Jan Kochanowski – doskonały poeta, zagorzały ziemianin i patriota – udowodnij te określenia na przykładzie Pieśni V księga II, XXIV i „Pieśni świętojańskiej o Sobótce”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.06.2024 o 21:27

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.06.2024 o 21:15

Jan Kochanowski, urodzony w 1530 roku w Sycynie, to wybitny przedstawiciel polskiego renesansu, który odegrał kluczową rolę w kształtowaniu literatury polskiej. Jego wszechstronne wykształcenie, zdobyte m.in. na Akademii Krakowskiej oraz Uniwersytecie w Padwie, pozwoliło mu na głębokie zrozumienie zarówno literatury klasycznej, jak i współczesnych mu nurtów myślowych. Kochanowski zasłynął jako doskonały poeta, zagorzały ziemianin i patriota, co można udowodnić na przykładzie jego utworów: „Pieśni V” z księgi II, „Pieśni XXIV” z księgi II, oraz „Pieśni świętojańskiej o Sobótce”.

Jednym z utworów, który doskonale ilustruje zaangażowanie patriotyczne Kochanowskiego, jest „Pieśń V” z księgi II. Powstała ona w 1575 roku, w okresie trudnym dla Polski – po detronizacji Henryka Walezego, kiedy kraj pogrążał się w chaosie bezkrólewia, a Tatarzy najeżdżali Podole. Kochanowski w wyraźny sposób wyraża swoje zaniepokojenie losem ojczyzny i krytykuje rządzących za ich bezczynność i nieskuteczność. Smutek i troskę o Polskę wyraził w słowach: „Skujemy talerze na talary, skujemy, A żołnierzowi pieniędzy gotujemy”, ukazując ironię wobec szlachty, która wolała zbijać majątki, zamiast dbać o obronność kraju.

Krytyka polityczna Kochanowskiego jest nieodzowną częścią jego patriotycznej postawy. W „Pieśni V” sugeruje on konkretne rozwiązania, takie jak opodatkowanie szlachty i wzmocnienie zbrojeń, aby skutecznie bronić się przed najeźdźcami. Jego rady pokazują, że był człowiekiem zaangażowanym w sprawy publiczne, który martwił się o losy ojczyzny zarówno w czasie wojny, jak i pokoju. Ta troska o Polskę i bezkompromisowa krytyka przywilejów szlachty czynią go prawdziwym patriotą, zwracającym uwagę na długofalowe dobro kraju.

Kolejnym utworem, który doskonale ilustruje poetycką maestrię Kochanowskiego, jest „Pieśń XXIV” z księgi II, w której podejmuje on temat nieśmiertelności twórczości poetyckiej. Utwór ten inspirowany jest Horacym, a zwłaszcza znanym motywem „Exegi monumentum aere perennius” – „wzniosłem pomnik trwalszy niż ze spiżu”, co podkreśla nieprzemijalność poezji w kontraście do przemijalności ludzkiego życia. Kochanowski wierzył, że jego twórczość przetrwa wieki, będąc swoistym pomnikiem jego talentu i myśli.

W „Pieśni XXIV” Kochanowski ukazuje dwojaką naturę człowieka – materialną, przemijającą stronę oraz nieśmiertelną duszę poety. W przekonaniu o wieczności twórczości zaznacza, że choć ciała ludzkie znikają, ich dusze trwają w pieśniach i poezji. Jego twórczość staje się tutaj symbolem wieczności, a on sam – poetą, którego duch unosi się ponad granicami czasu i przestrzeni. Słowami: „nie wszystek umrę, coś ze mnie tutaj zostanie”, Kochanowski wierzy, że jego poezja będzie żyła dalej, wpływając na przyszłe pokolenia.

„Pieśń świętojańska o Sobótce” to kolejny utwór, który ukazuje Kochanowskiego jako zagorzałego ziemianina i miłośnika życia wiejskiego. Składający się z dwunastu pieśni cykl ma sielankowy charakter i opisuje panny śpiewające podczas nocy świętojańskiej. W „Pieśni VI” poeta zachwala życie blisko natury, opiewając najpiękniejszą porę roku – lato, oraz trud i radość pracy na wsi. Praca na roli jest tu ukazana jako źródło satysfakcji i harmonii z przyrodą.

W „Pieśni XII” Kochanowski jeszcze wyraźniej podkreśla wyższość życia wiejskiego nad innymi formami zarobkowania, takimi jak kupiectwo czy wojskowość. Wyraża to w prostych słowach: „Wsi spokojna, wsi wesoła!”, oddając hołd prostocie, spokoju i autentyczności życia wiejskiego. Pokazuje to jego głębokie przywiązanie do ziemi oraz wartości związanych z tradycyjnym, rolniczym trybem życia.

Podsumowując, Jan Kochanowski w swoich utworach ukazuje się jako doskonały poeta, zagorzały ziemianin i patriota. Jego „Pieśń V” z księgi II krytykuje politykę i wyraża troskę o losy ojczyzny, w „Pieśni XXIV” z księgi II podkreśla nieśmiertelność poezji, a w „Pieśni świętojańskiej o Sobótce” chwali życie wiejskie. Te różnorodne aspekty jego twórczości ukazują wszechstronność autora i trwałe miejsce, jakie zajmuje w kulturze polskiej. Kochanowski pozostaje nie tylko jednym z najważniejszych poetów polskiego renesansu, ale również ważną postacią w historii polskiej literatury i myśli.