Między odpowiedzialnością a tyranią. Różne obrazy władców w literaturze.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.11.2023 o 17:10

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.11.2023 o 13:17

Literatura od wieków pełni funkcję nie tylko rozrywkową, lecz także edukacyjną i filozoficzną. Poprzez różnorodne obrazy i postacie, pisarze przedstawiają czytelnikom różne aspekty rzeczywistości i społeczeństwa. Często spotykamy się z opisami władców, którzy w literaturze pełnią rolę zarówno odpowiedzialnych przywódców, jak i tyranów. W analizie tego zjawiska warto nie skupiać się jedynie na jednym utworze, dlatego w niniejszym wypracowaniu skoncentruję się na Antygonie Sofoklesa oraz królu Edypie - dwóch klasycznych tragediach greckich.

Rozwinięcie

Antygona, dzieło Sofoklesa, ukazuje nam dwóch władców - dwóch braci, Eteoklesa i Polinika, którzy dzielą ze sobą tron Teb. Po rozpoczęciu wojny między nimi obaj łamią przysięgę zgodnego rządzenia miastem i walczą między sobą. Główna bohaterka, Antygona, w obliczu tej bezlitosnej rywalizacji postanawia postępować zgodnie z własnym sumieniem i przepisami boskimi, a nie tymi stanowionymi przez człowieka. Jej postawa jest synonimem odpowiedzialności i oddania dla wartości moralnych, mimo że to oznacza sprzeciw wobec władzy jej własnego krewnego, króla Kreona. Antygona jest gotowa ponieść konsekwencje swoich czynów, gdyż uważa, że ma obowiązek przypominać odpowiedzialność władzy i przypominać prawo boskie.

Z drugiej strony, mamy postać samego króla Kreona, który w początkowej części dramatu przedstawiany jest jako sprawiedliwy władca, dbający o dobro swojego kraju i zachowanie spokoju. Jednak, gdy Antygona nie zgadza się z jego legalnym dekretem i grzebie ciało Polinika, Kreon postępuje w sposób despotyczny, uznając swoje przykazy za nadrzędne nawet wobec prawa boskiego. Tutaj zatem obserwujemy tyraniczną postawę władcy, który traktuje obywateli jako pionki na swojej szachownicy i nie potrafi uszanować ich indywidualnych przekonań.

Podobnie jak w Antygonie, w tragedii króla Edypa również spotykamy się z różnymi obrazami władców. Król Edyp, choć początkowo przedstawiany jako sprawiedliwy władca, zostaje pogrążony w samounicestwieniu, gdy odkrywa, że sam jest mordercą swojego ojca i małżonkiem własnej matki. Ta tragedia pokazuje, jak sprawiedliwość i odpowiedzialność często są nieuchronnie połączone z tragedią i tożsamość władców może zmienić się w najgorszy koszmar.

Wnioski

Patrząc na Antygonę Sofoklesa oraz tragedię króla Edypa, widzimy różne obrazy władców - od odpowiedzialnych i oddanych wartościom moralnym, do tyranów, którzy nie szanują prawa boskiego i postępują w sposób despotyczny wobec swojego ludu. Ta różnorodność obrazów przypomina nam, że pozycja władcy to nie tylko zaszczyt i przywilej, ale również ogromna odpowiedzialność, która może prowadzić do korupcji i zguby jednostek. Przemijalność i niesprawiedliwość władzy są tematami, na których literatura często się koncentruje, ponieważ dotykają one naszych fundamentalnych dylematów moralnych i społecznych.