Ustosunkuj się do zdania Anhouill'a: "Bez małej Antygony wszyscy żylibyśmy spokojniej

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 20.05.2024 o 16:10

Jean Anouilh, francuski dramatopisarz, w swoim librettcie "Antygona" inspirowanym tragedią Sofoklesa napisał zdanie: "Bez małej Antygony wszyscy żylibyśmy spokojniej". Aby zrozumieć znaczenie tej frazy, musimy najpierw przyjrzeć się samej tragedii Sofoklesa i kontekstowi, w jakim powstała. "Antygona" jest jednym z najważniejszych dzieł literatury światowej, nie tylko ze względu na swoją artystyczną wartość, ale również przez trwałość poruszanych tematów: konflikt między prawem boskim a ludzkim, oraz indywidualnym sumieniem, a autorytetem władzy.

Tragedia Sofoklesa kontynuuje historię rodu Labdakidów, zapoczątkowaną przez mit o Edypie. Lajos, król Teb, chcąc uniknąć przepowiedni, że zginie z ręki własnego syna, porzuca nowonarodzonego Edypa. Jednak chłopiec, adoptowany przez parę królewską z Koryntu, dorasta nieświadomy swojego pochodzenia. W końcu, nieświadomie zabija swego ojca i poślubia własną matkę, Jokastę, co prowadzi do tragedii, kiedy prawda wychodzi na jaw. Edyp oślepia się, a Jokasta popełnia samobójstwo. Klątwa ciąży nad ich potomkami: Antygoną, Ismeną, Polinejkesem i Eteoklesem.

"Antygona" zaczyna się po śmierci Edypa. Polinejkes i Eteokles giną w bratobójczej walce o tron Teb. Nowy władca, Kreon, wydaje dekret, zabraniając pochówku Polinejkesa, którego uważa za zdrajcę. Antygona, wierna zasadom boskim i rodzinnym, postanawia sprzeciwić się zakazowi Kreona i pochować brata, co prowadzi do jej aresztowania i ostatecznej śmierci.

Cytat Anouilh'a można rozumieć na różne sposoby. Przymiotnik "mała" może odnosić się do fizycznego wzrostu Antygony, ale bardziej prawdopodobnie wskazuje na jej młodość, niewinność i indywidualność. To właśnie te cechy sprawiają, że jej działań nie można zignorować jako buntu zwykłego człowieka przeciwko władzy. Antygona symbolizuje opór przeciwko tyranii i niesprawiedliwości – jej działanie jest manifestacją wolnej woli, sumienia i etyki.

Spokój życia bez Antygony kontrastuje z jej walką o moralne wartości. Bez jej uporu nie doszłoby do wielkiej konfrontacji, ale też nie zostałaby podjęta dyskusja na temat prawa boskiego kontra prawa ludzkiego. Kreon, jako władca, jest strażnikiem prawa państwowego. Jego decyzja o niepochowaniu Polinejkesa wynika z potrzeby utrzymania porządku i poszanowania prawa. Kreon wydaje się tyranem, ale jest również konsekwentny w swoim podejściu, wierząc, że jego decyzje są konieczne dla dobra państwa.

Antygona przeciwnie, reprezentuje moralność i prawo boskie. Jej argumenty są oparte na pobożności i miłości do rodziny. Konflikt, który tworzy, jest nie tylko konfliktem z Kreonem, ale także z całą strukturą władzy i społeczeństwa, które daje pierwszeństwo ludzkim prawa nad boskimi. Jej działania są odważne, ale równocześnie prowadzą do jej śmierci.

Słowa Anouilh'a można rozważać w kontekście współczesnym. Czy świat bez takich postaci jak Antygona rzeczywiście byłby spokojniejszy? Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Spokój można rozumieć jako brak konfliktów, ale czy na pewno warto dążyć do spokoju za wszelką cenę, rezygnując z walki o wartości moralne? Życie bez buntowników takich jak Antygona mogłoby być bardziej stabilne, ale mogłoby również oznacza rezygnację z walki o wyższe wartości.

Antygona pokazuje, że jednostki o silnym poczuciu moralności i sprawiedliwości są niezbędne do wprowadzania zmian w społeczeństwie. Ich opór, choć często prowadzi do osobistej tragedii, ma potencjał do zmiany systemów i zasad, które są niesprawiedliwe. Właśnie tacy ludzie stają się impulsem do postępu społecznego i duchowego.

Podsumowując, "Antygona" Sofoklesa jest dziełem o ogromnym znaczeniu, które podkreśla wartość sumienia i moralnych wyborów. Choć życie bez takich postaci jak Antygona mogłoby wydawać się spokojniejsze, byłyby to jedynie pozory spokoju osiągniętego kosztem duszy i wartości moralnych społeczeństwa. Właśnie takie postacie, poprzez swój bunt i walkę, przypominają nam o konieczności przywiązania do wartości i dążenia do sprawiedliwości, nawet w obliczu tyranii.