Jak władza wpływa na człowieka? Praca argumentacyjna na podstawie "Makbeta" Williama Szekspira i "Balladyny" Juliusza Słowackiego

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 15.05.2025 o 10:34

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 11.05.2025 o 21:46

Władza od zawsze fascynowała i przyciągała ludzi, a jej wpływ na człowieka stał się tematem wielu dzieł literackich. Dwie z takich wybitnych pozycji to "Makbet" Williama Szekspira i "Balladyna" Juliusza Słowackiego. Obie te tragedie ukazują, jak zgubny wpływ na ludzką duszę może mieć dążenie do władzy, a także jak niesie ona ze sobą moralne konsekwencje i przemiany charakteru.

Pierwszym argumentem przemawiającym za szkodliwym wpływem władzy na człowieka można odnaleźć w postaci Makbeta z dramatu Szekspira. Na początku Makbet jest rycerzem i lojalnym sługą króla Duncana, wiernym ideałom etosu rycerskiego, który obejmuje odwagę, honor i lojalność. Jednak po spotkaniu z czarownicami, które przepowiadają mu królewską przyszłość, zaczyna go ogarniać ambicja i pragnienie władzy. Makbet, zainspirowany wizją królewskiej korony, stopniowo traci swoje rycerskie wartości. Pod wpływem ambicji oraz presji ze strony Lady Makbet, zamorduje króla Duncana, by zdobyć tron. Władza, którą zdobył w tak gwałtowny sposób, staje się źródłem jego moralnego upadku i rozpadu psychiki, co w końcu prowadzi go do zguby. Ten proces zestawia dramatycznie z ideałami etosu rycerskiego, który w swojej istocie miał promować wartości odwrotne do tych, które przyjęły rządy w sercu Makbeta.

Podobnie w "Balladynie" Juliusza Słowackiego władza odgrywa destrukcyjną rolę w życiu głównej bohaterki. Balladyna, z niskiego stanu, zyskuje pozycję i władzę dzięki cynicznemu i zbrodniczemu działaniu. Podobnie jak w przypadku Makbeta, u Słowackiego widzimy przemianę z pozornie niewinnej dziewczyny w bezwzględną władczynię. Zaczyna się od rywalizacji z Aliną o rękę Kirkora, a kończy na serii zbrodni, które mają jej zapewnić nienaruszalność władzy. Jej działania są motywowane nie tyle pragnieniem posiadania, co uniknięcia utraty pozycji, którą zyskała. Konsekwencje jej wyborów są tragiczne zarówno dla niej, jak i dla całego królestwa. Balladyna, stając się królową, odrzuca swoje człowieczeństwo, a popełniane przez nią zbrodnie wracają w postaci wyrzutów sumienia i ostatecznej kary – śmierci z ręki sił nadprzyrodzonych.

Drugi argument związany z wpływem władzy na człowieka łączy się z utratą moralności i ludzkiej wrażliwości. W dramacie szekspirowskim, po przejęciu władzy przez Makbeta, jego postępowanie staje się coraz bardziej okrutne i nieobliczalne. Makbet, który początkowo wydawał się człowiekiem honoru, jak przystało na rycerza, przekształca się w tyrana, terroryzującego swych poddanych. Jednym z najważniejszych momentów ukazujących tę przemianę jest scena zabójstwa Banka, dawnego przyjaciela Makbeta. Dla utrzymania swojego statusu Makbet nie waha się przed zleceniem zamachów na niewinnych ludzi, co ukazuje, jak władza może zniszczyć ludzką wrażliwość i poczucie moralności.

Analogiczną przemianę można zauważyć w Balladynie, która stopniowo traci swoją wrażliwość i zdolność do współczucia. Po zamordowaniu Aliny, Balladyna jest dręczona wyrzutami sumienia, ale szybko tłumi te uczucia, pogrążając się coraz bardziej w kolejnych zbrodniach. Jej rządy stają się znane z brutalności i despotyzmu. Władza, która miała dać jej szczęście i spełnienie, prowadzi do totalnej alienacji i destrukcji wewnętrznej. Balladyna, chcąc utrzymać władzę, niszczy wszystko, co napotyka na swojej drodze, tracąc jednocześnie kontakt z własnymi emocjami i sumieniem.

Podsumowując, zarówno "Makbet" Szekspira, jak i "Balladyna" Słowackiego ukazują destrukcyjny wpływ władzy na człowieka. Zarówno Makbet, jak i Balladyna, pod wpływem ambicji i pragnienia władzy, zatracają swoje moralne wartości i zdolność do współczucia, co prowadzi ich do nieuchronnej zguby. W obu przypadkach widzimy, jak władza, zdobyta za wszelką cenę, przynosi jedynie cierpienie, zniszczenie i ostateczną klęskę, co stanowi przestrogę przed bezrefleksyjnym dążeniem do panowania nad innymi.