Człowiek współczesny wobec zagrożeń i unicestwionych wartości.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.05.2024 o 11:48

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.05.2024 o 11:43

"Człowiek ma w życiu dwa wyjścia: kształtować rzeczywistość lub poddać się jej"- słowa Josifa Brodskiego stawiają nas przed fundamentalnym wyborem w obliczu zmieniającego się świata i rosnących zagrożeń. Współczesność niesie ze sobą wiele problemów, które podważają wartości wyznawane przez człowieka. Niniejsze wypracowanie ma na celu zidentyfikowanie największych problemów współczesnego świata, przedstawienie przemian wartości na przestrzeni czasu oraz omówienie literackich przedstawień tych zagrożeń i przemian.

Katastrofy naturalne są pierwszym z omawianych zagrożeń. Huragany, powodzie, wybuchy wulkanów czy fale tsunami to wydarzenia, które wstrząsają fundamentami społeczeństw. Przykładem jest tsunami z 2004 roku, które zabiło blisko 230 tysięcy ludzi w kilkunastu krajach. Choć są to siły przyrody, konsekwencje jakie niosą, są ogromne, szczególnie tam, gdzie zaludnienie jest wysokie. Kataklizmy te ukazują wartość solidarności społecznej oraz szybkiej reakcji pomocowej, które stają się kluczowe w obliczu tragedii. Jednym z literackich przykładów jest "Dżuma" Alberta Camusa. W powieści tej epidemia przyczynia się do przemian społecznych i moralnych mieszkańców miasta Oran. Camus analizuje, jak ekstremalne warunki wpływają na ludzkie zachowania i wartości, podkreślając znaczenie solidarności i współpracy.

Zagrożenia związane z działalnością człowieka są kolejnym ważnym tematem. Współczesne wojny, terroryzm i posiadanie broni niekonwencjonalnej stanowią poważne kwestie. Historia wojen XX wieku, takich jak I Wojna Światowa, II Wojna Światowa czy wojna w Wietnamie, pokazuje, że konflikty te niosły ze sobą gigantyczne straty ludzkie oraz moralne. Zamachy na World Trade Center 11 września 2001 roku są współczesnym przykładem aktów terrorystycznych, które zmieniły sposób postrzegania bezpieczeństwa na świecie. Literatura nie pozostaje obojętna na te zagrożenia. W opowiadaniu "Medaliony" Zofii Nałkowskiej, obraz okrucieństw wojennych ukazuje moralne spustoszenie społeczeństwa. Podobnie jest w "Innym Świecie" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, gdzie system stalinowski i jego obozy koncentracyjne doprowadzają do dehumanizacji jednostki.

Równie istotne są skutki cywilizacyjne i społeczne. Skażenie środowiska, zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby oraz problemy związane z odpadami plastikowymi to zagrożenia, które nie tylko niszczą przyrodę, ale i wpływają na samopoczucie człowieka. Wzrastająca liczba chorób społecznych, takich jak agresja, stres, nerwice, alkoholizm i narkomania, również pokazuje, jak współczesny świat wpływa na moralność i kondycję społeczną. Globalizacja i kultura masowa prowadzą do wtórnego analfabetyzmu i zmniejszenia liczby osób czytających literaturę, co zagraża tradycyjnym wartościom kulturalnym.

Literatura dostarcza niezwykle sugestywnych przedstawień zagrożeń związanych z wojną i totalitaryzmem. Druga Wojna Światowa jest jednym z najbardziej tragicznych wydarzeń XX wieku. W "Pożegnaniu z Marią" Tadeusza Borowskiego widzimy, jak obozy koncentracyjne doprowadzają do radykalnej zmiany wartości i moralności. Podobne wątki porusza Gustaw Herling-Grudziński w "Innym Świecie". Tutaj, system stalinowski i jego gułagi zmuszają ludzi do walki o przetrwanie, co prowadzi do dehumanizacji i upadku moralności.

Czasy zimnej wojny i groźba apokalipsy nuklearnej były kolejnymi etapami rozwoju zagrożeń. W "Weselu w Atomicach" Sławomira Mrożka, groteska staje się narzędziem, by ukazać absurd oraz niebezpieczeństwo związane z bronią nuklearną. Mrożek w specyficzny sposób krytykuje ludzką niedbałość i lekkomyślność wobec zagrożeń związanych z technologią.

Totalitaryzm to kolejny głęboki temat literacki, który pokazuje jak destrukcyjne mogą być reżimy polityczne. W utworze George'a Orwella "1984" opisane są mechanizmy działania państwa totalitarnego, gdzie inwigilacja, manipulacja i propaganda niszczą jednostkę. W Polsce, "Mała Apokalipsa" Tadeusza Konwickiego przedstawia polski totalitaryzm, który prowadzi do upadku moralności i wartości społeczeństwa.

Refleksja nad literackimi przedstawieniami tych zagrożeń pokazuje, że ekstremalne warunki takie jak wojna prowadzą do zmiany moralnych zasad. Kradzież, oszustwo czy zabójstwo często stają się akceptowalne w obliczu walki o przetrwanie. Długotrwałe skutki psychiczne wojny, jak traumatyczne przeżycia, pozostają w psychice ludzi dotkniętych wojną na zawsze. Literatura pełni tu rolę ostrzegawczą, przypominając o skutkach znanych z przeszłości zagrożeń.

Podsumowując, współczesny świat pełen jest różnorakich zagrożeń, które mają znaczący wpływ na ludzkie wartości. Cywilizacja, choć rozwija świat, stanowi także źródło wielu zagrożeń i prowadzi do deprecjacji tradycyjnych wartości. Kluczowe jest świadome utrzymanie tych wartości, niezależnie od napotykanych trudności, gdyż, jak powiedział Josif Brodski: "Jeśli je zachowamy, nie straszne nam będą zagrożenia, bo pozostaniemy ludźmi".