Miejsce upadku czy rozwoju - Miasto w "Zbrodni i Karze" i "Lalce"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.11.2023 o 19:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.11.2023 o 16:33

Miasto – to miejsce, w którym liczne rozważania i analizy dotyczące jego wpływu na jednostkę i społeczeństwo są na porządku dziennym. W literaturze przedstawiane są różne oblicza miasta, od tego, które jawi się jako miejsce rozwoju i możliwości, po to, które staje się areną upadku i samotności. W swoim wypracowaniu przyjrzymy się dwóm dziełom – "Zbrodni i Karze" Fiodora Dostojewskiego oraz "Lalce" Bolesława Prusa, które ukazują miasto jako miejsce zarówno rozwoju, jak i upadku. Dodatkowo, przyjrzymy się dwóm kontekstom - społecznemu i ekonomicznemu, w jakich osadzone są te powieści.

Na podstawie powieści "Zbrodnia i Kara" Fiodora Dostojewskiego możemy dostrzec dwie różne wizje miasta. Z jednej strony, Petersburg jawi się jako miejsce rozwoju i szansy na lepsze życie dla głównego bohatera Raskolnikowa. Przedstawione są tam liczne możliwości zarówno finansowe, jak i edukacyjne, które mogą umożliwić mu awans społeczny. Jednak, z drugiej strony, miasto staje się również miejscem upadku moralnego i osamotnienia. Ruch i zgiełk ulic petersburskiej biedoty, brudne i przeludnione tawerny, oddychające przestępstwem, oraz korupcja, która tam się tli, prowadzą Raskolnikowa na skraj szaleństwa.

Podobny wątek możemy dostrzec również w powieści "Lalka" Bolesława Prusa, w której miasto, a właściwie Warszawa, jest przedstawione w dwóch różnych kontekstach. Z jednej strony, Warszawa stanowi tętniące życiem centrum kulturalne i intelektualne, które oferuje liczne możliwości rozwoju. Bohaterowie powieści, jak Wokulski czy Żałoba, próbują się w niej realizować, awansować społecznie i zdobyć uznanie. Jednakże, z drugiej strony, miasto to jest również miejscem nędzy, korupcji oraz relacji opartych na pozorach. Złe wpływy, jakie można spotkać w Warszawie, prowadzą do upadku tak jednostek, jak i całego społeczeństwa.

Przyjrzenie się dwóm kontekstom, jakimi są tu społeczny i ekonomiczny, pozwala dostrzec, jak istotne są one dla rozwoju lub upadku miasta. Społeczne nierówności, które wyraźnie zaznaczają się zarówno w Petersburgu, jak i Warszawie, prowadzą do konfliktów społecznych oraz wzrostu nastrojów buntowniczych. Ukazane jest to m.in. poprzez nędzę i niedostatki doświadczane przez najuboższych mieszkańców miast. Również korupcja oraz brak sprawiedliwości społecznej i prawdziwych wartości prowadzą do upadku moralnego. Natomiast kontekst ekonomiczny jest szczególnie ważny w obu powieściach, ponieważ ukazuje, że miasto może stawać się miejscem rozwoju, gdyż oferuje wiele możliwości finansowych, ale równocześnie nierówności ekonomiczne prowadzą do alienacji jednostek i niesprawiedliwości społecznej.

Podsumowując, dzieła "Zbrodnia i Kara" oraz "Lalka" pozwalają nam na spojrzenie na miasto zarówno jako na miejsce rozwoju i możliwości, jak i na miejsce upadku i samotności. Obie powieści ukazują dwa różne konteksty – społeczny i ekonomiczny - w jakich osadzone są bieżące wydarzenia, wplatające w siebie zarówno indywidualne losy bohaterów, jak i losy całego społeczeństwa. Przez pryzmat tych dzieł zastanówmy się, czy miasto, jakąkolwiek jego postać by nie przyjęło, jest miejscem, w którym czeka nas rozwój czy upadek. Możemy dostrzec, jak miasto może oferować zarówno wiele możliwości rozwoju, jak i prowadzić do upadku moralnego i społecznego. Jednakże, ostateczne przesłanie powieści pozostawia kluczowe pytanie - jak społeczeństwo i jednostki mogą wpływać na to, by miasto przede wszystkim rozwijało się i było miejscem dobrobytu? To pytanie wymaga dłuższej analizy i jest warte głębokich przemyśleń.