Motyw przemijania rzeczy w "Lalce"

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 10.10.2023 o 21:49

Każde z nas, niezależnie od wieku czy pochodzenia, jest zazwyczaj świadome przemijalności rzeczy i upływu czasu. Motyw przemijania w literaturze często odzwierciedla naszą własną naturę i jest związany z upływem czasu oraz nieuchronnością zmiany. W "Lalce" Bolesława Prusa motyw przemijania jest jednym z kluczowych i pojawia się zarówno w sferze materialnej, jak i w sferze uczuciowej. Przemijanie rzeczy jest ukazane przez losy przedmiotów, ale także przez zmieniające się relacje międzyludzkie oraz przemiany w społeczeństwie.

Zacznijmy od sfery materialnej. Przemijanie jest obecne w opisach świata przedstawionego, w którym stare przedmioty zastępowane są przez nowe, co symbolizuje zmiany zachodzące w społeczeństwie warszawskim drugiej połowy XIX wieku. Przykładem może być tu sklep Wokulskiego, który z biegiem czasu przekształca się i modernizuje, stosując nowoczesne metody sprzedaży i prezentacji towaru. Jest to odzwierciedlenie postępu technicznego, który wypiera tradycyjne metody handlu.

W sferze uczuciowej przemijanie rzeczy manifestuje się przede wszystkim w przemijalności uczuć. Relacja między głównymi bohaterami - Stanisławem Wokulskim a Izabelą Łęcką - jest przykładem przemijającej miłości, zmiennej i niespełnionej. Wokulski początkowo idealizuje Izabelę, widząc w niej obiekt swoich marzeń. Z czasem jednak jego uczucie przeradza się w rozczarowanie, a ostatecznie w rezygnację. Zmienia się także stosunek Izabeli do Wokulskiego - od początkowego zainteresowania poprzez chwilowe zauroczenie po ostateczny brak uczuć.

Kolejnym aspektem przemijania jest zmienność społeczeństwa. "Lalka" obrazuje przemiany w warszawskim świecie kupieckim, gdzie stara arystokracja powoli traci na znaczeniu, ustępując miejsca nowym warstwom społecznym, takim jak przedsiębiorcy czy inteligencja. Symbolicznym obrazem przemijania starego świata jest scena balu u Łęckich, który, mimo całej swojej przepychem, jest tylko cieniem dawnych, arystokratycznych tradycji, nieadekwatnym do ducha nowoczesnego świata.

Przemijanie w "Lalce" ma także głębszy wymiar - jest wyrazem pesymistycznego spojrzenia autora na kondycję ludzką. Prus przedstawia świat, w którym wartości materialne przemijają, uczucia są zmienne, a postęp techniczny, mimo że niesie ze sobą nowe możliwości, często prowadzi także do alienacji i poczucia rozczarowania.

Podsumowując, motyw przemijania rzeczy w "Lalce" Bolesława Prusa uwydatnia wielowymiarowość i uniwersalność tego zjawiska. Prus ukazuje zarówno przemijanie materialne, jak i duchowe, wskazując na nieuchronność zmian i na to, że wszystko co ludzkie - uczucia, wartości, relacje - jest podległe tej samej, nieodwracalnej zasadzie.