Przedstaw na czym polega dramat Edypa? Jaka jest podstawa tego dramatu – niewiedza czy poznanie prawdy o własnym życiu?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.06.2024 o 6:29

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.06.2024 o 6:14

Sofokles, jeden z trzech wielkich tragików starożytnej Grecji, jest autorem wielu dzieł, w tym jednego z najbardziej znanych - "Króla Edypa". Utwór ten stanowi część tzw. cyklu tebańskiego i ma swoje korzenie w starożytnych mitach greckich. W swojej tragedii Sofokles ukazuje dramatyczne losy Edypa, króla Teb, którego życie naznaczone jest głęboko tragicznymi wydarzeniami wywołanymi zarówno przez niewiedzę, jak i późniejsze odkrycie straszliwej prawdy o własnym życiu. Argumentem tezy tego wypracowania jest stwierdzenie, że największy dramat Edypa wynika z jego niewiedzy i przeklętego losu, który przez długi czas pozostaje zakryty przed jego oczami.

Przepowiednie i klątwy stanowią punkt wyjścia dla tragedii Edypa. Historia ta zaczyna się od proroctwa dane Lajosowi, ojcu Edypa, przez wyrocznię Apolla. Przepowiednia ta była przejmująca: Lajos miał zginąć z ręki swojego syna. W reakcji na to straszliwe proroctwo, Lajos postanawia unikać potomstwa. Jednakże, nieoczekiwanie, w jednej z nocy wraz ze swoją żoną Jokastą w akcie namiętności spłodzili syna. Po narodzinach dziecka zdecydowali się na złożenie go na wzgórzach Kitajronu z przebitymi kostkami, aby uniknąć spełnienia proroctwa.

Zdarzenie to rozpoczęło długą historię pełną niemylnych wydarzeń. Chłopca jednak odnaleźli pasterze i zamiast zginąć, został przyjęty przez króla Polybosa i jego żonę w Koryncie, którzy adoptowali go i nadali mu imię Edyp, co oznacza "Opuchłostopy". Edyp dorastał nieświadomy swojego prawdziwego pochodzenia, a jego życie w Koryncie wydawało się spokojne do momentu, gdy sam dowiedział się o okropnym proroctwie Apolla z wyroczni w Delfach. Nie wiedząc o swoim prawdziwym związku z Polybosem, Edyp usłyszał, że zabije swojego ojca i poślubi swoją matkę. Przerażony tą myślą, decyduje się opuścić Korynt, aby uniknąć strasznego przeznaczenia.

Na swojej drodze, na drodze prowadzącej do Teb, Edyp spotyka grupę mężczyzn w tym Lajosa. W wybuchu gniewu i nieświadomości swojego prawdziwego związku z Lajosem, Edyp zabija go, spełniając tym samym pierwszą część przepowiedni. Nieświadomie wykonując wyrok losu, podąża dalej i wkracza do Teb, gdzie demon straszy mieszkańców, Sfinks, dręczy miasto. Edyp rozwiązuje zagadkę Sfinksa, dzięki czemu zostaje uznany za bohatera i otrzymuje nagrodę - rękę wdowy po zmarłym królu, Jokasty. Tym samym spełnia drugą część przepowiedni, choć nadal pozostaje w ciemności co do prawdziwego sensu swoich działań.

Przez lata Edyp rządzi Tebami nieświadomy swojego tragicznego losu. To niewiedza o swoim prawdziwym pochodzeniu i o wydarzeniach, które doprowadziły go do tronu, podtrzymują iluzję spokojnego życia. Jednak na pewnym etapie dochodzi do punktu zwrotnego – w Tebach wybucha zaraza, a wyrocznia Apolla nakazuje pomszczenie śmierci Lajosa, by oczyścić miasto. Edyp, przejęty losem swojego ludu, postanawia dowiedzieć się, kto jest mordercą Lajosa, i rozpoczyna śledztwo.

W miarę postępu śledztwa, Edyp, który dotąd cieszył się szacunkiem i autorytetem, zaczyna odkrywać coraz bardziej niepokojące prawdy o swoim życiu. Krok po kroku, Edyp dowiaduje się o swoim pochodzeniu, o zbrodni, jakiej dokonał na skrzyżowaniu dróg, i o prawdziwej tożsamości Jokasty.

Kulminacyjny moment dramatu następuje, gdy Edyp konfrontuje wszystkie zebrane fakty. Kiedy wszystko składa się w jedną całość, Edyp zdaje sobie sprawę, że proroctwa spełniły się w najgorszy możliwy sposób. Prawda, którą odkrywa, rujnuje całe jego życie – świadomość, że zabił swojego ojca i poślubił swoją matkę, jest dla niego nieznośna. Samobójstwo Jokasty i samookaleczenie Edypa, który wyłupia sobie oczy, stają się dramatycznym symbolem totalnego upadku i destrukcji, jakie wnosi poznanie prawdy.

Kluczowym aspektem dramatu Edypa jest kwestia przeznaczenia i wolnej woli. Przeznaczenie jest tu nieodzowną siłą, której człowiek nie jest w stanie uniknąć, mimo podejmowania różnych działań w celu jego uniknięcia. Edyp, przedstawiony jako symbol człowieka próbującego uciec przed przeznaczeniem, staje się ofiarą ironii losu. Jego decyzje, podejmowane w dobrej wierze i z nadzieją na uniknięcie katastrofy, w rzeczywistości prowadzą go prosto do spełnienia przepowiedni.

Historia Edypa każe nam zastanowić się nad tym, w jakim stopniu ludzie mają kontrolę nad swoim losem i jak często są niewidzialne siły, które kształtują naszą egzystencję. W kontekście mitologii greckiej, bogowie byli często widziani jako wszechmocne istoty, które miały moc decydowania o losach śmiertelników. Edyp, mimo wszystkich swoich prób, nie był w stanie zmienić swojego przeznaczenia, co rodzi egzystencjalne pytania o naturę ludzkiej wolności i bezsilność wobec nieuniknionego losu.

Podsumowując, dramat Edypa wynika zarówno z jego niewiedzy, jak i z poznania prawdy. Tragedia Sofoklesa ukazuje, że dążenie do prawdy może prowadzić do bolesnych odkryć, które niosą ze sobą destrukcyjne konsekwencje. Historia Edypa pozostaje uniwersalnym symbolem ludzkiej walki z przeznaczeniem i próbą zrozumienia swojego miejsca w świecie. Przypadek Edypa jest także przypomnieniem o ludzkiej bezsilności wobec sił wyższych, które nieustannie kształtują nasze życie, niezależnie od naszych intencji i decyzji.