,,Dziady” Adama Mickiewicza jako przykład polskiego dramatu romantycznego.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.06.2024 o 20:39

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 11.06.2024 o 20:02

,,Dziady” Adama Mickiewicza jako przykład polskiego dramatu romantycznego

Adam Mickiewicz, jeden z najwybitniejszych polskich poetów romantycznych, stworzył nieśmiertelne dzieło „Dziady”, które stanowi jedno z najważniejszych dzieł literatury polskiej. „Dziady” to nie tylko dramat odzwierciedlający ducha polskiego romantyzmu, ale i skarbnica narodowej tożsamości. Utwór powstawał przez wiele lat, a jego różne części były publikowane osobno. „Dziady” są przykładem dzieła o wielkiej różnorodności stylistycznej i tematycznej, łączącego w sobie elementy folkloru, mistycyzmu, historycznych realiów oraz duchowej refleksji na temat losów narodu.

„Dziady” to dramat o skomplikowanej historii powstawania. Najwcześniej powstały i zostały opublikowane części II i IV – w Wilnie w 1823 roku. Trzecia, najbardziej znana część, została napisana w Paryżu w 1832 roku, natomiast część I pozostaje nieukończona i została wydana dopiero po śmierci poety. W ten sposób Mickiewicz przez wiele lat wracał do swojego dzieła, rozwijając je i wzbogacając o nowe motywy i idee.

Część II „Dziadów” jest często określana jako duszna i tajemnicza. Rozpoczyna się wprowadzeniem wiersza „Upiór”, który opisuje ducha młodzieńca-samobójcy, pojawiającego się wśród żywych. Główna akcja rozgrywa się wokół obrzędu dziadów – starosłowiańskiego zwyczaju wywoływania duchów zmarłych. Obrzęd odbywa się w wigilię Dnia Zmarłych, kiedy to wieśniacy pod przewodnictwem Guślarza przygotowują poczęstunek dla dusz, aby mogły one na chwilę powrócić do świata żywych i otrzymać pomoc w załatwieniu swoich nieszczęść.

Guślarz przewodzi ceremonii, w której pojawiają się duchy nieszczęśliwych zmarłych. Spotykamy dusze małych dzieci, Józia i Rózi, które w młodym wieku zmarły bez doznania cierpienia, przez co nie mogą dostąpić bram raju. Duch widma Pana Dworu to nawiązanie do krwawo rządzącego właściciela ziemskiego, który teraz skazany jest na wieczne błąkanie się wśród żywych z głodem nie do zaspokojenia. Z kolei Zosia – duch nieszczęśliwej dziewczyny, pragnie dotknięcia ziemi, przewidując swoje odkupienie za dwa lata. Cała scena kończy się dramatycznym pojawieniem się widma swojego ukochanego, młodzieńca, który nie słucha Guślarza i patrzy na pasterkę.

Część IV „Dziadów” stanowi mroczne i tajemnicze intermezzo. Akcja rozgrywa się w domu greckokatolickiego księdza, którego odwiedza przerażający pustelnik. Pustelnik okazuje się być Gustawem, który prowadzi dramatyczny dialog z księdzem. Mówi o swojej rozpaczy z powodu nieszczęśliwej miłości. Jego wypowiedzi są pełne ekspresji, dramatyzmu i melancholii. Kontrastuje tu racjonalizm księdza z emocjonalnym i pesymistycznym światopoglądem Gustawa. Swoje opowieści o nieszczęściu i utraconej miłości kończy symboliczną próbą samobójczą poprzez przebicie się sztyletem, mimo to pozostaje żywy i znika po północy.

Część III „Dziadów” to najbardziej patriotyczna część dramatu, gdzie tematyka romantycznej miłości ustępuje miejsca problematyce narodowej. Mickiewicz wprowadza elementy charakterystyczne dla dramatu romantycznego: brak jedności czasu, miejsca i akcji. Część ta pełna jest realistycznych, symbolicznych i wizjonerskich przestrzeni, które tworzą złożony obraz swojego czasu. Kluczowymi scenami są Mała i Wielka Improwizacja, gdzie poeta przedstawia losy Polski jako alegorię Chrystusa.

Część III rozpoczyna się Prologiem, w którym Gustaw przekształca się w Konrada – bohatera narodowego. W tej części Mickiewicz wprowadza kluczowe sceny, takie jak Wigilia więźniów, gdzie więźniowie polityczni przygotowują się do wywózki na Syberię. W Wielkiej Improwizacji Konrad unosi się w swoim monologu, żądając „rządu dusz”. Scena ta jest pełna emocji i buntu przeciwko Bogu, co prowadzi do nawrócenia bohatera poprzez egzorcyzmy księdza Piotra. Mistyczny sen Panienki o Matce Świętej oraz wizja księdza Piotra o losach Polaków ukazują głębię duchową i narodową dramatu.

Część I „Dziadów” została nieukończona i wydana po śmierci Mickiewicza. Składa się z luźnych scen i fragmentów, które jednak ukazują mroczną i mistyczną atmosferę utworu. Młodzi chłopcy śpiewają pieśni, a Guślarz prowadzi ich na obrzędy Dziadów. Dialogi i pieśni, takie jak opowieść Gustawa i Strzelca o młodzieńcu przemienionym w kamień, wprowadzają czytelnika w świat metafizycznych tajemnic.

„Dziady” Adama Mickiewicza to utwór niezwykle zróżnicowany zarówno tematycznie, jak i stylistycznie, co czyni go arcydziełem literatury polskiej. Poeta łączy w nim elementy liryczne, dramatyczne, mistyczne i folklorystyczne, tworząc jedyną w swoim rodzaju kompozycję. „Dziady” stały się symbolem polskiego romantyzmu, ukazując duchową i narodową odrębność Polaków oraz ich pragnienie wolności. Mickiewicz poprzez swoje dzieło ukazuje, że los Polaków jest związany z losem Chrystusa, co daje nadzieję na zmartwychwstanie i wyzwolenie.

Wpływ „Dziadów” na polski romantyzm jest nieoceniony. Mickiewicz, jako czołowy przedstawiciel romantyzmu, poprzez swoje dzieło pokazał siłę duchowej tożsamości narodu. „Dziady” stały się manifestem polskiego ducha, pełnym nadziei i wiary w ostateczne zwycięstwo. Ukazując przez swoje dramaty więź między miłością, śmiercią i duchowością, Mickiewicz tworzy pomnik narodowej pamięci i wiecznej walki o wolność.