Konfrontacja marzeń o niepodległej Polsce z rzeczywistością w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.06.2024 o 20:53

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 13.06.2024 o 20:21

W literaturze polskiej okresu międzywojennego „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego zajmuje miejsce wyjątkowe i kluczowe. Powieść ta, wydana w 1924 roku, stanowi głos w dyskusji na temat kształtu i przyszłości odradzającego się państwa polskiego. Dzieło to, symbolizujące literacki komentarz do rzeczywistości pierwszych lat po odzyskaniu niepodległości, w mistrzowski sposób ukazuje konfrontację idealistycznych marzeń i wizji o Polsce z brutalną i surową rzeczywistością młodego państwa. Żeromski w swojej powieści przedstawia nadzieje, które Polakom towarzyszyły w momencie wyzwolenia spod zaborów, a także zawód i rozczarowanie wynikające z trudnej rzeczywistości, z jaką przyszło im się zmierzyć.

Konfrontację marzeń o idealnie funkcjonującym kraju z rzeczywistością obserwujemy poprzez losy głównego bohatera powieści, młodego Cezarego Baryki, który przybywa do Polski z emigracji. Jego ojciec, Seweryn Baryka, jest postacią nierozerwalnie związaną z marzeniami o niepodległej i doskonałej Polsce. Seweryn Baryka, starzejący się patriota, przez całe życie pielęgnował w sobie miłość do Ojczyzny, którą był zmuszony opuścić z powodu represji. Jest on symbolem niezłomnej polskości na emigracji i doskonałym przykładem człowieka, który wierzy w odrodzenie Polski jako zrealizowanie marzenia o doskonałym społeczeństwie. Opowieści Seweryna Baryki o szklanych domach zakorzeniły się w wyobraźni Cezarego jako symbol przyszłości i wizji idealnego kraju.

Wizja szklanych domów, przedstawiana przez Seweryna, to marzenie o Polsce pełnej nowoczesnych technologii oraz sprawiedliwości społecznej. Szklane domy, produkowane z piasku, były wizją niesamowicie zaawansowanej technologii. Domy te miały charakteryzować się niespotykaną funkcjonalnością, byłyby ogrzewane zimą, a chłodzone latem, co miało zapewnić powszechny dobrobyt i wygodę ich mieszkańcom. Te wyobrażenia miały nie tylko zaspokajać potrzeby materialne mieszkańców, ale również symbolizować przejrzystość, harmonię i sprawiedliwość społeczną, jakie miałyby panować w niepodległej Polsce.

Szklane domy symbolizują utopijne marzenia i doskonałe społeczeństwo, pełne harmonii i dobrobytu, którego tak bardzo pragnęli Polacy po odzyskaniu niepodległości. Wizja ta mocno wpłynęła na młodego Cezarego, który uwierzył, że Polska, którą zobaczy, będzie tak piękna jak opowieści jego ojca. Pytań o realność tych opowieści w życie Cezarego jest wiele, ale najważniejsze z nich zadają się, gdy Cezary podejmuje podróż do Polski.

Podróż do Polski stała się dla Cezarego Baryki czasem pełnym nadziei, gdyż Seweryn nieustannie opowiadał o pięknie i potędze szklanych domów. Jednakże ową podróż przerwała przedwczesna śmierć Seweryna – co symbolizowało przerwanie nadziei i opieki nad młodym Cezarym. Po przybyciu do Polski, konfrontacja marzeń z rzeczywistością okazała się dla Cezarego niezwykle bolesna. Zamiast idyllicznej wizji szklanych domów, Cezary zetknął się z chaosem politycznym, gospodarczym upadkiem oraz nędzą społeczną. Rzeczywistość okazała się zupełnie inna niż ta, o której opowiadał jego ojciec.

Pierwsze wrażenia Cezarego po przyjeździe do Polski były szokujące. Spotkał się z brakiem stabilnej władzy i nieustannymi rotacjami w polityce, gdzie brakowało jednolitych i spójnych działań na rzecz poprawy sytuacji w kraju. Gospodarczy i ekonomiczny upadek kraju był równie widoczny – wielu Polaków żyło w skrajnym ubóstwie, podczas gdy nieliczni cieszyli się relatywną beztroską i bogactwem. Nędza społeczna i ogromne różnice klasowe sprawiały, że Polacy nie mieli wspólnego celu odbudowy kraju po latach zaborów. Cała ta sytuacja była dla Cezarego silnym kontrastem do idyllicznej wizji szklanych domów oraz stała się źródłem jego rozczarowania i poczucia zdrady.

W powieści "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego rozczarowanie młodego bohatera rzeczywistością Polski jest wyraźnie podkreślone. Cezary, zszokowany współczesnym stanem kraju, woła „Gdzież są twoje szklane domy?…”, co jest symbolem nie tylko pytania o literalność tej opowieści, ale także o ogólną wizję przyszłości narodu. Jego emocjonalny i psychologiczny stan odzwierciedla poczucie zdrady i dezorientacji wobec zderzenia marzeń z rzeczywistością. Marzenia o idealnej Polsce, które z niecierpliwością nosił w sercu, zostały brutalnie skonfrontowane z twardym i wymagającym otoczeniem codziennego życia.

Mimo tak silnego rozczarowania, młody bohater nie rezygnuje z prób zrozumienia sytuacji, w jakiej się znajduje. Cezary Baryka, rozważając rzeczywistość Polski, pełen jest refleksji nad tym, co może zrobić, aby naprawić kraj. Młodzieńczy idealizm i poczucie odpowiedzialności prowadzą go do przemyśleń nad własną rolą w procesie odbudowy Polski. Zastanawia się nad możliwościami aktywności społeczno-politycznej, rozważając, jakie kroki powinien podjąć, aby jego marzenia mogły się spełnić, choćby w części.

Stykając się z rzeczywistością, Cezary stara się znaleźć swoje miejsce i zrozumieć, jak mógłby pomóc w odbudowie kraju. Jego próby zaakceptowania błędów systemu i włączenia się w aktywność społeczno-polityczną sugerują, że mimo rozczarowań, jest gotów na działanie w imię poprawy sytuacji. Cezary przechodzi głęboką przemianę – z młodzieńca pełnego ideałów staje się dojrzałym mężczyzną, który dostrzega trudną rzeczywistość, ale jednocześnie nie traci nadziei i chęci do działań na rzecz kraju.

Podsumowując, „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego jest powieścią, która w wyjątkowy sposób ukazuje konfrontację marzeń o niepodległej Polsce z rzeczywistością pierwszych lat po odzyskaniu wolności. Zderzenie idealistycznych wizji o szklanych domach z brutalnością rzeczywistości przynosi młodemu bohaterowi, Cezaremu Baryce, poczucie zdrady i rozczarowania. Jednak mimo tych trudności, nie rezygnuje on z prób naprawy kraju. Żeromski w swoim dziele, poprzez losy Cezarego, ukazuje złożoność i trudności, z jakimi Polska musiała się zmagać w okresie międzywojennym, a jednocześnie daje nadzieję, że marzenia, choć często brutalnie skorygowane przez rzeczywistość, nadal mogą stanowić motor napędowy do działania na rzecz poprawy sytuacji kraju.

Refleksja Stefana Żeromskiego nad sytuacją Polski w okresie międzywojennym jest nie tylko głosem w tamtejszej dyskusji o przyszłości narodu, ale także pozostaje aktualna w kontekście współczesnych trudności społeczno-politycznych. Problemy przedstawione w "Przedwiośniu" - chaos polityczny, nierówności społeczne, gospodarczy upadek – nadal mogą być dostrzegane w różnych formach także dzisiaj. Powieść ta jest wiecznie żywa i inspirująca, przypominając, że mimo wszelkich rozczarowań, ciągła walka i praca na rzecz lepszej przyszłości nadal mają głęboki sens i wartość.