Złożoność sylwetki Stanisława Wokulskiego, bohatera powieści Bolesława Prusa „Lalka”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.05.2024 o 8:35

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.05.2024 o 8:20

Stanisław Wokulski, główny bohater powieści „Lalka” Bolesława Prusa, stanowi jedno z najbardziej złożonych i wielowymiarowych postaci literatury polskiej. „Lalka” to utwór niezwykle bogaty w konteksty społeczne, historyczne i myślowe, przez co postać Wokulskiego jest niejednoznaczna i pełna sprzeczności. Możemy w nim dostrzec cechy idealisty, naukowca, handlowca oraz romantycznego kochanka. Analiza tej różnorodności i wieloaspektowości pozwoli nam lepiej zrozumieć jego charakter i motywacje.

Wokulski pochodzi z rodziny szlacheckiej, która z powodu trudności materialnych popadła w nędzę. W młodości musiał walczyć o przetrwanie, co ukazują już pierwsze strony powieści. Prus opisuje scenę, kiedy Wokulski wychodzi z piwnicy sklepu, której metafora doskonale oddaje jego życiową drogę – "ktoś zabrał mu drabinę z piwnicy", symbolizującą trudności, przez które musiał przejść od samego początku. Jego ojciec, zubożały szlachcic, nie rozumiał potrzeby wykształcenia syna, co tylko potęgowało trudności Wokulskiego. Jednak determinacja i wola zdobywania wiedzy pozwoliły mu na pewien awans społeczny.

Już w młodości Wokulski zyskał możliwość kształcenia się dzięki kontaktom ze studentami. Wstąpił na wydział biologiczny Szkoły Głównej, jednak z braku środków i konieczności zarabiania musiał przerwać naukę. Mimo przeciwności, jego umiejętność samokształcenia oraz naturalna ciekawość świata sprawiły, że zyskał pewną wiedzę. Z powodu swojego pochodzenia, otoczenie często traktowało go z lekceważeniem, co skłaniało go do dążenia do wyższych ideałów, pomimo pogardy i ignorancji społeczeństwa.

Jednym z najciekawszych aspektów tej postaci jest jego wewnętrzny konflikt między romantyzmem a pozytywizmem. Wokulski brał udział w powstaniu styczniowym, kierując się idealistycznymi motywacjami, co zakończyło się jego zesłaniem na Sybir. To doświadczenie radykalnie zmieniło jego podejście do życia. Po powrocie z zesłania, zamiast romantycznych marzeń, zaczął realizować praktyczne cele, co przejawiło się m.in. w małżeństwie z Minclową, które było krokiem strategicznym do zbudowania swojego majątku.

Kariera Wokulskiego w handlu stanowiły znaczący etap jego życia. Przejął sklep po śmierci żony, co pozwoliło mu na znaczne zyski, zwłaszcza w okresie rosyjsko-tureckiego konfliktu. Dzięki talentowi do interesów, stał się bogatym przedsiębiorcą. Jego zdolności menedżerskie i przedsiębiorczość wyróżniały go na tle innych postaci, ukazując jego praktyczne podejście do życia.

Miłość do Izabeli Łęckiej jest jednym z kluczowych elementów jego biografii. To uczucie, które narodziło się w teatrze, stało się siłą napędową wielu jego działań. Wokulski starał się zdobyć jej serce, budując swoją pozycję społeczną i angażując się w rozmaite przedsięwzięcia, mające na celu zdobycie łaski arystokratycznej ukochanej. Jego metody, obejmujące rozbudowę sieci kontaktów oraz drogie prezenty, były niekonwencjonalne, ale oddają romantyczny aspekt jego osobowości.

Wokulski to także postać charakteryzująca się złożonością moralną i społeczną. Chociaż dążył do pomocy społecznej, motywacje osobiste często dominowały nad altruizmem. Przykładem mogą być jego działania na rzecz poprawy warunków życia innych, na przykład pomoc prostytutce z kościoła, którą zatrudnił jako krawcową, czy podniesienie z nędzy Węgiełka i jego brata. Wokulski przejawiał wizję działań społecznych, marząc o budowie bulwarów, kanalizacji i udostępnieniu wody źródlanej – chciał realnie przekształcić świat.

Jednak jego życie nie było pasmem sukcesów. Odkrycie zdrady Izabeli Łęckiej z Starskim wywołało w nim poczucie klęski. Próby samobójcze, jednak ostatecznie nieudane, są wyrazem jego dramatycznych wyborów i wewnętrznej walki. Wspomniany w powieści przez doktora Szumana "romantyzm" Wokulskiego oddaje tę dualność jego natury – z jednej strony pragnął realizować wielkie, idealistyczne cele, z drugiej zaś praktyczny, pozbawiony złudzeń podejście do życia.

Podsumowując, Stanisław Wokulski to postać wielowymiarowa, która łączy w sobie sprzeczności i bogactwo charakteru. Jako człowiek swoich czasów, jest przykładem jednostki, która pomimo licznych przeciwności losu starała się odnaleźć własną drogę. Wokulski reprezentuje zjawiska typowe dla epoki pozytywizmu, a jednocześnie jego osoba posiada uniwersalne cechy, sprawiając, że jest bohaterem bliskim czytelnikom różnych pokoleń. Jego złożoność sprawia, że jest on jednym z najbardziej fascynujących bohaterów literatury polskiej.