Na wybranych przykładach wierszy przedstaw co oznacza pojęcie: poeci moraliści. Z. Herbert, Cz. Miłosz

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.06.2024 o 7:40

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.06.2024 o 7:36

W literaturze często spotyka się twórców, którzy poprzez swoją poezję stawiają sobie za cel nie tylko artystyczne wyrażenie rzeczywistości, lecz także jej moralną ocenę i krytykę. Takich twórców nazywa się poetami moralistami. W polskiej literaturze dwoma wybitnymi przedstawicielami tego nurtu są Zbigniew Herbert i Czesław Miłosz, których twórczość cechuje głębokie zaangażowanie w moralne i etyczne kwestie. Poniżej, na podstawie wybranych wierszy tych poetów, przyjrzymy się, na czym polega ich moralistyczny charakter.

Zbigniew Herbert w swojej poezji często zwraca uwagę na kwestie związane z historią, władzą, moralnością oraz etyką. W "Pieśni o bębnie" Herbert porusza tematy świadomego i mądrego podejścia do historii oraz krytyki władzy, która jest destrukcyjna dla wolności i godności jednostek. W wierszu tym pojawia się też motyw zaniku wartości moralnych i etycznych we współczesnym świecie. Forma prośby do czytelnika, jaką przyjmuje Herbert, nadaje wierszowi moralistyczny ton, wskazując na konieczność refleksji nad historią i racjonalizmem.

Innym przykładem jest wiersz "Ze szczytu schodów", gdzie Herbert przedstawia trzy ludzkie postawy: elity, prostych ludzi i buntowników. Poeta krytykuje elitarność i egoizm elit, podkreślając wartość prostoty i uczciwości życiowej. Prostym językiem Herbert kreśli obraz hierarchii społecznej, opowiadając się za pracowitością i uczciwością prostych ludzi jako fundamentem nadziei na lepszą przyszłość.

W wierszu "Apollo i Marsjasz" Herbert podejmuje temat walki między sztuką opartą na prawdzie a jej powierzchownością. Marsjasz, pomimo swojej porażki i cierpienia, symbolizuje moralne zwycięstwo szczerości w sztuce. Kontrast między Apollo i Marsjaszem podkreśla, jak istotna jest autentyczność i szczerość.

W "U wrót doliny" Herbert używa sądu ostatecznego jako metafory oceny współczesności. Podkreśla wartość ziemskiego szczęścia, przeciwstawiając je ulotnemu szczęściu niebiańskiemu, i mówi o braku prawa wyboru jako motywie buntu. Liryczny podmiot w sposób głęboko przemyślany wyraża znajomość praw historii, co dodaje moralistycznej głębi wierszowi.

Najbardziej znanym dziełem Herberta, będącym manifestem moralistycznym, jest "Przesłanie pana Cogito". W wierszu tym człowiek staje się centralnym punktem moralnych dylematów. Autokreacja i praca nad samym sobą są kluczem do życia w zgodzie z zasadami etycznymi, a sam Pan Cogito pełni rolę mistrza wskazującego czytelnikowi moralne drogowskazy.

Kiedy analizujemy poezję Czesława Miłosza, również możemy dostrzec głębokie zaangażowanie moralne. Wiersz "Obłoki" jest przekazem pogodzonej z losem melanholii. Miłosz podejmuje w nim temat tragedii i osamotnienia ludzkiego życia oraz uznaje śmierć jako jedyne wybawienie od cierpienia. Liryczny ton melancholii i bezradności charakterystyczny dla tego utworu odzwierciedla moralne problemy ludzkiej egzystencji.

W "O książce" Miłosz zastanawia się nad znaczeniem książek dla rozwoju kultury i sztuki. Książka staje się symbolem wiedzy i duchowego rozwoju. Wiersz jest nostalgiczną wizją świata bez książek, co podkreśla katastrofalne efekty dewaluacji kultury. To przestroga przed utratą kolektywnej mądrości i znajomości historii, jaką książki przechowują.

W wierszu "Roki" Miłosz koncentruje się na katastrofalnych skutkach upadku moralnych wartości. Z jednej strony wieszczy katastrofę świata, a z drugiej nawołuje do odbudowy etycznych wartości, łącząc katastrofizm skłaniający do pesymizmu z nadzieją na moralne odrodzenie. Poeta ukazuje także związki człowieka z naturą, przez co jego poezja nabiera ekologicznego wymiaru.

Obaj poeci, Herbert i Miłosz, pełnili rolę moralistów, którzy poprzez swoją twórczość nie tylko piętnowali zło i niesprawiedliwość, ale także wskazywali drogi ku lepszemu światu. Herbert czyni to poprzez krytyczne spojrzenie na historię, władzę i moralność, natomiast Miłosz w swojej poezji za pomocą refleksji nad kulturą, książkami i ludzką naturą. Ich twórczość pozostaje trwałym śladem w polskiej literaturze, wskazując czytelnikom, jak ważne jest zachowanie etycznych wartości w każdym aspekcie życia.

Poeci moraliści, tacy jak Herbert i Miłosz, mają nieoceniony wpływ na swoich czytelników. Przymuszają nas do refleksji nad sensem życia, odpowiedzialnością społeczną i indywidualną oraz kształtują nasze rozumienie moralności. Współczesne refleksje moralne często bazują na wartościach i ideach wyrażonych w ich poezji, sprawiając, że twórczość tych poetów nie traci na aktualności, a wręcz przeciwnie - zyskuje na znaczeniu w obliczu współczesnych wyzwań etycznych i społecznych.