatwowiernym i naiwnym. Jej hipokryzja kontrastuje z bezinteresowną miłością i poświęceniem Wokulskiego.

W nowelce "Dobra pani" Elizy Orzeszkowej spotykamy Ewelinę, która okazuje dobroć jedynie na pokaz. Jej dobroczynność jest powierzchowna i ma na celu jedynie poprawę własnego wizerunku. Traktuje małą Helenkę jak zabawkę, pozornie ją kochając, ale w rzeczywistości jest jej obojętna. Ewelina jest tutaj przykładem osoby, której hipokryzja dotycząca dobroczynności i opiekuńczości ma zgubne skutki.

W dramacie "Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej główną bohaterką jest Aniela Dulska – postać wyraźnie dwulicowa. Dulska udaje pobożną i szanującą moralność kobietę, podczas gdy w rzeczywistości dopuszcza się najgorszych podłości, by zachować pozory i dobrą reputację. Dulska dba o to, co powiedzą sąsiedzi, jednocześnie traktując źle własną rodzinę i służących.

Bajki Ignacego Krasickiego, takie jak "Dewotka" czy "Lis i kruk", również potępiają hipokryzję i łatwowierność. "Dewotka" pokazuje fałszywą religijność, natomiast "Lis i kruk" mówi o łatwowierności wynikającej z pochlebstwa. Krasicki w prosty i przystępny sposób przekazuje prawdy o ludzkich wadach.

Współczesne przykłady zarówna hipokryzji, jak i łatwowierności, są równie liczne. Wydarzenia takie jak działalność sekty w Teksasie, gdzie lider manipulował wyznawcami, udając wysłańca Boga, pokazują, że łatwowierność może prowadzić do tragicznych skutków. Protest mieszkańców Lasek przeciwko pomocy Ukraińcom mimo ich deklarowanej pobożności to kolejny przykład. Rodzice oszukani w aferze z nieistniejącym biurem podróży, czy obietnice polityków, które nie mają pokrycia w rzeczywistości, pokazują, że te cechy są stale obecne w naszym społeczeństwie.

Analiza przykładów literackich oraz rzeczywistości pozwala dostrzec uniwersalność problemu hipokryzji i łatwowierności. Ignorowanie ostrzeżeń, ufanie fałszywym ludziom i oszukiwanie dla własnych korzyści to wady, które mogą mieć tragiczne konsekwencje. Literatura, poprzez wykreowanie wyrazistych postaci, skłania do refleksji nad tymi cechami i ich wpływem na życie jednostki i społeczności.

Warto zwrócić uwagę na potrzebę ostrożności i rozwagi w ocenie ludzi i sytuacji. Hipokryzja bowiem krzywdzi otaczających ludzi, a łatwowierność prowadzi do rozczarowań i cierpienia. Dzieła literackie i ich bohaterowie przypominają, jak ważne jest krytyczne myślenie i szacunek wobec prawdy.

Bibliografia