„Cierpienia młodego Wertera” – interpretacja Boya a moje zdanie na ten temat

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.05.2024 o 6:25

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.05.2024 o 6:24

„Cierpienia młodego Wertera” autorstwa Johanna Wolfganga Goethego to jedno z najważniejszych dzieł literatury romantycznej, które odegrało niebagatelną rolę w kształtowaniu romantycznego światopoglądu. Książka, osnuta wokół tragicznej historii miłosnej i wewnętrznych konfliktów głównego bohatera, porusza różnorodne aspekty ludzkiej egzystencji, takie jak miłość, ból, samotność i konformizm. Wywołała ona szeroką dyskusję w literaturze, w tym także i w Polsce, gdzie Tadeusz Boy Żeleński przedstawił swoją interpretację utworu, różniącą się od klasycznego podejścia do dzieła. Otóż stawia naglące pytanie: dlaczego Werter popełnił samobójstwo?

Romantyzm, jako nurt literacki, kładł wyjątkowy nacisk na uczucia jednostki, jej wewnętrzne rozterki oraz na wizję niespełnionej miłości. "Cierpienia młodego Wertera" są nasycone tragicznym romansem, co sprawia, że to dzieło jest tak symboliczne dla epoki. W centrum powieści znajduje się Werter – młody mężczyzna, przepełniony marzeniami o idealnej miłości i pięknie życia, który decyduje się odejść z tego świata, nie mogąc znieść bólu niespełnienia i społecznej izolacji.

Tadeusz Boy Żeleński, ważna postać polskiej literatury i krytyki literackiej, podszedł do powieści Goethego z innej perspektywy. Według Boya, kluczowym czynnikiem, który skłonił Wertera do samobójstwa, było nie tyle jego nieszczęśliwe uczucie do Loty, ile społeczne problemy oraz jego niskie pochodzenie mieszczańskie. Boy analizuje ówczesne społeczeństwo i dochodzi do wniosku, że Werter, młody człowiek z mieszczańskiej klasy średniej, czuł się wykluczony i niedoceniany w świecie szlachetnie urodzonych.

Boy neguje romantyczną koncepcję miłości jako przyczynę tragedii, argumentując, że Werter zmagał się głównie z problemami społecznymi. Jego analiza korzysta z elementów marksistowskiej teorii walki klas, wskazując, że nierówności społeczne i brak możliwości awansu mogły być decydującymi czynnikami jego rozpaczy. Boy argumentuje, że Werter, mimo iż kochał Lotę, nie mógł pokonać barier społecznych, które uniemożliwiły mu realizację swoich marzeń i ambicji.

Klasyczne podejście romantyczne wskazuje na inne źródło jego tragedii. Romantyczna miłość, nieuznająca kompromisów i pełna nieosiągalnych ideałów, wydaje się tu nadawać większe znaczenie. Werter spotyka Lotę, młodziutką i pełną życia dziewczynę, podczas balu, od pierwszej chwili zakochując się w niej. Znajomość ta staje się źródłem jego największego szczęścia i najmroczniejszej rozpaczy. Lota, choć odwzajemnia uczucia Wertera w pewnym stopniu, jest już zaręczona z Albertem – człowiekiem, który reprezentuje stabilność i przywiązanie do norm społecznych.

Początkowo Werter jest ujęty swoją miłością i spędza z Lotą wiele niezapomnianych chwil, pełnych rozmów i wspólnych przeżyć. Z czasem jednak miłość ta staje się dla niego źródłem udręki, gdy zdaje sobie sprawę, że nigdy nie będą mogli być razem. Jego psychiczne stany wahają się od euforii do ogromnego trwogi, co staje się widoczne w jego listach do przyjaciela Wilhelma. W końcu, rozczarowany rzeczywistością, decyduje się na ostateczny krok – samobójstwo.

Kluczowym argumentem za tym, że to miłość, a nie problemy społeczne, doprowadziły Wertera do tragicznego końca, jest jego reakcja po wizytach u hrabiego. Werter nie zabił się po odmowie przyjęcia na dwór, czego mogliśmy by się spodziewać, jeśli w grę wchodziłyby kwestie społeczne. Zamiast tego powrócił do Loty, szukając w jej obecności ukojenia i dalszych chwil z nią. To właśnie po rozstrzygających słowach Loty i jej odmowie, Werter widzi brak jakiejkolwiek nadziei na spełnienie miłosne i podejmuje decyzję o samobójstwie.

Analizując argumenty Boya, można zauważyć, że akty Wertera, takie jak podróż do Loty po odmowie u hrabiego, nie wskazują jednoznacznie na społeczny status jako główną przyczynę jego kłopotów. Jego powrót do Loty świadczy o tym, że to jego uczucia i namiętności miały kluczowe znaczenie dla jego psychiki. Co więcej, relacje Wertera z Lotą, pełne intensywnych emocji, wydają się bardziej przemawiać za tezą romantyczną.

Osobiście, skłaniam się ku odrzuceniu tezy Boya. W mojej ocenie, szloch Wertera i jego ostateczny akt samobójczy wynikają przede wszystkim z nieszczęśliwej miłości, która była fundamentem jego istnienia. Miłość ta, choć piękna i czysta, była również źródłem jego największych cierpień.

Interpretacja literatury jest procesem subiektywnym, a różnorodność spojrzeń wzbogaca naszą wiedzę i rozumienie dzieł literackich. W przypadku „Cierpień młodego Wertera” zarówno analizy Boya, jak i romantyczne podejście posiadają swoje wartości. Jednakże dla mnie to właśnie intensywne uczucia i tragizm niespełnionej miłości czynią z tej książki arcydzieło literatury romantycznej. Każda z tych interpretacji pozwala nam inaczej spojrzeć na Wertera i jego decyzje, co pokazuje, jak bogata i wieloaspektowa jest literatura.

Podsumowując, analiza przyczyn samobójstwa Wertera stała się platformą dla różnych podejść interpretacyjnych, które zarówno podkreślają znaczenie społecznych warunków, jak i romantycznej miłości. "Cierpienia młodego Wertera" to dzieło, które nie tylko odzwierciedla ducha romantyzmu, ale również skłania do rewizji i refleksji nad przyczynami ludzkich działań. Uważam, że w XXI wieku warto jest czerpać z tych różnorodnych interpretacji, aby w pełni docenić bogactwo klasycznej literatury i jej uniwersalne przesłanie.