"Daj mi rząd dusz [...], ja chcę duszami władać..." Różne sposoby sprawowania władzy i ich konsekwencje. Odwołaj się do lektury obowiązkowej i 2 kontekstów.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.11.2023 o 19:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.11.2023 o 13:39

Władza, nieodłączny element życia społecznego, jest tematem ciągle poruszanym przez literaturę oraz historię. Wieczna dwuznaczność między tym, czy władza jest nadawana, czy się ją uzurpuje, stanowi punkt wyjścia do analizy różnych kontekstów, które wpływają na jej wykorzystanie. W powiązaniu z lekturą obowiązkową oraz kontekstami społecznymi występującymi w książkach Isabel Allende i George’a Orwella, pojawia się pytanie, jakie są różnice między różnymi sposobami sprawowania władzy i jakie są ich konsekwencje.

Makbet, bohater tragedii Szekspira, dążył do władzy poprzez krwawe spiski i zabójstwa. Jego metoda polegała na eliminowaniu przeciwników, co było niewątpliwie skuteczne, aczkolwiek prowadziło do wyniszczenia moralnego bohatera i późniejszego upadku. Władza uzyskana drogą przemocy i spisku okazała się być brzemieniem, przytłaczającym duszę Makbeta poczuciem winy i paranoją. Makbet nie władał duszami, lecz podporządkowywał je sobie siłą, skutkując własnym duchowym zatraceniem oraz rozpadem porządku społecznego. Próbował ukształtować rzeczywistość według własnych pragnień, nie zważając na moralne i społeczne konsekwencje swoich działań.

W przeciwieństwie do Makbeta, innym przykładem sprawowania władzy jest książka "Hobbit, czyli tam i z powrotem" J.R.R. Tolkiena, gdzie postać Gandalfa pokazuje kompletnie odmienny rodzaj wpływu. Gandalf ma moc, ale nie używa jej do panowania nad innymi, lecz do kierowania i prowadzenia. Jest bardziej przewodnikiem i doradcą, niż władcą. Wspiera innych, pomaga im odnaleźć w sobie siłę do działania i dopiero wtedy interweniuje magiczną mocą. Jego władza jest zatem władzą oddziaływania moralnego i przykładu, a nie dominacji. Konsekwencje takiego rodzaju władzy są zupełnie inne niż u Makbeta: Gandalf buduje trwałe relacje, kształtuje bohaterów i zachęca do dobra, a wynikająca z tego współpraca prowadzi do wspólnego sukcesu.

Kolejnym istotnym kontekstem jest powieść George’a Orwella "Rok 1984". Książka opisuje totalitarny reżim, w którym jednostki są kontrolowane i pozbawione wolności w imię "władzy dla samej władzy". Partia, sprawująca niemalże absolutną kontrolę, używa technologii do monitorowania obywateli i kontrolowania ich myśli i działań. Władza w tym przypadku jest uzurpowana i bezlitośnie utrzymywana. Konsekwencje takiego sprawowania władzy są drastyczne - jednostki tracą swoją tożsamość i wolność, a ich aspekty emocjonalne i intelektualne zostają zdewaluowane. Lektura ta ukazuje, jakie mogą być skutki, gdy władza opiera się na represji, cenzurze i manipulacji.

W kontekście historycznym możemy przywołać przykład Napoleona Bonaparte. Dyktator, który podobnie jak Makbet, wspiął się na szczyt władzy poprzez rząd dusz, ale w sposób bardziej zróżnicowany. Napoleon był zarówno strategiem wojskowym, jak i władcą, który potrafił inspirować i jednoczyć ludzi. Jego metoda sprawowania władzy również spotkała się z konsekwencjami - wojnami napoleońskimi, które wprawdzie na chwilę uczyniły go panem niemal całej Europy, ale ostatecznie doprowadziły do jego wygnania i upadku.

Podsumowując, różne sposoby sprawowania władzy wpływają na jednostki i całe społeczeństwo w różnych sposób. Społeczne konteksty, przedstawione zarówno w "Makbecie", w "Hobbicie" jak i w "Roku 1984" George’a Orwella, prezentują nam różne oblicza władców i sprawowania przez nich władzy. Wniosek z tych utworów jest taki, że władza jako odpowiedzialność i poczucie służby innym często przynosi długotrwałe, pozytywne efekty, w przeciwieństwie do władzy dążącej do totalnego panowania i kontroli, która z czasem prowadzi do destrukcji i upadku.